Thi tốt nghiệp THPT từ 2025: Giảm áp lực, bám sát tinh thần đổi mới

Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố phương án thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông từ năm 2025. Theo đó, thí sinh sẽ thi 4 môn gồm 2 môn bắt buộc (Ngữ văn, Toán) và hai môn tự chọn trong số các môn Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ.

Ảnh minh họa

Phương án này không chỉ nhận được sự ủng hộ, đồng tình của đông đảo học sinh, phụ huynh và giáo viên, các chuyên gia giáo dục cũng đánh giá cao quyết định này của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ: Năm 2025 là lứa học sinh đầu tiên hoàn thành 3 năm Trung học Phổ thông theo lộ trình đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nhìn theo số môn thi sẽ cảm giác không có gì mới nhưng phân tích sâu sẽ thấy rất khác với các phương án thi tốt nghiệp trước đây và hiện nay (cho đến năm 2024).

Về số môn, thí sinh chỉ phải thi nhẹ nhàng 4 môn, nhưng Nhà nước sẽ tổ chức làm đề và có các ca, buổi thi cho số lượng là 11 môn. Môn Ngoại ngữ còn phải ra đề cho tất cả 7 môn ngoại ngữ (tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Hàn Quốc và tiếng Trung Quốc) để thí sinh thi đúng môn ngoại ngữ được học. Mấy chục năm trước, thí sinh thi mấy môn, Nhà nước chỉ tổ chức ra đề từng đấy môn. Những năm gần đây, khi thí sinh được lựa chọn theo định hướng Khoa học Tự nhiên hoặc Khoa học Xã hội, Nhà nước phải "vất vả" hơn trong tổ chức để thí sinh bớt "áp lực" hơn.

Bên cạnh đó, dù cũng thi với số lượng 4 môn như mấy chục năm trước nhưng bản chất lại rất khác nhau. Trước đây, tất cả môn thi do Nhà nước chọn, học sinh buộc phải thi bất kể xu hướng năng lực, sở thích, định hướng ngành nghề. Tất cả đều đồng dạng. Từ năm 2025, với triết lý "tích hợp ở cấp dưới, phân hóa ở cấp trên" theo định hướng nghề nghiệp, học sinh được quyền tự chọn 2 môn theo sở thích, năng lực, định hướng nghề nghiệp (xét tuyển đại học, cao đẳng), đúng theo tinh thần đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Quý Thanh phân tích thêm: Từ 2 môn thi bắt buộc và 2 môn thi tự chọn, sẽ hình thành 36 tổ hợp các môn thi. Đây cũng là căn cứ để xác định các tổ hợp xét tuyển vào đại học. Số lượng tổ hợp này chỉ bằng khoảng 1/3 số lượng các tổ hợp đang dùng xét tuyển hiện nay, vì vậy, số lượng tổ hợp xét tuyển đại học khả năng sẽ ít và đơn giản hơn.

Với phương thức thi 2+2 như vậy, quan niệm về khối thi truyền thống cũng không còn nữa. Các trường đại học nếu tiếp tục sử dụng kết quả thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông chắc sẽ phải chọn các tổ hợp khác. Các phân tích tương quan của nhóm nghiên cứu từ Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội cho thấy "giữa điểm thi theo các khối hiện nay (A, B, C, D...) không có tương quan với kết quả học tập của năm thứ nhất", cho nên tư duy khối thi kiểu cũ rất đáng xem lại.

Theo Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Quý Thanh, việc không thực hiện bài thi tổ hợp Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội như hiện nay là do thiết kế của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có các môn lựa chọn, khác với chương trình cũ khi 100% các môn là bắt buộc. Vì sự lựa chọn các môn học cấp Trung học Phổ thông (5 trong số 9 môn) ở các học sinh và các trường rất khác nhau, cho nên không thể có cùng tổ hợp môn Khoa học Tự nhiên hay Khoa học Xã hội chung cho mọi thí sinh trên toàn quốc.

Với những ý kiến về việc tổ chức thi theo hình thức đánh giá năng lực, Giáo sư – Tiến sỹ Nguyễn Quý Thanh cho rằng, chưa thi hoàn toàn theo kiểu đánh giá năng lực một cách toàn vẹn được ở năm 2025, vì số học sinh sẽ thi năm 2025 mới chỉ học 3 năm Trung học Phổ thông theo Chương trình 2018. Để hoàn tất toàn bộ việc chuyển đổi chương trình thì phải đợi năm 2032 - khi nhóm học sinh đầu tiên học đầy đủ 12 năm theo chương trình 2018. Khi đó, hoàn toàn có thể tính tín chỉ tích lũy mà không cần thi tốt nghiệp (nếu sửa cả Luật Giáo dục 2019) hoặc thi theo hướng đánh giá năng lực thực sự.

Đồng tình với phương án thi mới, ông Hoàng Anh Đức, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục EdLab Asia chia sẻ: Sự thành công của mọi tiến trình cải tiến dạy và học có thể được nhìn nhận qua sự kết nối giữa ba trụ cột: Mục tiêu học tập (thể hiện qua Chương trình và giáo trình); Quá trình dạy và học; Kiểm tra và đánh giá. Trong đó, đối với trụ cột "Kiểm tra và đánh giá" nếu không làm tốt sẽ trở thành nút thắt. Với giải pháp 2+2 (Toán, Ngữ văn và 2 môn tự chọn), quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo quả thực là một quyết định lịch sử. Bởi qua việc giảm tải áp lực thi cử đã góp phần bước đầu củng cố nền tảng vững chắc cho các cải tổ về chương trình và phương pháp; giảm bớt gánh nặng về dạy thêm, học thêm; giảm bớt áp lực và nguồn lực xã hội trong công tác thi cử; giảm bớt chi phí cho học sinh, phụ huynh.

Bên cạnh đó, tạo ra cơ hội để các nhà trường, gia đình có những hành trình hướng nghiệp hiệu quả hơn, không loay hoay nhiều trong câu chuyện phân ban, chọn tổ hợp. Ví dụ, sự lựa chọn của rất nhiều học sinh, gia đình sẽ là Toán, Văn, Ngoại ngữ và 1 môn theo định hướng nghề nghiệp. Sự lựa chọn này, không nói là tối ưu nhất, nhưng sẽ là hiệu quả nhất để học sinh tự tin, vững bước hội nhập với thế giới.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Xuân Nhĩ, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, phương án thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông từ năm 2025 vừa được công bố là phù hợp.

Toán và Ngữ văn là 2 môn bắt buộc bởi bất cứ học sinh nào trước hết cũng phải biết viết văn, không được phép sai câu cú, ngữ pháp; môn Toán là môn thể hiện trình độ cơ bản để có thể học thêm các môn khác. Đối với 2 môn tự chọn trong nhiều môn học, học sinh thích đăng ký môn nào theo năng lực và định hướng nghề nghiệp của mình thì lựa chọn. Tuy nhiên, trong quá trình học tập, các nhà trường vẫn phải đảm bảo điều kiện dạy và học cho học sinh ở tất cả các môn nhằm giúp các em có phông kiến thức, kỹ năng cơ bản, không chỉ tập trung vào các môn lựa chọn để thi tốt nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục sát sao việc giảng dạy để học sinh học đồng đều các môn và đạt kết quả tốt nhất.

TTXVN/Báo Tin tức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Dạy con trong thời đại số

Dạy con trong thời đại số

Điện thoại thông minh, máy tính bảng hay internet ngày càng trở nên quen thuộc trong nhiều gia đình. Trẻ em tiếp xúc với công nghệ từ sớm, mở ra cơ hội học tập mới nhưng cũng khiến nhiều phụ huynh trăn trở trong việc dạy con sử dụng thiết bị số đúng cách giữa môi trường số đầy hấp dẫn và phức tạp.

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng triển khai chương trình tuyển dụng năm 2026

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng triển khai chương trình tuyển dụng năm 2026

Ngày 07/5, Trường Cao đẳng nghề Yên Bái phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng tổ chức chương trình truyền thông tuyển dụng kỹ thuật viên năm 2026; khánh thành, bàn giao Góc LG và khai trương Văn phòng tuyển dụng LG, phòng học trực tuyến tại trường.

 “Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

“Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

Từ những cây dược liệu được chính gia đình trồng trên cao nguyên trắng Bắc Hà, nhóm học sinh Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố, xã Bắc Hà đã thực hiện dự án khởi nghiệp “Đa dạng hóa sản phẩm từ Tiên Ngân Sâm” và xuất sắc giành giải Ba tại Cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup 2026).

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, tại Nghị quyết 105/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi 1 đơn vị hành chính cấp xã; bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học, một trường trung học cơ sở. 

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Trong lộ trình xây dựng địa bàn không ma túy năm 2026, công tác phòng, chống ma túy trong trường học tại Lào Cai đang được xác định là một trong những “tuyến đầu” then chốt. Không chỉ là nơi truyền đạt tri thức, trường học đang trở thành không gian phòng ngừa sớm, nơi mỗi học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh để tự bảo vệ mình trước những cám dỗ ngày càng tinh vi của ma túy.

Để học sinh vững tin trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Để học sinh vững tin trước kỳ thi tốt nghiệp THPT

Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 chỉ còn được tính bằng từng tuần, giai đoạn nước rút của học sinh lớp 12 không còn là hành trình đơn độc. Đó là sự đồng hành chặt chẽ giữa thầy cô, gia đình và trên hết là bản lĩnh của chính các em - cùng bước vào kỳ thi với tâm thế vững vàng, tự tin chinh phục cột mốc quan trọng phía trước.

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố danh sách 151 học sinh đội tuyển Olympic năm 2026 được miễn thi tốt nghiệp THPT và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng. Trong đó, em Nguyễn Huy Phong - học sinh lớp 12 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Lào Cai là đại diện duy nhất của tỉnh Lào Cai góp mặt. Thành tích này giúp Phong trở thành học sinh duy nhất của tỉnh được “tốt nghiệp” sớm nhất trong năm 2026.

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành văn bản số 2304/BGDĐT-GDĐH hướng dẫn tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng 2026, gửi các đại học, học viện, trường đại học; các trường sĩ quan có đào tạo trình độ đại học; các trường cao đẳng; các Sở Giáo dục và Đào tạo đăng kí tham gia Hệ thống xét tuyển chung. Trong đó, các thí sinh cần lưu ý một số điểm mới quan trọng từ kỳ tuyển sinh năm nay để thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển theo đúng quy định.

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, ngành thư viện và các trường học tại Lào Cai đang đẩy mạnh triển khai số hóa văn hóa đọc. Với việc triển khai các hệ sinh thái thông minh như VietBiblio hay Thư viện số 4.0, biến tri thức thành nguồn tài nguyên mở, giúp mọi công dân dễ dàng tiếp cận trong kỷ nguyên dữ liệu.

Võ Thanh Tùng - Niềm tự hào của học sinh chuyên Tin

Võ Thanh Tùng - Niềm tự hào của học sinh chuyên Tin

Xuất sắc giành giải Nhất vòng loại cuộc thi Vô địch Tin học văn phòng thế giới (MOSWC) 2026 với số điểm tuyệt đối 1000/1000, em Võ Thanh Tùng (lớp 11 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành) đã chính thức ghi tên mình vào vòng Chung kết Quốc gia.

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục mầm non đang mở ra hướng đi mới, giúp giáo viên giảm tải áp lực, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Những “trợ lý ảo” không chỉ hỗ trợ chuyên môn còn góp phần tạo nên môi trường học tập sinh động, giàu trải nghiệm, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em vùng cao.

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Giữa những dãy núi trùng điệp của vùng cao Lào Cai, nơi cuộc sống vẫn còn nhiều thiếu thốn, có một giáo viên lặng lẽ mang con chữ đến với học trò nghèo. Không chỉ truyền đạt tri thức, cô giáo Hà Thị Huyền còn là điểm tựa tinh thần, như người mẹ thứ hai của nhiều học sinh dân tộc thiểu số. Hành trình của cô không dừng lại ở bục giảng, còn là câu chuyện về sự hy sinh, sẻ chia và lòng nhân ái.

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực đã trở thành yêu cầu tất yếu. Với môn Giáo dục quốc phòng - an ninh, khi tăng cường thực hành, môn học không chỉ bớt khô khan mà còn trở nên sinh động, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.

Cậu học trò viết ước mơ bằng tình yêu tiếng Việt

Cậu học trò viết ước mơ bằng tình yêu tiếng Việt

Trong nắng nhẹ đầu ngày, sân trường Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (phường Yên Bái) rộn ràng hơn thường lệ. Ở ghế đá quen thuộc, cậu học trò nhỏ với đôi mắt sáng, thông minh và nụ cười hiền - Lộc Minh Khang đang say sưa trao đổi bài với bạn. Em chính là “Trạng nguyên tiếng Việt” toàn quốc năm học 2025 - 2026.

“Điểm cộng” của thầy giáo mầm non

“Điểm cộng” của thầy giáo mầm non

Từ lâu, giáo viên mầm non vốn là nghề được “đóng khung” cho nữ giới. Thế nhưng, tại Trường Mầm non Hoa Phượng, xã Trạm Tấu, trong tổng số 15 giáo viên lại có tới 3 thầy giáo. Sự hiện diện của các thầy không chỉ mang đến màu sắc mới, những giá trị riêng biệt mà còn góp phần thay đổi cách nhìn nhận, trong môi trường giáo dục mầm non, giới tính không phải là rào cản, mà tình yêu nghề, yêu trẻ mới là điều quyết định.

Bảo hiểm Y tế học sinh - bảo vệ hôm nay, vun đắp ngày mai

Bảo hiểm Y tế học sinh - bảo vệ hôm nay, vun đắp ngày mai

Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh, tai nạn học đường vẫn hiện hữu, bảo hiểm y tế (BHYT) học sinh đang trở thành điểm tựa quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe và đảm bảo hành trình học tập liên tục cho thế hệ trẻ. Tại các trường học vùng cao, bằng những cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, chính sách BHYT đã được triển khai hiệu quả, từng bước đi vào chiều sâu, tạo sự đồng thuận trong phụ huynh và xã hội.

fb yt zl tw