Thúc đẩy giao thương nông sản, thực phẩm giữa Việt Nam và Trung Quốc

LCĐT – Sáng 10/2, Diễn đàn Kết nối nông sản 970 tổ chức Diễn đàn trực tuyến “Thúc đẩy giao thương nông sản, thực phẩm giữa Việt Nam - Trung Quốc (Vân Nam)”.

Diễn đàn có 3 điểm cầu chính tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phía Nam và UBND tỉnh Lào Cai cùng hơn bốn trăm điểm cầu của các cơ quan chức năng và doanh nghiệp xuất khẩu hàng nông sản.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam chủ trì diễn đàn tại điểm cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Tại điểm cầu tỉnh Lào Cai, đồng chí Hoàng Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì diễn đàn. Tham gia diễn đàn tại điểm cầu tỉnh Lào Cai có đại diện Cục chất lượng, chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), Báo Nông nghiệp Việt Nam; đại diện một số sở, ngành và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Tại diễn đàn, các địa biểu đã được nghe tham luận về tổng quan thương mại giữa Việt Nam với Trung Quốc và tỉnh Vân Nam trong năm 2023 và các năm tới (Vụ Á - Phi, Bộ Công Thương); tổng quan thương mại nông, lâm, thủy sản với Trung Quốc và Vân Nam (Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Tổng quan thương mại, xuất nhập khẩu sản phẩm thực vật và sản phẩm thực phẩm nguồn gốc thực vật Việt Nam - Trung Quốc và Vân Nam với Việt Nam (Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).

Theo đánh giá tại diễn đàn, Trung Quốc là thị trường quan trọng hàng đầu, là đối tác thương mại số 1 của Việt Nam. Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc năm 2022 đạt 175,5 tỷ USD. Tỷ trọng xuất nhập khẩu với Trung Quốc trong tổng xuất nhập khẩu của Việt Nam chiếm đến 24%. Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của mặt hàng rau quả với tỷ trọng 53,7%; của sắn và các sản phẩm từ sắn với tỷ trọng 91,47%; của cao su với tỷ trọng 71%. Trung Quốc cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của thủy sản Việt Nam (sau Hoa Kỳ và Nhật Bản). 

Nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại với Trung Quốc, Việt Nam cần phát huy hiệu quả của các cửa khẩu đường bộ, đường sắt tiếp giáp với tỉnh Vân Nam; tăng cường quảng bá các mặt hàng có tiềm năng của Việt Nam như thủy hải sản, trái cây; tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, trao đổi đoàn công tác với tỉnh Vân Nam. Đồng thời, cần xây dựng lộ trình, kế hoạch mở cửa thị trường cho mặt hàng xuất khẩu, đánh giá kỹ năng lực sản xuất trong nước và nhu cầu của thị trường…

Phát biểu tại diễn đàn, đồng chí Hoàng Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lào Cai cho biết, hợp tác kinh tế thương mại giữa tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đạt được nhiều kết quả tích cực. Giai đoạn trước dịch bệnh Covid-19, kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Lào Cai – Hà Khẩu tăng trưởng bình quân đạt 20,3%, trong đó giá trị xuất nhập khẩu hàng nông sản chiếm trên 30% tổng giá trị hàng hoá xuất khẩu với khối lượng nông sản xuất nhập khẩu hai bên đạt gần 2 triệu tấn/năm.

Để thúc đẩy xuất nhập khẩu nhiều hơn nữa các sản phẩm nông sản, thực phẩm chất lượng cao của cả hai nước, tỉnh Lào Cai đề xuất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng chuẩn hóa các quy trình sản xuất, đóng gói nông sản xuất khẩu; tích cực trao đổi, hội đàm với cơ quan chức năng phía Trung Quốc nhằm đẩy nhanh việc hoàn tất các thủ tục mở cửa thị trường cho trái cây, nông sản Việt Nam vào thị trường Trung Quốc; tăng sản lượng trái cây được cấp mã vùng trồng xuất khẩu; sớm ký kết Nghị định thư về kiểm dịch thực vật đối với các loại nông sản của Việt Nam để giảm bớt thời gian, thủ tục kiểm tra, kiểm soát tại các cửa khẩu…

Tỉnh Lào Cai đề nghị Bộ Công Thương tăng cường triển khai có hiệu quả các Bản ghi nhớ giữa Bộ và Chính quyền tỉnh Vân Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc về hợp tác thương mại; hỗ trợ tỉnh Lào Cai triển khai một số nội dung hợp tác thương mại với tỉnh Vân Nam.

Đối với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, tỉnh Lào Cai đề nghị cùng phối hợp triển khai các biện pháp thuận lợi hóa, khôi phục hoàn toàn hoạt động thông quan hàng hóa tại cặp cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành; đẩy nhanh tiến độ báo cáo cấp Trung ương chỉ định cửa khẩu đường sắt Lào Cai – Hà Khẩu được thực hiện nhập khẩu nông sản, trái cây vào thị trường Trung Quốc; tiếp tục hoàn thiện “luồng xanh” thông quan nhanh hàng nông sản qua cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai - Hà Khẩu; đẩy mạnh triển khai các chương trình, hoạt động xúc tiến thương mại, thu hút doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Tại diễn đàn, nhiều ý kiến thảo luận của các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam về nhu cầu giao thương, xuất nhập khẩu rau quả, nông sản, thực phẩm giữa hai nước được đưa ra; cùng với đó là các giải pháp để thúc đẩy giao thương nông sản, thực phẩm giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Trần Thanh Nam đánh giá: Diễn đàn cho thấy sự cần thiết và nhu cầu thiết yếu của các doanh nghiệp cần nắm thông tin về cửa khẩu Lào Cai sang thị trường Vân Nam (Trung Quốc). Đây là cầu nối cần thiết, được duy trì để các doanh nghiệp nắm bắt thông tin, thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. 

Về mặt tiêu chuẩn, quy chuẩn ngày càng nâng cao, đặc biệt là yêu cầu từ Lệnh 248, 249, Thứ trưởng yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện theo đúng các yêu cầu kỹ thuật; kết hợp với các đơn vị nông nghiệp địa phương để xây dựng vùng nguyên liệu; phối hợp với các đơn vị thực hiện cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói để đáp ứng yêu cầu phía Trung Quốc. Các doanh nghiệp cần chủ động liên hệ các đơn vị như Ban Quản lý Cửa khẩu các tỉnh để nắm bắt thông tin về tiến độ thông quan, tránh ùn tắc, đảm bảo chất lượng hàng nông sản, thời gian thông quan và chi phí vận tải. 

Thứ trưởng Trần Thanh Nam đề nghị Cục Chăn nuôi sớm trình Thông tư hướng dẫn về xác định mã số, nhà nuôi yến, và hang nuôi yến, để sớm hoàn tất các thủ tục. Về chuẩn bị cho xuất khẩu ớt, khoai lang, chanh leo, các tỉnh có nhiều sản phẩm này cần rà soát cơ sở đóng gói, vùng nguyên liệu để đăng ký. Hiện nay Bộ tiếp tục đẩy mạnh phối hợp với các cơ quan phía bạn để mở cửa cho các sản phẩm bơ, bưởi, dứa, na, thảo quả, đẩy mạnh đàm phán. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phối hợp về cơ sở đóng gói, mã số vùng trồng.

Bộ chỉ đạo Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường liên hệ Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Côn Minh, Trung Quốc để thảo luận nội dung cử đoàn sang tỉnh Vân Nam đẩy mạnh xúc tiến nông sản vào thị trường này, đặc biệt là các sản phẩm thủy sản.