Dấu ấn của nền kinh tế mở cửa
Theo GS.TS Vũ Văn Hiền, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên đại biểu Quốc hội Khóa XII, từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. GDP bình quân đầu người tăng từ khoảng 100 USD (năm 1986) lên gần 5.000 USD (năm 2025), gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Tỷ trọng nông nghiệp giảm từ hơn 40% xuống dưới 15% GDP, trong khi công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn.
Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ngành Công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội (HANSIBA) cho biết: “Tôi hài lòng về những bước đột phá chiến lược về mặt thể chế trong việc thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng”. Ông Hoàng đánh giá đây là một nhiệm kỳ đầy biến động và thách thức bởi chúng ta đã mất nửa nhiệm kỳ để ứng phó với đại dịch COVID-19, cùng với đó là những biến động kinh tế chính trị thế giới, xung đột vũ trang và những rào cản thuế quan nảy sinh bất thường, khó kiểm soát.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn đạt được con số tăng trưởng ấn tượng. Đây là kết quả đặc biệt tốt, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc để kinh tế Việt Nam tiến bước trong giai đoạn mới. “Đối với Quốc hội, chúng tôi đánh giá đây là một nhiệm kỳ đặc biệt quan trọng khi đã "đi trước một bước" về mặt thể chế, giải quyết được những "nút thắt" nhằm thúc đẩy, dẫn hướng và cụ thể hóa Nghị quyết của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị. Điều này giúp Chính phủ, doanh nghiệp và người dân có được thành quả trong nhiệm kỳ qua, đồng thời tạo nền tảng tiến vào "Kỷ nguyên mới", kỷ nguyên phát triển kinh tế với mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Bộ Chính trị và Tổng Bí thư Tô Lâm đã đề ra”, ông Nguyễn Hoàng cho hay.
Việt Nam từ một nền kinh tế đóng cửa đã trở thành một quốc gia xuất khẩu lớn. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt khoảng 900 tỷ USD, tăng gấp hàng chục lần so với năm 1990. Các mặt hàng chủ lực gồm điện tử, dệt may, giày dép, nông sản, thủy sản. Việt Nam là thành viên của nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP.
Việt Nam cũng trở thành điểm đến hấp dẫn cho các tập đoàn đa quốc gia. Tổng vốn FDI đăng ký đến năm 2023 đạt hơn 450 tỷ USD. Các khu công nghiệp, khu chế xuất phát triển mạnh tại Bắc Ninh, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh… FDI đóng góp lớn vào công nghiệp hóa, tạo việc làm và chuyển giao công nghệ. Hệ thống hạ tầng kinh tế xã hội được cải thiện rõ rệt. Mạng lưới đường cao tốc, cảng biển, sân bay, viễn thông phát triển mạnh. Tỷ lệ đô thị hóa tăng từ 19% (năm 1986) lên 45% (năm 2025). Các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế - văn hóa hiện đại. Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2021 - 2025 đạt bình quân khoảng 6,3%/năm, thuộc nhóm nước tăng trưởng cao trên thế giới. Quy mô GDP năm 2025 đạt khoảng 510 tỷ USD, xếp thứ 32 trên thế giới.
Một số thành tựu nổi bật
Theo GS.TS Vũ Văn Hiền, một trong những thành tựu nổi bật nhất là giảm nghèo bền vững. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ hơn 58% vào đầu thập niên 1990 xuống còn 1,1% vào năm 2025. Việt Nam được Liên Hợp Quốc đánh giá là một trong những quốc gia thành công nhất trong việc xóa đói giảm nghèo. Chất lượng sống của người dân được cải thiện rõ rệt: tỷ lệ tiếp cận điện, nước sạch, dịch vụ y tế và giáo dục tăng mạnh; chỉ số phát triển con người (HDI) liên tục được cải thiện, xếp vào nhóm trung bình cao của thế giới.
Đến tháng 9/2025, hoàn thành việc xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước. Đây là một biểu hiện tính nhân văn cao đẹp của nước ta. Tuổi thọ trung bình tăng từ 62 tuổi năm 1990 lên hơn 74 tuổi năm 2025, phản ánh sự tiến bộ vượt bậc trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Giáo dục là lĩnh vực được ưu tiên đầu tư và cải cách mạnh mẽ. Việt Nam đã phổ cập giáo dục tiểu học và THCS trên toàn quốc, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục đại học và đào tạo nghề. Học sinh Việt Nam đạt thành tích cao trong các kỳ thi quốc tế như PISA, Olympic Toán, Lý, Hóa. Mạng lưới các trường đại học, cao đẳng, trung tâm đào tạo nghề được mở rộng, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho nền kinh tế đang chuyển dịch sang công nghiệp và dịch vụ.
Bên cạnh đó, hệ thống y tế được củng cố từ tuyến cơ sở đến trung ương. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 90%, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế với chi phí hợp lý. Các chương trình tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, phòng, chống dịch bệnh được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Việt Nam cũng đạt nhiều tiến bộ trong bảo vệ quyền con người và thúc đẩy bình đẳng giới. Phụ nữ chiếm tỷ lệ cao trong lực lượng lao động và giữ nhiều vị trí lãnh đạo trong các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức xã hội. Quyền trẻ em, người khuyết tật, người yếu thế được bảo vệ tốt hơn thông qua các chính sách an sinh xã hội, giáo dục hòa nhập và hỗ trợ đặc thù. Việt Nam tham gia nhiều công ước quốc tế về quyền con người và thực hiện nghiêm túc các cam kết, góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế.
Ông Nguyễn Hoàng nhận thấy nổi bật là những Nghị quyết đưa thẳng vào cụ thể hóa, thể chế hóa các vấn đề phát triển kinh tế của Bộ Chính trị. Đồng thời, có các Nghị quyết mang tính đột phá dành riêng cho các "đầu tàu" kinh tế như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây là những thể chế chuyên biệt, chuyên sâu rất quan trọng để thúc đẩy các đầu tàu này. Bên cạnh đó, các Nghị quyết đã đi thẳng vào đời sống doanh nghiệp, giúp tháo gỡ những rào cản, vướng mắc và tình trạng chồng chéo của các luật. Việc "một luật có thể giải quyết được nhiều luật" là một bước đột phá rất lớn để cộng đồng doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế phát triển trong kỷ nguyên mới sắp tới.
