Việc Thượng viện Mỹ chặn nỗ lực hạn chế quyền tấn công Cuba của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh ông gia tăng sức ép và nhiều lần ám chỉ khả năng thay đổi chế độ tại đảo quốc Caribe này.
Một nỗ lực do đảng Dân chủ dẫn đầu nhằm hạn chế quyền của Tổng thống Trump trong việc sử dụng vũ lực với Cuba mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội đã thất bại tại Thượng viện Mỹ. Trong cuộc bỏ phiếu hôm 28/4, Thượng viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát đã bác bỏ đề xuất này với tỷ lệ sít sao 51-47, với lý do hiện không có tình trạng thù địch quân sự đang diễn ra với Cuba.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine - người đề xuất nghị quyết về quyền chiến tranh vào tháng 3 - cho rằng biện pháp này là cần thiết vì lệnh phong tỏa của ông Trump đối với Cuba đã gây ra “khủng hoảng nhân đạo trên toàn đảo”. Khủng hoảng nhân đạo tại La Habana bao gồm gián đoạn chăm sóc y tế, thiếu nước sạch và giá thực phẩm tăng cao.
Tổng thống Trump đã áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với Cuba vào tháng 2, siết chặt thêm lệnh cấm vận kéo dài nhiều thập kỷ của Mỹ bằng cách đe dọa trừng phạt các quốc gia và công ty vận chuyển dầu thô tới đảo quốc này. Ông cũng nhiều lần ám chỉ khả năng tiến hành chiến dịch thay đổi chế độ tại quốc đảo này, tuyên bố mang lại “bình minh mới cho Cuba” và cảnh báo rằng nước này là mục tiêu tiếp theo sau khi ông xử lý xong cuộc chiến hiện tại với Iran.
Ông Trump cho rằng chính sách “hòa bình thông qua sức mạnh” của mình - bao gồm cả chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng vợ vào tháng 1 năm nay - đã “rất, rất thành công”.
Cuba đã phải đối mặt với tình trạng mất điện trên diện rộng và thiếu nhiên liệu nghiêm trọng trong những tháng gần đây, sau khi Venezuela - từng là nhà cung cấp dầu chính - ngừng vận chuyển dưới áp lực của Mỹ.
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez đã lên án “lệnh phong tỏa tàn khốc” của Washington đối với nguồn cung nhiên liệu, gọi đây là một cuộc tấn công tàn bạo vào hệ thống kinh tế của đất nước.
Tình hình tạm thời được cải thiện vào cuối tháng 3 khi một tàu chở dầu của Nga vận chuyển 100.000 tấn dầu thô đến Cuba, được cho là đã vượt qua lệnh phong tỏa của Mỹ. Sau đó, ông Trump nói rằng "Washington không phiền nếu có ai đó chở một chuyến hàng tới đảo này, vì họ cần để tồn tại”.
Trong khi đó, Nga khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Cuba trong bối cảnh lệnh phong tỏa ngày càng siết chặt.
Mới đây, ngày 18/4, đài RT công bố video phỏng vấn Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, trong đó ông khẳng định Cuba là một quốc gia hòa bình, nhưng sẽ sử dụng mọi biện pháp để tự vệ trong trường hợp bị Mỹ sử dụng vũ lực.
Phát biểu với đài RT tại La Habana, Chủ tịch Diaz-Canel nhấn mạnh rằng chính phủ nước này đã coi quốc phòng là ưu tiên hàng đầu kể từ khi các mối đe dọa từ Mỹ leo thang. "Cuba không phải là một quốc gia kêu gọi chiến tranh hay cổ vũ chiến tranh, nhưng chúng tôi cũng không sợ chiến tranh nếu phải tiến hành để bảo vệ Tổ quốc” - ông cảnh báo.
Theo Chủ tịch Cuba, Mỹ sẽ phải đối mặt với một trận chiến khó khăn nếu quyết định nhắm mục tiêu vào hòn đảo này vì chiến lược phòng thủ của họ dựa trên khái niệm chiến tranh toàn dân, theo đó toàn bộ dân số tham gia đẩy lùi một cuộc tấn công.
