Thực hiện thành công ca ghép gan không cùng nhóm máu ở người lớn

28/11/2025 08:20

Trong những ngày cuối tháng 11, Bệnh viện Trung ương Quân đội (TWQĐ) 108 tiếp tục ghi dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực ghép tạng khi thực hiện thành công ca ghép gan bất đồng nhóm máu cho nữ bệnh nhân 20 tuổi ở Hà Nội. Thật xúc động về tình phụ tử khi người hiến gan chính là bố của bệnh nhân.

Suốt 17 năm qua, cô gái trẻ phải sống chung với viêm đường mật xơ cứng nguyên phát, căn bệnh hiếm gặp, tiến triển âm thầm nhưng dẫn đến hẹp đường mật, ứ mật và cuối cùng gây xơ gan, suy gan. Từ khi mới 3 tuổi, bệnh nhân xuất hiện vàng da, vàng mắt và được theo dõi dài hạn tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Năm 2015, kết quả sinh thiết gan xác định bệnh lý PSC. Trong những năm sau đó, cô phải điều trị xơ gan bằng tế bào gốc hai lần. Trước khi vào Bệnh viện TWQĐ 108 khoảng một tuần, tình trạng vàng da tăng nhanh, chức năng gan giảm mạnh và đau âm ỉ vùng hạ sườn phải khiến bệnh nhân rơi vào giai đoạn nặng.

Theo PGS.TS Vũ Văn Quang, Phó Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện TWQĐ 108, viêm đường mật xơ cứng nguyên phát là bệnh viêm mạn tính gây xơ hóa hệ thống đường mật trong và ngoài gan. Bệnh nhân có thể phải đối mặt với nhiều đợt nhiễm trùng đường mật tái phát trước khi gan bị tổn thương nặng nề. Với trường hợp này, ghép gan là phương pháp duy nhất giúp cải thiện tiên lượng và chất lượng sống.

Trong suốt chặng đường chữa bệnh của con gái, người bố là chỗ dựa lớn nhất. Ông C. kể lại khoảnh khắc khiến mình không bao giờ quên: khi mới 10 tuổi, cô bé giật mình tỉnh dậy giữa giấc ngủ trưa và òa khóc vì không thấy bố bên cạnh. “Tôi chỉ biết ôm con và nói: Bố mẹ sẽ không bao giờ bỏ con,” ông xúc động kể. Vì vậy, khi bác sĩ thông báo phương án điều trị là ghép gan, ông đã xác định ngay: “Bố sẽ hiến gan cho con”.

Tuy nhiên, hai bố con lại bất tương hợp nhóm máu - một trong những thách thức lớn nhất trong ghép gan. Ở người lớn, nồng độ kháng thể kháng A/B cao và hệ miễn dịch đã hoàn thiện, vì vậy nguy cơ thải ghép dịch thể rất mạnh. Đây cũng là lý do ghép gan bất đồng nhóm máu ở người lớn phức tạp và rủi ro hơn nhiều so với trẻ em.

Để vượt qua thách thức này, bệnh nhân được điều trị bằng Rituximab và thay huyết tương nhằm giảm nồng độ kháng thể trước phẫu thuật. Trong mổ, kíp phẫu thuật chú trọng bảo vệ nội mô, rửa gan, tối ưu tưới máu mảnh ghép và bảo đảm kỹ thuật nối đường mật chính xác. Ca ghép diễn ra trong 7 giờ với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Người bố được phẫu thuật nội soi lấy mảnh gan ghép phải, kỹ thuật đòi hỏi sự tinh tế và an toàn rất cao.

Một tuần sau ghép, sức khỏe của cả hai bố con đều hồi phục tốt, chức năng gan ổn định. Đến ngày thứ bảy, hai người mới được gặp lại nhau. Khi người bố bước vào phòng bệnh, cô gái bật khóc nức nở, những giọt nước mắt chất chứa sự biết ơn và hạnh phúc khi thấy bố đang hồi phục từng ngày. “Em mong sau ghép sẽ không phải đi viện nữa… Em mong bố khỏe mạnh…”, cô gái nghẹn ngào nói trong vòng tay bố.

Hai bố con bệnh nhân hạnh phúc gặp lại sau ca đại phẫu.

PGS.TS Vũ Văn Quang chia sẻ rằng đây là trường hợp ghép gan bất đồng nhóm máu ở người lớn đầu tiên tại bệnh viện, đồng thời là ca thứ hai trên cả nước. Việc cả hai bố con hồi phục tốt sau ghép là niềm vui và niềm tự hào của toàn bộ ê-kíp. Thành công này không chỉ mang lại cuộc đời mới cho một bệnh nhân, mà còn mở ra cơ hội cho nhiều trường hợp đang chờ ghép gan nhưng không có người hiến cùng nhóm máu.

Bệnh viện TWQĐ 108 đến nay đã thực hiện hơn 300 ca ghép gan và triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu như ghép gan bất đồng nhóm máu ở trẻ em và người lớn, chia gan trong bụng để ghép cho hai bệnh nhân, phẫu thuật nội soi lấy mảnh gan từ người hiến và phẫu thuật nội soi hỗ trợ ở người nhận. Thành tựu mới này tiếp tục khẳng định năng lực ghép tạng của bệnh viện và tinh thần “tất cả vì người bệnh” của đội ngũ thầy thuốc quân y.

tienphong.vn