Nhằm bảo tồn và phát huy Lễ hội truyền thống tết tháng 7 của người Mông xanh xã Nậm Xé, ngày 15/7 âm lịch (tức ngày 30/8), Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Văn Bàn phối hợp với UBND xã Nậm Xé tổ chức ngày hội ở thôn Tu Thượng - thôn có người Mông xanh sinh sống cao và xa nhất xã Nậm Xé.
Người Mông xanh hiện chỉ có hơn 700 người, tập trung chủ yếu tại thôn Tu Thượng, Tu Hạ và rải rác ở một số thôn của xã Nậm Xé (huyện Văn Bàn). Đây là tộc người có dân số ít nhất tỉnh Lào Cai. Ở Việt Nam, tộc người Mông xanh cũng chỉ có ở khu vực này.
Với người Mông xanh, tết tháng 7 là dịp quan trọng trong đời sống tâm linh và tinh thần. Các gia đình tổ chức ăn tết từ ngày 11 đến 15/7 âm lịch. Đặc biệt, người dân thường tụ họp cùng tổ chức một ngày hội vui, thường được chọn vào đúng ngày rằm tháng 7 âm lịch.
Tham dự ngày hội, người dân đều mặc trang phục truyền thống và tham gia các trò chơi dân gian như đu quay, ném pao, ném còn, đánh én, hát ống, múa khèn Mông… Qua đó giúp gắn kết tình cảm gia đình, dòng họ, làng xóm, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Bảo tồn tết tháng 7 của người Mông xanh xã Nậm Xé là hoạt động thực hiện Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ.
Khoảng đất rộng khu trung tâm thôn được chọn làm nơi tổ chức ngày hội trong dịp tết tháng 7 với các hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc. Gác lại mọi công việc, người dân mặc bộ quần áo đẹp nhất theo truyền thống dân tộc để trẩy hội. Tiếng khèn gọi ngày vui. Cánh yến trao đi, trao lại gửi gắm yêu thương.
Sống gần gũi với thiên nhiên nên các sự vật nhỏ bé như chiếc lá cũng được sáng tạo thành chiếc kèn để đệm nhạc cho những bài dân ca thêm tha thiết. Trò chơi đánh cù thể hiện sức mạnh của các cá nhân góp nên sức mạnh cộng đồng. Đây là trò chơi mang tính đoàn kết tập thể cao. Đi cà kheo thể hiện sự khéo léo, sức mạnh chinh phục mọi khó khăn nơi chông chênh rẻo cao.
Mỗi bước lên cao trong trò chơi đu quay được coi là sự thành công của con người trong việc vượt qua mọi khó khăn, mang khát vọng hòa mình với đất trời bao la, rộng lớn. Đây là trò chơi cuối cùng khép lại ngày hội. Chiếc đu quay lớn sẽ được giữ lại giữa sân để mọi người được vui chơi trong những ngày tiếp theo. Với ý nghĩa biểu trưng của trò chơi, ai cũng hào hứng tham gia mang theo những khát vọng của riêng mình.
Tối 18/10, tại Quảng trường 19/8, UBND phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai phối hợp với Hội Nữ doanh nhân tỉnh tổ chức chương trình “Lào Cai – Điểm hẹn bản sắc” năm 2026.
Từ lần đầu ngỡ ngàng trước tiếng đàn tỳ bà, cô học trò nhỏ Hảng Thị Công ở vùng cao Mù Cang Chải đã nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì theo đuổi nhạc cụ truyền thống này.
Giữa cánh đồng Mường Lò rộng lớn, cộng đồng người Thái đen bao đời nay vẫn gìn giữ những nét văn hóa truyền thống phong phú, độc đáo. Trong đó, phong tục cưới chính là bức tranh sinh động phản ánh triết lý nhân sinh và bản sắc văn hóa của người dân nơi đây.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, chiều 18/10, tại tổ dân phố Phúc Sơn, phường Cầu Thia diễn ra Hội thi "Bắt cá ruộng". Đây là nét sinh hoạt đặc trưng của cộng đồng vùng Mường Lò.
Sáng 18/10, tại Nhà văn hóa xã, UBND xã Hợp Thành tổ chức khai mạc Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trải nghiệm và quảng bá nông sản đặc trưng của địa phương.
Tối 17/10, trong khuôn khổ Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, chương trình giao lưu văn nghệ và trình diễn trang phục dân tộc diễn ra sôi nổi, thu hút các thôn, liên thôn, câu lạc bộ và đội văn nghệ trên địa bàn xã tham gia.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, sáng 17/10, tại phường Nghĩa Lộ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tổ chức Vòng chung kết chương trình ẩm thực “Lào Cai - Chạm đỉnh vị giác” năm 2026. Đội thi xã Sín Chéng xuất sắc giành giải Nhất hạng mục “Mâm cơm du lịch xuất sắc” và giải phụ “Hương vị bản địa”.
Ngày 17/10, trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” lần thứ 2 năm 2026, xã Lao Chải tổ chức Hội thi trình diễn nghề truyền thống, thu hút sự tham gia của các đội thi đến từ các thôn trên địa bàn.
Trong khuôn khổ Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, ngày 17/10, nghi lễ "Then pang mảu" của đồng bào dân tộc Tày được thực hành, thể hiện lòng biết ơn trời đất, tổ tiên và ước vọng mùa màng tươi tốt. Đây là dịp để người dân, du khách hiểu hơn về giá trị văn hóa truyền thống, gìn giữ di sản và quảng bá bản sắc địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Sau mỗi đêm hội, những vòng xòe lại tiếp tục trong bản làng, sân trường, trong những cuộc sum họp của người dân. 5 năm kể từ ngày được UNESCO ghi danh, sức sống của Nghệ thuật Xòe Thái vẫn được bồi đắp từ những điều gần gũi ấy.
Sáng 17/10, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành của tỉnh đã đến thăm Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1998/QĐ-TTg ngày 16/10/2026 về việc thành lập Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ Tư.
2.026 diễn viên cùng những vòng xòe rộng lớn, hoa văn thổ cẩm rực rỡ đã tạo nên đêm diễn ấn tượng tại Lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.
Tối 16/10, tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại xòe có sự góp mặt của 2.026 người.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò, từ 17h30 ngày 16/10, dọc trục đường Điện Biên - Nguyễn Quang Bích - sân vận động Nghĩa Lộ, bắt đầu màn lễ hội đường phố sinh động, đậm đà bản sắc.
Vượt qua thời gian và những biến thiên lịch sử, qua bao đổi thay nhưng có một thứ vẫn vẹn nguyên. Nghệ thuật Xòe Thái vẫn sống trong lòng Nhân dân. Và người làm nên sức sống của Xòe vẫn chính là Nhân dân.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 diễn ra từ ngày 16/10 đến hết tháng 10/2026 với chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm đặc sắc tại khu vực phía Tây tỉnh Lào Cai. Điểm nhấn là Lễ khai mạc với chương trình nghệ thuật đặc biệt "Xoè Thái - Trọn một vòng yêu" diễn ra từ 20h00 ngày 16/10 tại sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ, cùng chương trình diễu diễn đường phố, không gian văn hóa Tây Bắc và các hoạt động quảng bá, kết nối sản phẩm.
Những cánh quạt hồng mở đều trên nền áo trắng, váy đen; tà áo dài đỏ nối thành hàng trên những tuyến phố, trong sắc phục truyền thống, các diễn viên, nghệ nhân mang đến nhịp múa và nụ cười tươi tắn, làm rộn ràng đường phố Mường Lò.
Bằng tình yêu tha thiết với văn hóa dân tộc, ông Hờ A Thào (sinh năm 1974), ở thôn Tà Xùa, xã Hạnh Phúc, đã dành nhiều tâm huyết truyền dạy nghệ thuật thổi khèn, múa khèn Mông cho thế hệ trẻ.