Thang đo hiệu quả công vụ của chính quyền địa phương hai cấp

03/01/2026 07:46

Kết quả các chỉ số Sipas và Par Index đang tác động lan tỏa rất đáng chú ý đến việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Sự tiến bộ có thể đo lường được cho thấy nỗ lực tập trung vào lĩnh vực này mang lại kết quả rõ nét ở cơ sở.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội.

Theo Vụ Cải cách hành chính (Bộ Nội vụ), kết quả hai chỉ số Sipas (chỉ số hài lòng của người dân về sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước) và Par Index (chỉ số cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ và ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố) tăng trưởng tích cực những năm gần đây cho thấy xu hướng hài lòng của người dân tăng lên và quan trọng hơn, buộc đội ngũ cán bộ, công chức phải thay đổi nhận thức và hành động theo hướng đặt lợi ích của người dân vào trọng tâm của sự phục vụ. Các tỉnh, thành phố đã chủ động áp dụng chỉ số làm thước đo chuẩn mực và là điểm tham chiếu minh bạch để tìm ra nguyên nhân việc tăng-giảm chỉ số, từ đó xây dựng và triển khai nhiệm vụ sát thực tiễn hơn.

Hoạt động công vụ cấp xã tại tỉnh Nghệ An được gắn chặt với chuyển đổi số, cắt giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính trên cơ sở tái cấu trúc toàn diện quy trình giải quyết thủ tục trên môi trường điện tử, dữ liệu dân cư, chuyên ngành; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, thanh toán trực tuyến, số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục.

Đại diện Sở Nội vụ tỉnh cho rằng, việc này không đơn thuần là nhiệm vụ công nghệ mà là giải pháp căn cơ làm thay đổi phương thức quản lý, phục vụ, giảm sự phụ thuộc vào giấy tờ, xác nhận thủ công. Vì vậy, tỉnh đã tập trung nâng chất lượng hoạt động của trung tâm phục vụ hành chính công các cấp theo tinh thần “một đầu mối-một quy trình-một chuẩn phục vụ”.

Hiện nay, 100% ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố đã ban hành chỉ số Par Index để đánh giá, xếp hạng kết quả cải cách hành chính hằng năm của các cơ quan, đơn vị trực thuộc. Kết quả đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức dựa trên các chỉ số này là căn cứ để bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, nâng ngạch, quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng. Nhờ đó, đã tăng cường trách nhiệm công vụ trong nhiều lĩnh vực, trên nhiều phương diện.

Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng là đơn vị tiên phong xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống thông tin điều hành nội vụ, thực hiện quản lý, tổng hợp và báo cáo dữ liệu trên môi trường phần mềm.

Giám đốc sở Trần Thị Kim Hoa cho biết: Nhiều nội dung báo cáo định kỳ, đột xuất được chuẩn hóa biểu mẫu, tích hợp dữ liệu, rút gọn đầu mối và giảm đáng kể khối lượng, thời gian báo cáo thủ công cho các xã, phường; đơn giản hóa quy trình tổng hợp thông tin, nâng cao tính kịp thời, chính xác của báo cáo, giúp chính quyền cơ sở có thêm thời gian dành cho công tác chuyên môn, phục vụ nhân dân, nhà đầu tư và doanh nghiệp.

Thực tiễn cho thấy, các tỉnh, thành phố có kết quả tích cực về chỉ số Sipas và Par Index qua nhiều năm đều là những điển hình cho việc triển khai cải cách toàn diện, đồng bộ. Kết quả các chỉ số phản ánh từ thực tiễn đã làm sâu sắc hơn tư duy về quản trị địa phương, giúp các cấp chính quyền nhìn nhận rõ điểm nghẽn, kịp thời điều chỉnh mục tiêu, nội dung, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo; là động lực thúc đẩy đổi mới, sáng tạo trong triển khai nhiệm vụ.

Nhiều nơi ứng dụng Sipas và Par Index không đơn thuần là công cụ cải cách hành chính mà mở rộng thành công cụ bao quát toàn diện, đa chiều, có khả năng cung cấp thông tin chi tiết theo thời gian thực, tận dụng phân tích dự báo, kiến tạo không gian để không chỉ giúp cơ quan nhà nước mà cả người dân cũng trở thành chủ thể tham gia tích cực vào quản trị địa phương.

Hiện nay, cấp xã là nơi “đo, đếm” rõ nhất hiệu quả công việc. Việc bố trí, sử dụng, quản lý nhân sự không còn là “sắp xếp” theo cách cũ mà phải theo chức năng, nhiệm vụ và kết quả đầu ra.

Tại thành phố Hải Phòng, Giám đốc Sở Nội vụ Sái Thị Yến cho biết: Sau hợp nhất, thành phố không bị thiếu về số lượng nhân sự, nhưng mức độ mất cân đối rất rõ, tạo “độ vênh” trong năng lực phục vụ. Phần thiếu hụt tập trung vào các lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu như quy hoạch, xây dựng, kiến trúc, giao thông, y tế, khoa học và công nghệ, chuyển đổi số. Nhiều nơi, công chức có bằng cấp đáp ứng điều kiện nhưng thiếu trải nghiệm thực hành, năng lực xử lý các nhóm việc “nóng” tại cơ sở hoặc có năng lực nhưng không đúng chuyên ngành cho nên việc tham mưu thiếu sắc nét, chất lượng hồ sơ chưa cao, tiến độ giải quyết việc cho dân và doanh nghiệp chưa ổn định. Đây là các vấn đề mà nếu không nhận ra sớm sẽ rất dễ dẫn đến hệ quả là thời gian giải quyết hồ sơ kéo dài, tăng nguy cơ khiếu kiện, thậm chí phát sinh sai phạm.

Việc đánh giá kết quả triển khai nhiệm vụ bằng định lượng, thông qua số liệu thống kê khoa học, chính xác đã khắc phục tình trạng báo cáo, đánh giá chung chung, định tính để nhìn rất rõ bài toán của cấp xã hiện nay không đơn thuần là thiếu-thừa nhân sự cục bộ, mà là bị lệch cơ cấu theo vị trí việc làm, thiếu những vị trí “xương sống” quyết định chất lượng quản trị ở cơ sở.

Hải Phòng đã chọn giải pháp điều động, biệt phái, tăng cường có mục tiêu, thời hạn, có yêu cầu chuyển giao năng lực. Điểm quan trọng của cách làm này là không tăng cường đại trà, mà tăng cường đúng vị trí và đúng địa bàn, đặt yêu cầu rất cụ thể về thời hạn, chuyển giao; không phải “đủ số lượng” mà cần “đúng vị trí”, không “làm thay” mà phải “hỗ trợ, chuyển giao nhiệm vụ”. Đến nay, Hải Phòng khắc phục căn bản tình trạng “đủ người nhưng chưa đúng việc”, có việc nhưng không rõ trách nhiệm hoặc đúng quy trình nhưng chậm tiến độ.

nhandan.vn