Thủ tướng: Cơ bản xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước trước 31/10/2025

Sáng 11/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước chủ trì Phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo để đánh giá tình hình, kết quả thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và nhiệm vụ thời gian tới.

Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ, trực tuyến với đầu cầu 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Dự phiên họp có các Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo: Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương là thành viên Ban Chỉ đạo, lãnh đạo các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Phát biểu kết luận, thay mặt Ban Chỉ đạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương sự nỗ lực của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Văn phòng Chính phủ và các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương trong việc tích cực triển khai Chương trình và chuẩn bị chu đáo Phiên họp trực tuyến thứ tư của Ban Chỉ đạo Trung ương với Ban Chỉ đạo cấp tỉnh.

Sau một buổi làm việc khẩn trương, Phiên họp đã cơ bản thống nhất nội dung báo cáo do Bộ Dân tộc và Tôn giáo chuẩn bị và ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các thành viên Ban Chỉ đạo, đại biểu dự họp.

Thủ tướng giao Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổng hợp đầy đủ các ý kiến xác đáng, sớm hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Thông báo Kết luận Phiên họp để triển khai thực hiện.

Thủ tướng bổ sung, nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm.

Mỗi căn nhà là "một món quà", "một tình thương", "một mái ấm"

Về ý nghĩa của Chương trình, Thủ tướng nêu rõ, Đảng ta không có mục tiêu nào khác là bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, chủ quyền của đất nước và mang lại hạnh phúc, ấm no cho nhân dân. Chúng ta đã kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đảng, 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chuẩn bị kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh, không thể để người dân không có chỗ ở hoặc ở trong nhà tạm, nhà dột nát.

Xác định đây là công việc có ý nghĩa rất lớn, rất nhân văn, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Thời gian qua, việc khánh thành, khởi công các công trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đã tạo động lực, truyền cảm hứng, tạo phong trào, xu thế, khí thế thi đua sôi nổi trong các cấp, các ngành, các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, đem lại ý nghĩa quan trọng trên nhiều khía cạnh, đặc biệt trong năm 2025 - năm diễn ra nhiều ngày lễ lớn, các sự kiện, lễ kỷ niệm trọng đại của đất nước:

Mỗi căn nhà là "một món quà", "một tình thương", "một mái ấm" ý nghĩa, thể hiện trách nhiệm, tình thương, tình đồng chí, nghĩa đồng bào, tinh thần trách nhiệm, sự sẻ chia của cả cộng đồng; thể hiện niềm tin, sự phấn khởi của nhân dân, nhất là người nghèo, người yếu thế, đồng bào vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc này hiện thực hóa chủ trương, đường lối của Đảng; thể hiện mục tiêu, bản chất tốt đẹp, ưu việt của chế độ ta, Đảng ta với tư tưởng "Dân là gốc"; "không để ai bị bỏ lại phía sau"; phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với bảo đảm công bằng, tiến bộ và an sinh xã hội; không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Cùng với đó, khẳng định những giá trị văn hóa và truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc: Đền ơn, đáp nghĩa, tương thân tương ái, thương người như thể thương thân, lá lành đùm lá rách, lá rách ít đùm lá rách nhiều... Khơi dậy và củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sự chung tay của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, một điểm tựa của chúng ta trong quá trình phát triển; kêu gọi sự vào cuộc, chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị với tinh thần "mỗi người góp một tay, mỗi nhà san sẻ một phần", "ai có gì giúp nấy, ai có nhiều giúp nhiều, ai có ít giúp ít, ai có công giúp công, ai có của giúp của".

Đồng thời, thể hiện sự chủ động, tích cực, sáng tạo, linh hoạt triển khai tổ chức thực hiện của cấp ủy, chính quyền các cấp, các bộ, ngành, địa phương nhằm giúp người dân "an cư lạc nghiệp", từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững với quan điểm: "Đã nói là làm, đã cam kết phải thực hiện, đã làm đã thực hiện phải có kết quả cụ thể"; "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Tổ quốc mong đợi, nhân dân ủng hộ, người nghèo, người khó khăn trông ngóng và hy vọng thì chỉ bàn làm, không bàn lùi".

Tính đến ngày 7/5, 15 địa phương không còn nhà tạm, nhà dột nát

Về tình hình, kết quả triển khai thực hiện, Thủ tướng đánh giá ngay sau Phiên họp thứ ba, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã tập trung huy động nguồn lực, tổ chức triển khai hiệu quả, đạt nhiều kết quả thiết thực.

Cả nước đã hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát được gần 209.000 căn, hoàn thành, bàn giao hơn 111.000 căn để các hộ gia đình được ở trong ngôi nhà mới; xây dựng hơn 98.000 căn. Từ sau Phiên thứ ba đến nay (đúng 2 tháng), tăng gần 87.000 căn nhà.

Bộ Công an tiếp tục hỗ trợ thêm để xây dựng 4.444 căn nhà với kinh phí hơn 283 tỷ đồng; Bộ Quốc phòng hỗ trợ thêm để xây dựng 3.550 căn nhà với kinh phí khoảng 195 tỷ đồng; với nguồn chủ yếu từ đóng góp của cán bộ, chiến sĩ. Ngành ngân hàng tiếp tục vận động các tổ chức tín dụng hỗ trợ bổ sung khoảng 130 tỷ đồng.

Thủ tướng Chính phủ đã quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương về xóa nhà tạm, nhà dột nát, giao Bộ Dân tộc và Tôn giáo là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo.

Thủ tướng biểu dương Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã nhanh chóng ổn định tổ chức, tích cực triển khai công việc, không để khoảng trống, gián đoạn trong chỉ đạo, điều hành.

Thủ tướng biểu dương Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nhanh chóng có văn bản hướng dẫn bố trí đất xây dựng nhà ở đối với hộ có khó khăn về đất ở (vấn đề nhiều địa phương kiến nghị nhất). Tinh thần là chưa có đất thì cấp đất, đất chưa đủ thì bổ sung, có đất rồi mà chưa có giấy tờ thì cấp giấy tờ.

Thủ tướng biểu dương Bộ Xây dựng cũng đã tích cực ban hành văn bản hướng dẫn địa phương nghiên cứu, thiết kế, công bố các mẫu nhà ở điển hình. Đến nay, 100% các địa phương đã ban hành từ 3 đến 8 mẫu thiết kế nhà ở điển hình phù hợp với văn hóa, phong tục tập quán, đặc điểm của từng địa phương và đã công khai trên địa bàn tỉnh.

Thủ tướng biểu dương các cơ quan báo chí, truyền thông đã làm tốt công tác truyền thông về phong trào, nhất là về hưởng ứng của người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Thủ tướng biểu dương 100% địa phương đã hoàn thành việc thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; ban hành quy chế hoạt động và Kế hoạch triển khai Phong trào. Nhiều địa phương đã về đích và đặt mục tiêu về đích sớm hơn kế hoạch trước đó trong bối cảnh còn rất nhiều khó khăn.

Tính đến ngày 7/5/2025, có 15 địa phương không còn nhà tạm, nhà dột nát, gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Cần Thơ, Khánh Hòa, Tây Ninh, Trà Vinh, Bình Phước, Vĩnh Long, Kiên Giang.

Trong tháng 5/2025, để thiết thực kỷ niệm 135 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, dự kiến có thêm 6 địa phương hoàn thành Chương trình, gồm Sơn La, Hà Tĩnh, Bình Định, Ninh Thuận, Long An và Hòa Bình.

Trong tháng 6/2025, dự kiến có thêm 16 địa phương hoàn thành Chương trình, gồm Lào Cai, Yên Bái, Bắc Giang, Hải Dương, Thái Bình, Bình Thuận, Kon Tum, Bình Dương, Tiền Giang, Bến Tre, Sóc Trăng, An Giang, Cà Mau, Hà Giang, Hà Nam, Lai Châu.

26 địa phương còn lại phấn đấu từ tháng 7 đến tháng 10/2025 hoàn thành Chương trình (tháng 7: 4 địa phương; tháng 8: 4 địa phương; tháng 9: 9 địa phương và tháng 10: 9 địa phương).

Thay mặt Ban Chỉ đạo, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, ngành ngân hàng, các cơ quan truyền thông, các bộ, cơ quan, địa phương, các đơn vị tài trợ đã chủ động, tích cực thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra. Đồng thời, trân trọng cảm ơn Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể, các cơ quan trong hệ thống chính trị các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước đã hưởng ứng tích cực, đóng góp quan trọng vào kết quả chung của Chương trình.

Bên cạnh đó, một số địa phương có số nhà tạm, nhà dột nát chưa khởi công còn lớn; việc báo cáo, thống kê, cập nhật số liệu còn chậm; còn tình trạng chưa nghiên cứu kỹ văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Trung ương nên vẫn kiến nghị những nội dung đã được Thủ tướng Chính phủ kết luận, hướng dẫn… Còn vướng mắc thủ tục nên chưa phân bổ được kinh phí hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ.

Việc triển khai tại một số địa bàn gặp khó khăn do người dân sống phân tán, giao thông khó khăn, nhất là miền núi, vùng sâu, vùng xa; hộ dân tại một số nơi còn phụ thuộc vào các yếu tố phong tục, tập quán như chọn tuổi, xem ngày khởi công…

Phân tích nguyên nhân của những kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế, Thủ tướng nhấn mạnh, những địa phương nào làm tốt đều có sự quan tâm, vào cuộc tích cực, quyết liệt của các đồng chí Bí thư, Chủ tịch. Trong khi đó, ở một số địa phương, ban chỉ đạo, người đứng đầu quyết tâm chưa cao, chưa quyết liệt.

Về nguyên nhân khách quan của tồn tại, hạn chế, chương trình triển khai đồng loạt trong cùng một thời điểm, liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương dẫn đến khó khăn trong việc cung cấp nguyên vật liệu xây dựng và nhân lực xây dựng; triển khai trên quy mô rộng trong thời gian ngắn, nhiều đối tượng hỗ trợ ở các địa bàn khó khăn.

Về bài học kinh nghiệm, Thủ tướng nêu rõ, phải đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu địa phương và các ban chỉ đạo; phát huy chủ động, sáng tạo, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong thực hiện nhiệm vụ xóa nhà tạm, nhà dột nát. Phân công thực hiện bảo đảm 6 rõ: "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả". Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi của địa phương kết hợp với tăng cường kiểm tra, giám sát; tập trung tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn; kiên quyết cắt bỏ thủ tục hành chính rườm rà. Nêu cao tinh thần trách nhiệm với người có công, người nghèo, lo toan cho người dân; phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tự chủ, không trông chờ, ỷ lại của các địa phương trong thực hiện Chương trình.

"Thần tốc và táo bạo hơn nữa", "quyết chiến, quyết thắng"

Về quan điểm, định hướng thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ mục tiêu không thay đổi, dứt khoát không để người dân nào phải ở trong nhà tạm, nhà dột nát, chỉ bàn làm, không bàn lùi; cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trước ngày 31/10/2025, sớm hơn 2 tháng so với mục tiêu ban đầu. Ưu tiên bố trí nguồn lực để hỗ trợ nhà ở cho thân nhân liệt sĩ (xong trước ngày 27/7) và người có công với cách mạng (xong trước ngày 2/9).

Thủ tướng nhấn mạnh phương châm "nhân dân làm nên lịch sử, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân", "mỗi người góp một tay, mỗi nhà san sẻ một phần", "ai có gì giúp nấy, ai có công giúp công, ai có của giúp của, ai có nhiều giúp nhiều, ai có ít giúp ít". Đa dạng hóa nguồn lực thực hiện Chương trình theo hướng toàn dân, toàn diện, rộng khắp, bao trùm. Huy động sự vào cuộc của tất cả các lực lượng trên địa bàn (quân đội, công an, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, họ hàng, làng xóm...).

Người đứng đầu các cơ quan, địa phương phải có quyết tâm cao, nỗ lực lớn, đã nói là phải làm, đã cam kết phải thực hiện, đã làm, đã thực hiện là phải có kết quả; nói thật, làm thật, hiệu quả thật, nhân dân được thụ hưởng thật. Bám sát tình hình, chủ động, linh hoạt, sáng tạo, quyết tâm, quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp theo thẩm quyền, có phản ứng chính sách, giải pháp phù hợp, đúng thời điểm, xử lý ngay, dứt điểm các vấn đề phát sinh; báo cáo, đề xuất ngay những vấn đề vượt thẩm quyền.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện các chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo theo quy định, không để bị lợi dụng, trục lợi, tiêu cực, lãng phí. Kịp thời động viên, khen thưởng những nơi làm tốt và xử lý kỷ luật những nơi sai phạm, chậm trễ.

Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, tạo động lực truyền cảm hứng để mọi người ủng hộ, chia sẻ, cùng chung tay hỗ trợ, đồng hành trong triển khai thực hiện Chương trình với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng giao Bộ Dân tộc và Tôn giáo theo dõi sát, thường xuyên đôn đốc, yêu cầu các địa phương rà soát, hoàn thiện kế hoạch theo ngày, tuần, tháng, quý và từ nay đến 31/10/2025 để hoàn thành mục tiêu xoá nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn; cập nhật hằng ngày tình hình, kết quả triển khai chương trình trên cả nước.

Tiếp tục cập nhật, xác định rõ những khó khăn, vướng mắc của địa phương để chủ động giải quyết theo thẩm quyền; kịp thời tham mưu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền. Chủ trì họp trực tuyến với các địa phương còn nhiều khó khăn trong triển khai để tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc.

Phối hợp với Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh kinh phí hỗ trợ từ nguồn kinh phí huy động tại Chương trình phát động và kinh phí từ nguồn tiết kiệm 5% chi thường xuyên năm 2024 phù hợp với nhu cầu thực tế qua rà soát của địa phương; hoàn thành trước ngày 20/5/2025.

Phối hợp với Bộ Tài chính và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trình Thủ tướng Chính phủ phân bổ nguồn kinh phí từ Quỹ cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát, Quỹ "Vì người nghèo" Trung ương cho các địa phương để hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát; hoàn thành trước ngày 20/5/2025.

Chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tổ chức sơ kết Chương trình vào cuối tháng 6/2025 để kịp thời đánh giá tình hình, đề xuất giải pháp và khen thưởng, biểu dương các tổ chức, cá nhân có nhiều thành tích trong tổ chức thực hiện Chương trình.

Với Bộ Tài chính, trong thời gian Ủy ban Thường vụ Quốc hội chưa quyết định về kinh phí hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng, Thủ tướng đề nghị cho phép các địa phương tạm ứng kinh phí từ nguồn quỹ của địa phương để hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng bảo đảm trong tổng số nhà đã phê duyệt, số kinh phí đã báo cáo. Chủ trì trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phân bổ kinh phí hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ để các địa phương triển khai thực hiện.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan đề xuất sửa đổi, bổ sung văn bản hướng dẫn mức hỗ trợ nhà ở thuộc 2 chương trình mục tiêu quốc gia bảo đảm thống nhất với mức hỗ trợ chung của Chương trình; hoàn thành trong tháng 5/2025. Chủ trì phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, đôn đốc đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ nhà ở thuộc chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững để hoàn thành theo mục tiêu đặt ra.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo, đôn đốc các tổ chức tín dụng trong hệ thống tích cực tham gia hỗ trợ và chuyển kinh phí hỗ trợ cho các địa phương.

Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và các cơ quan thông tấn, báo chí tiếp tục xây dựng các chuyên đề, tuyến bài, các chương trình lan toả mạnh mẽ phong trào, tạo khí thế thi đua sôi nổi, tạo đồng thuận xã hội, chung tay ủng hộ, chia sẻ, hỗ trợ Chương trình.

Các địa phương kịp thời rà soát, kiện toàn Ban Chỉ đạo các cấp tại địa phương phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau khi sắp xếp để chỉ đạo công tác xóa nhà tạm, nhà dột nát tại địa phương, bảo đảm tính liên tục, không gián đoạn.

Ưu tiên tổ chức triển khai ngay hỗ trợ nhà ở cho người có công khi nhận nguồn kinh phí phân bổ; tiếp tục thực hiện có hiệu quả việc huy động, vận động mọi nguồn lực để hỗ trợ các hộ dân, tiết kiệm chi phí xây dựng, sửa chữa nhà ở.

Kịp thời nắm bắt và giải quyết ngay các khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai. Tăng cường công tác truyền thông, kịp thời lan tỏa tấm gương điển hình, cách làm hay, sáng tạo.

Các địa phương chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ, trước pháp luật về tính chính xác, đầy đủ, đúng đối tượng được hỗ trợ của số liệu rà soát; có trách nhiệm huy động nguồn lực bảo đảm cho công tác xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn.

Các địa phương đã hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát thì tiếp tục rà soát, các địa phương còn nhà tạm, nhà dột nát thì đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành trước ngày 31/10/2025.

Thủ tướng nêu rõ, hoàn thành xoá nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025 là nhiệm vụ hết sức ý nghĩa nhưng cũng rất nặng nề nhưng hết sức vinh quang, là sứ mệnh, tình cảm của trái tim, lương tri, trách nhiệm với cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước.

Thủ tướng đề nghị tiếp tục phát huy tinh thần "thời điểm đặc biệt, khí thế đặc biệt, nỗ lực đặc biệt tạo nên kết quả đặc biệt", "thần tốc và táo bạo hơn nữa", "quyết chiến, quyết thắng", đề cao trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân để triển khai Chương trình, hoàn thành mục tiêu đã đề ra.