Người dân kỳ vọng vào mức giảm trừ mới
Tính đến thời điểm cuối tháng 3/2026, các cơ quan thuế trên cả nước đang hỗ trợ hàng triệu người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ quyết toán. Khác với những năm trước, năm 2026 chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang hình thức quyết toán điện tử qua ứng dụng eTax Mobile và Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế.
Theo ghi nhận tại Thuế TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, lượng hồ sơ nộp trực tuyến chiếm tới 98%, giúp giảm thiểu tình trạng người dân phải xếp hàng chờ đợi trực tiếp. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những thắc mắc về chính sách mới vừa được thông qua.
Trao đổi về kỳ quyết toán năm nay, lãnh đạo Thuế TP Hà Nội cho biết: "Năm 2026 là năm bản lề khi chúng ta áp dụng Luật Thuế TNCN mới với mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh. Đối với hồ sơ quyết toán cho năm 2025 (thực hiện trong quý I/2026), chúng tôi vẫn áp dụng mức giảm trừ cũ (11 triệu đồng cho bản thân). Tuy nhiên, từ kỳ tính thuế 2026, người dân sẽ thấy sự thay đổi rõ rệt trong thu nhập thực nhận. Chúng tôi khuyến khích người nộp thuế sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) để đăng nhập hệ thống thuế, giúp dữ liệu được liên thông và xử lý hoàn thuế nhanh chóng hơn".
Những khoản thu nhập "miễn nhiễm" với thuế TNCN
Một trong những nội dung được người lao động quan tâm nhất chính là danh mục các khoản thu nhập không phải chịu thuế hoặc được miễn thuế. Người nộp thuế cần lưu ý một số nhóm thu nhập được miễn thuế để đảm bảo quyền lợi khi quyết toán:
- Nhóm trợ cấp, phụ cấp: Bao gồm trợ cấp thôi việc, mất việc; phụ cấp độc hại, nguy hiểm; phụ cấp khu vực, thu hút tại vùng khó khăn; trợ cấp đột xuất từ quỹ phúc lợi.
- Nhóm tài chính - tích lũy: Lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, kiều hối chuyển về từ nước ngoài.
- Nhóm gia đình - tài sản: Thu nhập từ chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản giữa vợ chồng, cha mẹ - con cái, anh chị em ruột.
- Nhóm thu nhập đặc thù: Phần tiền lương làm thêm giờ, làm đêm (cao hơn so với giờ hành chính) và các loại học bổng từ ngân sách hoặc tổ chức trong, ngoài nước.
Việc xác định đúng các khoản miễn thuế giúp người lao động kê khai chính xác, tránh nộp thừa và tối ưu quyền lợi tài chính.
Gỡ rối bài toán quyết toán
Trong nền kinh tế số năm 2026, xu hướng làm nhiều công việc và sở hữu nhiều nguồn thu nhập cùng lúc đã trở thành phổ biến. Đối với nhóm đối tượng này, việc xác định đúng nghĩa vụ và phương thức kê khai là yếu tố tiên quyết để tránh các rủi ro pháp lý về sau.
Nếu bạn ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại hai đơn vị trở lên, cá nhân không được ủy quyền quyết toán thuế mà phải trực tiếp thực hiện quyết toán với cơ quan thuế.
Về quy trình, hồ sơ bắt buộc phải có Tờ khai 02/QTT-TNCN kèm theo chứng từ khấu trừ thuế (hiện đã được chuyển đổi hoàn toàn sang mẫu điện tử) do các tổ chức chi trả thu nhập cấp. Đặc biệt, Nghị định 373/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ đầu năm 2026, quy định về nơi nộp hồ sơ đã trở nên linh hoạt hơn rất nhiều. Thay vì bắt buộc phải nộp tại nơi chi trả thu nhập cuối cùng như trước đây, cá nhân có quyền chủ động lựa chọn nộp hồ sơ tại cơ quan thuế quản lý bất kỳ đơn vị chi trả nào mà mình đang ký hợp đồng lao động và có thực hiện giảm trừ gia cảnh cho bản thân. Trường hợp tại thời điểm quyết toán bạn đã nghỉ việc và không làm việc tại đâu, hồ sơ vẫn sẽ được nộp tại cơ quan thuế nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú).
Cơ quan thuế khuyến cáo người dân tuyệt đối không chia sẻ mật khẩu tài khoản thuế điện tử cho các dịch vụ quyết toán thuê không uy tín để tránh rò rỉ dữ liệu cá nhân. Mọi thao tác hiện nay đều đã được tối giản hóa trên điện thoại thông minh, giúp người dân có thể tự làm chủ nghĩa vụ và quyền lợi của mình.
Trường hợp có thêm thu nhập vãng lai đã khấu trừ tại nguồn: Đối với những cá nhân có thêm thu nhập từ các hợp đồng ngắn hạn, thời vụ (dưới 2 triệu đồng/lần hoặc đã bị khấu trừ 10% tại nguồn), pháp luật hiện hành dành cho họ một sự linh hoạt nhất định. Nếu tổng thu nhập vãng lai bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng, người lao động có quyền lựa chọn không quyết toán phần thu nhập này nếu thấy không cần thiết hoặc không có nhu cầu hoàn thuế. Tuy nhiên, nếu tổng tiền thuế đã nộp tại nguồn lớn hơn số thuế thực tế phải nộp, cá nhân bắt buộc phải cộng gộp tất cả các nguồn thu nhập để thực hiện quyết toán chung thì mới có thể nhận lại số tiền nộp thừa.
Đặc biệt, một lưu ý đặc biệt quan trọng trong kỳ thuế 2026 chính là sự vận hành toàn diện của hệ thống dữ liệu liên thông quốc gia. Việc "vô tình quên" kê khai nguồn thu nhập thứ hai hay các khoản thưởng vãng lai sẽ ngay lập tức bị hệ thống phát hiện tự động. Sự trung thực và chủ động trong kê khai không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn tài chính cá nhân hiện nay.
Mức giảm trừ gia cảnh mới: "Đòn bẩy" hỗ trợ người thu nhập thấp
Dù trọng tâm của kỳ quyết toán tháng 3/2026 là tất toán nghĩa vụ thuế cho năm dương lịch 2025, người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý đến sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong chính sách giảm trừ gia cảnh (GTGC) vừa chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Việc nắm vững các định mức mới này là điều kiện tiên quyết để thực hiện tạm nộp thuế chính xác cho các tháng đầu năm 2026, tránh tình trạng nộp thừa hoặc sai lệch dữ liệu.
Cụ thể, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế đã được điều chỉnh tăng mạnh từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng. Tương ứng, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng tăng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Đây là mức tăng lên đến hơn 40%, một động thái đầy tích cực của Chính phủ nhằm khoan thư sức dân và kích cầu tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế mới.
Sự điều chỉnh này mang lại lợi ích sát sườn cho đại bộ phận người lao động. Chẳng hạn, một cá nhân có mức thu nhập 20 triệu đồng/tháng và nuôi một con nhỏ, sau khi áp dụng các mức GTGC mới cùng các khoản bảo hiểm bắt buộc, sẽ gần như không còn phát sinh số thuế TNCN phải nộp. Chính sách mới không chỉ góp phần đảm bảo an sinh xã hội mà còn giúp người lao động gia tăng thu nhập thực tế, tạo động lực quan trọng cho thị trường lao động năm 2026./.
