Tại Câu lạc bộ Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao ở thôn Đầu Nhuần, xã Tằng Loỏng những ngày này không khí tập luyện rộn ràng hơn thường lệ. Các thành viên tranh thủ thời gian tập luyện những tiết mục chuẩn bị cho ngày hội Tết Độc lập của thôn. Trong số những thành viên trẻ của câu lạc bộ, chị Hoàng Thị Duyên không chỉ tích cực tham gia biểu diễn mà còn học hỏi, sáng tạo để làm phong phú thêm các tiết mục.
Từ những kiến thức, kỹ năng được các nghệ nhân truyền dạy, chị tiếp tục tìm tòi, biên đạo những bài múa kết hợp hài hòa giữa động tác truyền thống và hơi thở hiện đại.
Chị Hoàng Thị Duyên chia sẻ: “Trước đây, tôi chỉ biết một vài điệu múa, bài hát truyền thống của dân tộc mình. Từ khi tham gia câu lạc bộ, được các bác, các cô chú tận tình hướng dẫn, tôi hiểu hơn về ý nghĩa ẩn sau mỗi làn điệu, từng động tác múa. Càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra văn hóa dân tộc mình rất đẹp và muốn tiếp tục học hỏi, góp sức gìn giữ, phát huy những giá trị ấy”.
Với các thành viên cao tuổi, sự tham gia của người trẻ là niềm vui và hy vọng nối dài mạch nguồn văn hóa. Bởi khi những làn điệu dân ca, điệu múa được thế hệ trẻ học, thực hành và biểu diễn, các giá trị truyền thống sẽ có thêm cơ hội được gìn giữ và trao truyền.
Bà Bàn Thị Mủi, người có uy tín trong cộng đồng chia sẻ: “Tham gia câu lạc bộ, chúng tôi rất vui và phấn khởi vì có dịp giao lưu, biểu diễn trong những ngày hội lớn của thôn, của đất nước. Quan trọng hơn, những nét văn hóa của dân tộc được gìn giữ, để con cháu có cơ hội học hỏi và tiếp nối”.
Từ những điều gần gũi ấy, tình yêu văn hóa dần trở thành lựa chọn của nhiều người trẻ. Họ không chỉ học, thực hành để gìn giữ mà còn đưa những giá trị truyền thống vào cuộc sống.
Với anh Lý Láo Tả ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, tình yêu văn hóa truyền thống được thể hiện bằng cách làm du lịch từ chính những giá trị quê hương. Sau khi xuất ngũ trở về, nhận thấy lợi thế của địa phương, anh cùng gia đình mở homestay đón khách, đồng thời đưa văn hóa Dao vào từng không gian, trải nghiệm.
Mỗi ngày, gia đình anh đón khoảng 3 - 5 lượt khách; vào cuối tuần, lễ, Tết, nhiều thời điểm kín phòng. Anh Lý Láo Tả cho biết: “Tôi vui nhất khi được đón khách, trò chuyện và giới thiệu về quê hương, bản sắc dân tộc mình. Nhiều du khách rất thích thú, ấn tượng. Qua đó, tôi cũng muốn các bạn trẻ trong bản thấy rằng những giá trị cha ông để lại không chỉ cần gìn giữ mà còn có thể trở thành lợi thế để lập nghiệp ngay trên quê hương”.
Tại xã Bắc Hà, chị Hoàng Thị Thúy đưa những giá trị bản sắc như thổ cẩm Mông, Tày, Nùng và văn hóa ẩm thực vào khai thác du lịch. Với chị, bản sắc quê hương có thể trở thành lợi thế để người trẻ phát triển kinh tế, lập nghiệp tại địa phương.
Chị Hoàng Thị Thúy cho biết: “Nếu được gìn giữ và khai thác phù hợp, những giá trị văn hóa quê hương hoàn toàn có thể trở thành cơ hội phát triển kinh tế. Tôi đang học hỏi, ứng dụng công nghệ số để quảng bá sản phẩm, tiếp cận khách hàng và từng bước biến bản sắc thành sinh kế”.
Đồng hành với thanh niên, thời gian qua, tổ chức Đoàn Lào Cai đẩy mạnh giáo dục truyền thống, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước và văn hóa dân tộc. 99/99 đơn vị Đoàn cấp xã duy trì các hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng; tổ chức tham quan, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa.
Song song với giáo dục truyền thống, các hoạt động hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giúp người trẻ tìm cơ hội phát triển ngay tại quê hương. Qua các chương trình, diễn đàn, tập huấn, thanh niên được trang bị kiến thức về khởi nghiệp, chuyển đổi số, xây dựng và quảng bá sản phẩm, trong đó, chú trọng khai thác lợi thế địa phương, nhất là bản sắc văn hóa.
Anh Đồng Mạnh Linh - Phó Bí thư Tỉnh đoàn Lào Cai cho biết: “Từ những kiến thức được nghe ở diễn đàn hay các buổi tập huấn, đoàn viên, thanh niên sẽ định hình cho mình tư duy, tầm nhìn và định hướng để phát triển, tiếp tục phát triển những ý tưởng hay, những dự án đã có của mình.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, đoàn viên, thanh niên biết cách ứng dụng thương mại điện tử, sáng tạo nội dung, kể những câu chuyện về sản phẩm và tiếp cận với thị trường để sản phẩm được lan tỏa đến nhiều người tiêu dùng hơn”.
Tết Độc lập vì thế vừa là dịp người trẻ trở về bản làng vui hội, vừa là hành trình tìm về với những câu hát, điệu múa, trang phục và giá trị văn hóa của quê hương. Từ đó, có người tiếp tục học hỏi, sáng tạo, có người tìm thấy cơ hội lập nghiệp ngay trên mảnh đất mình sinh ra.
Sức sống của ngày hội không chỉ nằm ở sự đông vui, mà còn ở cách những giá trị truyền thống được thế hệ trẻ tiếp nhận, gìn giữ và làm mới. Để mỗi mùa Tết Độc lập qua đi, những nét đẹp văn hóa bản làng vẫn tiếp tục hiện diện trong đời sống và hành trình của người trẻ.
Trình bày: Hữu Huỳnh