Sự kiện do UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xác minh thông tin sang tổ chức tìm kiếm, quy tập tại thực địa, thể hiện quyết tâm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đồng đội, gia đình.
Cùng dự có nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; nguyên Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương; các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh, những người trực tiếp cung cấp thông tin về các địa điểm chôn cất liệt sĩ.
Trước khi bắt đầu buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu đã dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng; dành một phút mặc niệm tưởng nhớ công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ đã hiến trọn tuổi thanh xuân vì độc lập, tự do cho đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh, cơ sở triển khai tìm kiếm được hình thành từ quá trình nghiên cứu hồ sơ do nhóm nghiên cứu của ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Trung ương Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, thực hiện từ nhiều năm qua. Qua nghiên cứu các tư liệu ảnh, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự, tài liệu lịch sử trong và ngoài nước, bước đầu xác định tại Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng) từng diễn ra việc chính quyền Sài Gòn trước năm 1975 tổ chức chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước hi sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Trên cơ sở tổng hợp hồ sơ, kết quả khảo sát và lời kể của các nhân chứng, Ban Chỉ đạo quốc gia đã thống nhất triển khai kế hoạch tìm kiếm theo 4 giai đoạn, từ khảo sát, chuẩn bị, tổ chức quy tập đến truy điệu, an táng các hài cốt liệt sĩ. Để tăng độ chính xác, Ban Chỉ đạo Thành phố phối hợp với Quân khu 7, các đơn vị chuyên môn của Bộ Quốc phòng cùng Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Thành phố tiến hành khảo sát bằng thiết bị radar xuyên đất tại ba khu vực nghi vấn trong Công viên Lê Thị Riêng. Kết quả khảo sát của các đơn vị đều xác định tại hai khu vực xuất hiện những tín hiệu địa chất bất thường, tạo cơ sở để tổ chức đào thăm dò.
Lực lượng chức năng bắt đầu khai quật tại khu vực điểm A và đã phát hiện một rãnh dài khoảng 25m, rộng khoảng 3m; bước đầu tìm thấy 5 bộ hài cốt cùng tăng, võng bộ đội và nhiều mẫu xương vụn. Qua đối chiếu các nguồn tài liệu và hiện trạng bước đầu nhận định đây là rãnh mộ tập thể số 3. Sau khi hoàn thành việc quy tập tại rãnh mộ số 3, Ban Chỉ đạo tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại các khu vực nghi vấn còn lại để xác định vị trí rãnh mộ số 1, số 2 và các rãnh mộ khác theo thông tin do nhân chứng cung cấp.
Xúc động phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, sự kiện hôm nay có ý nghĩa thiêng liêng; là hành động thiết thực của lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đối với những người con đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân và xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thủ tướng khẳng định, Đảng, Nhà nước luôn coi trọng công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần người có công với cách mạng; trong đó công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, trách nhiệm, tình cảm của thế hệ hôm nay đối với các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống.
"Sứ mệnh này tiếp tục được triển khai cho tới khi quy tập được đầy đủ hài cốt các liệt sĩ. Đối với nhiều gia đình liệt sĩ, chiến tranh chưa thực sự lùi xa, nỗi đau mất mát vẫn hiện hữu khi họ ngày đêm ngóng tin tức người thân. Chúng ta phải nỗ lực, quyết tâm cao nhất để tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương”, Thủ tướng yêu cầu.
Chỉ rõ việc triển khai tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng là kết quả của nhiều năm kiên trì thu thập thông tin, nghiên cứu tư liệu lịch sử, nhất là hồ sơ tư liệu quân sự được giải mật và cung cấp từ phía các tổ chức và cựu chiến binh Hoa Kỳ đã từng tham chiến tại Việt Nam, Thủ tướng cho biết, trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo quốc gia và Thành phố Hồ Chí Minh đã rất tích cực, thúc đẩy nhanh việc phân tích, đánh giá chặt chẽ trên cơ sở lịch sử, khoa học và thực tiễn, kết hợp với nhân chứng và công nghệ hiện đại để khẩn trương khoanh vùng, thăm dò, tìm kiếm khu mộ tập thể các anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận và biểu dương nỗ lực kiên trì, bền bỉ của Ban Chỉ đạo quốc gia, Quân khu 7, Thành phố Hồ Chí Minh, các cơ quan chuyên môn cùng các nhân chứng, tổ chức, cá nhân đã không quản ngại khó khăn, cung cấp thông tin và hỗ trợ đắc lực cho công tác tìm kiếm thời gian qua; khẳng định những đóng góp thầm lặng ấy đã thắp lên hi vọng cho hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên mọi miền đất nước.
Để hoàn thành tốt sứ mệnh thiêng liêng, Thủ tướng yêu cầu, các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ cùng các cấp, ngành quán triệt việc tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ phải được thực hiện bài bản, khoa học, an toàn, chặt chẽ, kỹ lưỡng, bằng tấm lòng tri ân và tinh thần trách nhiệm cao nhất để phấn đấu đạt, thậm chí vượt mục tiêu đề ra. Việc tìm kiếm, quy tập phải được thực hiện với sự cẩn trọng, tỉ mỉ tuyệt đối, bởi mỗi dấu vết được bảo vệ nguyên vẹn chính là thêm manh mối, hi vọng để xác định danh tính, trả lại tên cho các liệt sĩ.
Thủ tướng đề nghị, Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để huy động tối đa các nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ giám định ADN nhằm đẩy nhanh hơn nữa tiến độ xác định danh tính.
Từ thực tiễn xác minh, thăm dò và triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thủ tướng chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh cùng với Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 cần khẩn trương tổng hợp, phân tích, đánh giá chặt chẽ, khoa học, hệ thống các hồ sơ, dữ liệu liên quan đến các trận đánh, chiến dịch lớn trên địa bàn, đặc biệt là trong các năm 1968, 1972...; đồng thời, tăng cường đối chứng tư liệu, khai thác lời kể của các nhân chứng lịch sử và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm đẩy nhanh tiến độ xác minh thông tin, từ đó có cơ sở để khoanh vùng, tập trung thăm dò và tổ chức khai quật, tìm kiếm tại các khu vực có khả năng có mộ liệt sĩ.
Trước anh linh các anh hùng liệt sĩ, Thủ tướng khẳng định chúng ta với lòng tôn kính và biết ơn vô hạn, nguyện làm hết sức mình nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ để phần nào đền đáp sự hi sinh cao cả của các anh cho đất nước có được nền hòa bình, độc lập và mãi mãi trường tồn.
Với ý chí và quyết tâm cao nhất, Thủ tướng tin tưởng sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng và kết quả này sẽ là động lực, kinh nghiệm để Ban Chỉ đạo 515 các cấp tiếp tục đẩy nhanh hơn nữa công tác giải mã thông tin về các chiến dịch, trận đánh lớn, khẩn trương tổ chức tìm kiếm các khu mộ tập thể trên phạm vi toàn quốc. Thủ tướng kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước, mọi người con Việt Nam ở nước ngoài và các cựu chiến binh đã từng tham chiến tại Việt Nam tiếp tục đồng hành, cung cấp thông tin để mở ra cơ hội tìm thấy những người con ưu tú của Tổ quốc.
Sau buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu đã trực tiếp thực hiện nghi thức triển khai quy tập hài cốt liệt sĩ tại thực địa. Các hài cốt sau khi được cất bốc được phủ Quốc kỳ, đưa về nhà quàn trong không khí trang nghiêm, thể hiện sự thành kính và lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ. Trong đợt tìm kiếm, quy tập lần này đã xác định được danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, quê tại Long An. Ngay sau buổi lễ, hài cốt liệt sĩ đã được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ quê nhà.
Sự kiện diễn ra trong những ngày tháng cao điểm của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, được phát động ngày 2/4/2026 tại Thành cổ Quảng Trị, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) nhằm cụ thể hóa quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện tốt hơn chính sách đối với người có công với cách mạng, đồng thời đáp ứng mong mỏi của hàng vạn gia đình liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.
