Tham gia đoàn công tác có đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan.
Xử lý dứt điểm những tồn tại tại dự án graphit Yên Thái
Tại Nhà máy chế biến graphit Yên Thái, xã Trấn Yên, đoàn công tác nghe báo cáo tình hình hoạt động của nhà máy và mỏ graphit Yên Thái tại thôn Tân Thành, xã Mậu A, do Công ty Cổ phần Tập đoàn Graphit Việt Nam làm chủ đầu tư.
Dự án nhà máy chế biến được cấp giấy chứng nhận đầu tư năm 2013; dự án mỏ graphit Yên Thái cũng được cấp giấy chứng nhận đầu tư cùng năm. Khi hoạt động, dự án tạo việc làm cho hơn 100 lao động. Tuy nhiên, từ tháng 8/2019, nhà máy và mỏ đã dừng hoạt động, hiện chỉ còn hơn 10 nhân viên bảo vệ; số nợ ngân sách nhà nước của doanh nghiệp khoảng 50 tỷ đồng.
Theo báo cáo, sản phẩm graphit của nhà máy chỉ đạt hàm lượng cacbon từ 90 - 96%, chưa đáp ứng mục tiêu dự án là 99 - 99,99%; lượng sản phẩm tồn kho lên tới hơn 9.017 tấn. Doanh nghiệp đang bị cưỡng chế nợ thuế, người đại diện bị tạm hoãn xuất cảnh, chưa đủ điều kiện để xem xét gia hạn thời hạn hoạt động và giấy phép khai thác mỏ.
Đáng chú ý, giấy phép khai thác khoáng sản đã hết hạn; cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định dự án mỏ thuộc diện chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật. UBND tỉnh đã yêu cầu chỉ xem xét gia hạn khi doanh nghiệp khắc phục đầy đủ các tồn tại.
Trước thực trạng trên, yêu cầu đặt ra là phải rà soát toàn diện tình trạng pháp lý của cả hai dự án, xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và các cơ quan liên quan; đồng thời xử lý dứt điểm nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ về môi trường, đóng cửa mỏ và các thủ tục liên quan theo quy định.
Các cơ quan chức năng được đề xuất tập trung đôn đốc, cưỡng chế thu hồi nợ thuế; yêu cầu doanh nghiệp xây dựng phương án, lộ trình trả nợ ngân sách. Sở Tài chính rà soát hồ sơ, tham mưu phương án gia hạn nếu đủ điều kiện hoặc chấm dứt hoạt động dự án theo quy định. Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ môi trường, đóng cửa mỏ; Sở Công Thương hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục liên quan đến xuất khẩu khoáng sản theo thẩm quyền.
Mục tiêu là hoàn thành phương án xử lý trong quý IV/2026, không để tình trạng dự án ngừng hoạt động kéo dài, gây lãng phí đất đai và tài nguyên.
Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng Khu công nghiệp Trấn Yên
Kiểm tra thực tế Khu công nghiệp Trấn Yên tại phường Âu Lâu, đoàn công tác nghe báo cáo về tiến độ giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng hạ tầng và thu hút các nhà đầu tư thứ cấp.
Khu công nghiệp Trấn Yên do Tổng công ty Viglacera - CTCP làm chủ đầu tư, có quy mô quy hoạch 339 ha, trong đó giai đoạn 1 là 254,59 ha, tổng mức đầu tư 2.184 tỷ đồng. Khi hoàn thành, dự án sẽ tạo quỹ đất công nghiệp, thu hút các dự án sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách địa phương.
Đến nay, diện tích đã giải phóng mặt bằng tại khu phía Tây đạt 107,9/254,59 ha; kinh phí giải phóng mặt bằng đã giải ngân 220 tỷ đồng, lũy kế giải ngân khoảng 350 tỷ đồng. Công tác san nền đạt khoảng 70 - 80%. Dự án đã có một nhà đầu tư thứ cấp được chấp thuận với tổng vốn đầu tư 2.662,4 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất gần 22,9 ha; một dự án khác đang được thẩm định.
Tuy nhiên, khu phía Đông với diện tích 145,59 ha chưa được giải phóng mặt bằng. Việc xác định nguồn gốc đất, thời điểm hình thành tài sản trên đất còn chậm; một số hộ dân chưa đồng thuận với phương án tái định cư. Trong khi đó, lực lượng thực hiện công tác giải phóng mặt bằng tại phường Âu Lâu còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
Để tháo gỡ khó khăn, UBND phường Âu Lâu đề xuất giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh trực tiếp ký hợp đồng với chủ đầu tư để tổ chức giải phóng mặt bằng khu phía Đông, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương, tăng cường nhân lực, kinh phí thực hiện.
Theo phương án đề xuất, khu phía Tây phấn đấu hoàn thành hạ tầng 107,9 ha trong quý IV/2026; khu phía Đông thực hiện bàn giao mặt bằng theo từng đợt, hoàn thành trong năm 2027. Cùng với đó, chủ đầu tư cần hoàn thiện hạ tầng khu phía Tây, khởi công trạm xử lý nước thải, sớm đưa đất vào khai thác, cho thuê; Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh phối hợp đẩy mạnh xúc tiến, thu hút nhà đầu tư thứ cấp.
Đối với công tác giải phóng mặt bằng khu phía Đông, yêu cầu đặt ra là phải làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc về đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; tăng cường đối thoại, tuyên truyền, vận động để tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Việc xem xét giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh trực tiếp thực hiện giải phóng mặt bằng cần được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.
Thông qua kiểm tra thực tế, đoàn công tác tập trung rà soát những tồn tại, xác định các nhiệm vụ cần ưu tiên và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên, đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng công nghiệp. Qua đó, tạo điều kiện thu hút các dự án sản xuất có chất lượng, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp, tạo việc làm và nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.
Ngay sau khi kiểm tra tại Nhà máy chế biến graphit Yên Thái và Khu công nghiệp Trấn Yên, đoàn công tác của tỉnh tiếp tục làm việc với các cơ quan, địa phương, chủ đầu tư nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án khu, cụm công nghiệp trọng điểm phía Nam của tỉnh.
