Thủ tướng: Hà Nội, Đồng bằng sông Hồng cần đột phá tăng trưởng 2 con số và cấp bách xử lý ô nhiễm

Dự hội nghị có đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Hồng, thành viên Hội đồng điều phối vùng.

Tại Hội nghị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã báo cáo tình hình kinh tế-xã hội năm 2024 vùng Đồng bằng sông Hồng; tình hình triển khai hoạt động của Hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Hồng năm 2024, dự kiến kế hoạch hoạt động năm 2025. Các đại biểu dự họp đã có nhiều ý kiến đóng góp sâu sắc, trách nhiệm, tâm huyết, phù hợp, khả thi, sát thực tiễn.

Thu ngân sách cao nhất trong các vùng kinh tế

Các báo cáo, ý kiến tại hội nghị đánh giá, Đồng bằng sông Hồng là một trong hai vùng năng động bậc nhất của cả nước, một cực tăng trưởng với sự phát triển của đất nước.

Vùng có Thủ đô Hà Nội, là trái tim của cả nước; là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của cả nước; đậm đà bản sắc của dân tộc; là cái nôi sản sinh, đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực cho cả nước với nhiều trường đại học, trung tâm nghiên cứu có uy tín.

Vùng có hệ thống hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ và tốt nhất cả nước về cả đường bộ, đường sắt, đường thủy, cảng hàng không và cảng biển quốc tế; là cửa chính ra biển của các tỉnh phía bắc.

Thời gian qua, kinh tế của vùng Đồng bằng sông Hồng luôn đóng góp lớn cho cả nước. Năm 2024, trong bối cảnh tình hình quốc tế, trong nước có nhiều khó khăn, thách thức, kinh tế vùng vẫn đạt nhiều kết quả tích cực về mọi phương diện, cao hơn so với năm 2023.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của vùng đạt 7,8%, chỉ đứng sau vùng trung du và miền núi phía Bắc (9,1%). Tổng thu ngân sách Nhà nước của vùng năm 2024 đạt trên 882,65 nghìn tỷ đồng, chiếm gần 43,4% tổng thu ngân sách cả nước (tăng 22% so với dự toán Thủ tướng Chính phủ giao), cao nhất trong các vùng kinh tế.

Xuất khẩu năm 2024 đạt trên 132 tỷ USD, chiếm gần 32,5% kim ngạch xuất khẩu cả nước, cao nhất trong các vùng kinh tế. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài trong năm 2024 cao nhất trong các vùng kinh tế: Tính đến hết năm, vùng Đồng bằng sông Hồng có số vốn đầu tư đăng ký cao nhất với tổng vốn đạt 20 tỷ USD, chiếm gần gần 53% tổng vốn đăng ký của cả nước.

Có 4 địa phương (Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Phòng, Hà Nội) nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI. Trong đó, Bắc Ninh dẫn đầu, Quảng Ninh có bước đột phá lần đầu tiên đứng vị trí thứ 2 cả nước về thu hút FDI năm 2024.

Khu vực doanh nghiệp của vùng luôn năng động thứ 2 sau vùng Đông Nam Bộ. An sinh, xã hội tốt nhất cả nước; tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của vùng luôn đạt mức thấp nhất của cả nước.

Chính trị xã hội ổn định, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường; đối ngoại và hội nhập được đẩy mạnh, góp phần nâng cao vị thế, vai trò, uy tín của đất nước.

Sớm thông toàn tuyến đường ven biển từ Quảng Ninh tới Nghệ An

Về hoạt động của Hội đồng điều phối vùng, các báo cáo, ý kiến tại hội nghị đánh giá, với 5 hội nghị đã được tổ chức, hoạt động của Hội đồng đã và đang đi đúng hướng trong việc khắc phục những ách tắc, khó khăn và vươn tới những mục tiêu đã đề ra, với những kết quả quan trọng.

Theo đó, xây dựng và trình ban hành Quy hoạch vùng, kế hoạch hoạt động của Quy hoạch vùng (xác định những định hướng, nhiệm vụ quan trọng, những đột phá chiến lược, các chính sách ưu tiên và nguồn lực để đạt được mục tiêu đề ra), trong đó nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá trong kỳ quy hoạch của vùng.

Cụ thể, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối nội vùng, liên vùng và quốc tế. Tập trung xây dựng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, hệ sinh thái khởi nghiệp, thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ.

Tập trung thu hút đầu tư các ngành có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện môi trường, giá trị gia tăng cao như điện tử, sản xuất phần mềm, trí tuệ nhân tạo, sản xuất ô tô, công nghiệp hỗ trợ, logistics. Hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển vùng và liên kết vùng đủ mạnh, bảo đảm hiệu quả điều phối một số lĩnh vực…

Cùng với đó, triển khai các Nghị quyết của Bộ Chính trị, của Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội vùng và Quy hoạch vùng, đặc biệt đối với các nhiệm vụ, dự án trọng điểm, liên vùng, các bộ, ngành địa phương đã vào cuộc tích cực và đạt được những kết quả tích cực.

Trong đó nổi bật là đã đóng góp tích cực xây dựng trình Chính phủ để trình Quốc hội thông qua Luật Đất đai, Luật Đầu tư công, Luật sửa đổi 04 luật thuộc lĩnh vực đầu tư, Luật sửa 7 luật thuộc lĩnh vực về tài chính – ngân sách theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa trình tự, thủ tục đúng tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Nhiều dự án trọng điểm khác trong Vùng đang khẩn trương thực hiện đáp ứng các tiến độ đề ra như: Tuyến đường Vành đai 4 - vùng Thủ đô; tuyến cao tốc qua địa phương Hải Phòng, Thái Bình, Ninh Bình và đang khẩn trương hoàn thành các bến cảng số 3, số 4, số 5, số 6 tại Lạch Huyện, các tuyến đường ven biển để sớm thông toàn tuyến từ Quảng Ninh tới Nghệ An, các tuyến đường có tính kết nối vùng, liên vùng.

Cấp bách xử lý ô nhiễm không khí, ùn tắc giao thông, làm sống lại các dòng sông chết

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại hội nghị và thay mặt Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương sự nỗ lực và những kết quả quan trọng của các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng thời gian qua, đóng góp quan trọng cho thành tựu chung của đất nước.

Bên cạnh những kết quả rất cơ bản đã đạt được, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, vùng Đồng bằng sông Hồng vẫn còn một số điểm nghẽn, nút thắt.

Theo đó, ô nhiễm không khí, tắc nghẽn giao thông, môi trường các dòng sông là những vấn đề cấp bách. Mô hình tăng trưởng hiện nay chưa bắt kịp với xu thế của thời đại, kinh tế vùng phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của vùng. Phát triển công nghiệp, các dự án FDI còn có những hạn chế, chưa hình thành được những chuỗi giá trị và các cụm liên kết ngành.

Việc triển khai Kế hoạch thực hiện Quy hoạch vùng, Quy hoạch tỉnh tại một số địa phương còn chậm, chưa thực sự quyết liệt. Sự hợp tác, liên kết giữa các địa phương trong vùng vẫn chưa chặt chẽ. Đầu tư công chưa phát huy vai trò dẫn dắt. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn có những hạn chế.

Tiến độ triển khai các nhiệm vụ của Hội đồng điều phối vùng còn chậm, nhiều đề án còn chưa triển khai theo Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 23/11/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bằng sông Hồng, cũng như Kế hoạch điều phối vùng năm 2024.

Năm 2025, Thủ tướng cho biết chúng ta vừa tăng tốc, bứt phá hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 để thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đề ra, vừa thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, vừa tổ chức Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng; tổ chức tốt các ngày lễ lớn, sự kiện trọng đại của đất nước.

Nhấn mạnh đất nước ta đang chuẩn bị bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, nhân dân ngày càng ấm no và hạnh phúc, Thủ tướng cho biết chúng ta đang ưu tiên cho tăng trưởng, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2025 ít nhất 8% và đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.

Thủ tướng đề nghị Hội đồng vùng và các địa phương trong vùng phải quán triệt tinh thần nói trên, với tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận giải quyết vấn đề sát tình hình thực tế, kịp thời phù hợp, hiệu quả.

Cơ bản đồng tình với các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra, Thủ tướng nhấn mạnh 6 nhiệm vụ, giải pháp quan trọng mà các bộ, ngành, địa phương cần tập trung thực hiện để phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng bền vững, đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số".

Thứ nhất, cụ thể hóa, xây dựng ngay kế hoạch thực hiện Nghị quyết 01, 02 năm 2025 của Chính phủ.

Thứ hai, quyết liệt hơn nữa tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, rà soát các luật, nghị định, thông tư, chỉ rõ vướng mắc nào, ở đâu, ai giải quyết, làm như thế nào.

Thứ ba, hoàn thiện việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và đi vào vận hành bộ máy mới trong quý I/2025.

Thứ tư, xây dựng Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết này, hoàn thành trong tháng 1/2025.

Thứ năm, xây dựng cơ chế, chính sách huy động mọi nguồn lực cho phát triển, lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư và mọi nguồn lực xã hội.

Thứ sáu, tích cực, chủ động, hiệu quả triển khai kết nối vùng, đặc biệt là kết nối giao thông với các dự án như đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô, các cầu của Hà Nội (trong đó cầu Phù Đổng, cầu Tứ Liên phải khởi công trong thời gian từ nay đến 30/4/2025); cao tốc Ninh Bình – Nam Định – Thái Bình – Hải Phòng khởi công các đoạn còn lại trong quý I; khởi động tuyến đường sắt đô thị Văn Cao – Hòa Lạc (Hà Nội); khởi công tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng trong năm 2025; tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài…

Về các vấn đề cấp bách, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội và các địa phương xây dựng và triển khai ngay các đề án, dự án để huy động nguồn lực xử lý ô nhiễm không khí, ùn tắc giao thông tại Hà Nội, làm sống lại các dòng sông chết, bảo đảm an toàn thực phẩm cho người dân… báo cáo Chính phủ về cơ chế, nguồn lực, hoàn thành trong quý I/2025. Cùng với đó, tập trung huy động các nguồn lực phát triển, giải ngân đầu tư công.

Đối với Hội đồng điều phối vùng, Thủ tướng đề nghị từng thành viên, các Bộ, cơ quan, địa phương trong Vùng phát huy trách nhiệm cao nhất, tiếp tục tích cực, chủ động hơn nữa triển khai các nhiệm vụ, giải pháp, thực hiện tốt hơn nữa các nhiệm vụ được giao để thúc đẩy mạnh mẽ, hiệu quả các hoạt động điều phối vùng, để mỗi hội nghị của Hội đồng là một ngày vui, đạt kết quả cụ thể, khắc phục được những hạn chế, bất cập, yếu kém mà phiên họp trước đã chỉ ra và đề xuất những giải pháp đột phá để ưu tiên cho tăng trưởng 2 con số.

Thủ tướng nhấn mạnh 5 tư tưởng chỉ đạo:

Một là, nguồn lực bắt nguồn từ tư duy, tầm nhìn, động lực bắt nguồn từ sự đổi mới và sáng tạo, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân và doanh nghiệp.

Hai là, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, hiệu quả, làm việc nào dứt việc đó; phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm.

Ba là, coi trọng thời gian, trí tuệ và sự quyết đoán là những yếu tố quyết định thành công.

Bốn là, Đảng chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Năm là, nói đi đôi với làm, đã cam kết phải thực hiện, đã làm, đã thực hiện là mang lại hiệu quả cụ thể, cân đong đo đếm được.

Về công tác quy hoạch, Thủ tướng ghi nhận và biểu dương Hà Nội đã phối hợp với các bộ, ngành, các địa phương tổ chức hoàn thành 2 quy hoạch rất quan trọng của Thủ đô, của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Thủ tướng đánh giá cao Quy hoạch Hà Nội vừa được phê duyệt đã tìm ra và phát triển tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh; phát hiện những mâu thuẫn, tồn tại, hạn chế, thách thức… để đưa ra giải pháp hóa giải, khắc phục.

Thủ tướng nhấn mạnh việc tổ chức thực hiện Quy hoạch cần tiếp tục bám sát chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, bám sát tình hình thực tiễn của địa phương, vùng, khu vực, thế giới và nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân; có biện pháp huy động nguồn lực phù hợp, hiệu quả; tôn trọng Quy hoạch và khi cần điều chỉnh thì cần cân nhắc, nghiên cứu kỹ lưỡng.

Thủ tướng đề nghị Hà Nội nghiên cứu xây dựng cung triển lãm quy hoạch xứng tầm để vừa tăng cường công khai, minh bạch và sự giám sát của người dân, vừa thu hút đầu tư, đồng thời là một sản phẩm du lịch; xây dựng "làng trong phố, phố trong làng"; tập trung phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, phát huy tối đa truyền thống, bản sắc văn hóa – lịch sử phong phú, hào hùng; khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian vũ trụ, không gian mặt nước, hồ ao, đặc biệt là sông Hồng.

Theo Quy hoạch vừa được phê duyệt, đến năm 2030, Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", xanh, thông minh, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng; là trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, là cực tăng trưởng có vai trò dẫn dắt kinh tế của cả nước.

Tới năm 2050, Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, xanh - thông minh - thanh bình - thịnh vượng, xứng tầm đại diện vị thế nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng; kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển toàn diện, đặc sắc, tiêu biểu cho cả nước; có trình độ phát triển hàng đầu trong khu vực, ngang tầm thủ đô các nước phát triển trên thế giới; là nơi đáng đến và lưu lại, nơi đáng sống và cống hiến. Người dân có mức sống và chất lượng cuộc sống cao.

Quy hoạch xác định: Năm không gian phát triển - Năm hành lang và vành đai kinh tế - Năm trục động lực phát triển - Năm vùng kinh tế, xã hội - Năm vùng đô thị.

Hệ thống đô thị Thủ đô Hà Nội được tổ chức theo mô hình chùm đô thị gồm đô thị trung tâm, các trục đô thị hướng tâm, các thành phố trong Thủ đô. Phát triển mở rộng đô thị khu vực phía Bắc sông Hồng để tạo không gian đô thị cân đối, hài hòa hai bên sông, trục sông Hồng thành trục cảnh quan trung tâm; hình thành mô hình thành phố trong Thủ đô để tạo các cực tăng trưởng, động lực phát triển mới.