Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Trụ sở Chính phủ đến điểm cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai có đồng chí Phan Trung Bá - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; lãnh đạo các ban, sở, ngành và các cơ quan, đơn vị liên quan.
Tại hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo tình hình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Theo báo cáo, Chương trình được xây dựng trên cơ sở tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn trước trong khuôn khổ thống nhất, nhằm giảm chồng chéo về địa bàn, đối tượng, nội dung hỗ trợ, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương.
Giai đoạn 2026 - 2030, tổng nguồn lực ngân sách nhà nước bố trí cho Chương trình khoảng 423.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 100.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương khoảng 300.000 tỷ đồng và vốn tín dụng chính sách khoảng 23.000 tỷ đồng. Chương trình phấn đấu đến năm 2030 thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều cả nước giảm bình quân 1 - 1,5%/năm; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm xuống dưới 10%; khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó khoảng 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Đến hết tháng 6/2026, các bộ, ngành Trung ương đã cơ bản hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành sổ tay hướng dẫn, tổ chức tập huấn cho cán bộ các cấp. Nhiều địa phương đã hoàn thành phân loại nhóm xã, ban hành kế hoạch triển khai và từng bước hoàn thiện các quy định thuộc thẩm quyền.
Theo Bộ Tài chính, tổng vốn ngân sách Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 là 35.000 tỷ đồng, gồm 25.000 tỷ đồng vốn đầu tư công và 10.000 tỷ đồng kinh phí thường xuyên. Đối với nguồn vốn năm 2025 được kéo dài sang năm 2026, đến ngày 30/6/2026, vốn đầu tư công giải ngân đạt 23,5% kế hoạch; kinh phí thường xuyên giải ngân đạt 15,2% dự toán. Tiến độ giải ngân còn chậm do một số địa phương gặp khó khăn trong xử lý nguồn vốn chuyển tiếp, xác định đối tượng thụ hưởng, thủ tục đầu tư, đất đai, tái định cư, thanh toán và quyết toán.
Thảo luận tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành và địa phương tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Chương trình, nhất là tiến độ ban hành văn bản thuộc thẩm quyền địa phương, phân bổ và giải ngân nguồn vốn, tổ chức bộ máy tham mưu, giúp việc trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các ý kiến đề nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình triển khai.
Đối với tỉnh Lào Cai, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, ban hành quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo và phê duyệt phân loại nhóm xã thực hiện xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh có 89/99 xã, phường triển khai thực hiện Bộ tiêu chí xã nông thôn mới. Tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân hằng năm từ 2,5 - 3%; giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%; có khoảng 55 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 6 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Riêng năm 2026, tỉnh phấn đấu có 15 xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Về nguồn lực, tổng dự toán kinh phí sự nghiệp thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 của tỉnh là hơn 890 tỷ đồng; kế hoạch vốn đầu tư phát triển hơn 397,8 tỷ đồng. Đến hết tháng 6/2026, tổng vốn giải ngân đạt khoảng 118,4 tỷ đồng, tương đương khoảng 9% kế hoạch.
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, thời gian tới tỉnh Lào Cai tiếp tục hoàn thiện các văn bản thuộc thẩm quyền, đẩy nhanh phân bổ và giải ngân nguồn vốn; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát; gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Tỉnh cũng tập trung hỗ trợ các xã phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2026, bảo đảm triển khai Chương trình theo hướng thực chất, hiệu quả.
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ghi nhận những kết quả đạt được trong triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia thời gian qua, nhất là trong xây dựng nông thôn mới, phát triển sản phẩm OCOP, giảm nghèo đa chiều và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ những tồn tại như: nội dung giữa các chương trình còn chồng chéo; hệ thống văn bản hướng dẫn còn nhiều; tiến độ phân bổ, giao vốn và giải ngân chậm; năng lực tổ chức thực hiện ở một số địa phương còn hạn chế.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đơn giản, dễ thực hiện; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, đẩy nhanh phân bổ, giao vốn và hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành Chương trình.
Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền; tập trung phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên giải quyết những nhu cầu thiết yếu của người dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Quá trình triển khai phải lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm nguồn lực đến đúng đối tượng, đúng mục tiêu, chống thất thoát, lãng phí; đồng thời phát huy trách nhiệm người đứng đầu, huy động hiệu quả các nguồn lực và phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.
