Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, đối tượng sinh vật gây hại hiện chủ yếu tồn tại trên lúa chét, cỏ dại và tàn dư sau thu hoạch.
Trong khi đó, tại khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ, lúa mùa đang ở giai đoạn trổ-chín phải đối mặt với áp lực lớn từ sâu đục thân, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh đạo ôn (cổ lá, cổ bông) và bệnh lem lép hạt. Riêng với trà lúa đông xuân sớm (giai đoạn sạ - mạ), các đối tượng như bọ trĩ, ruồi đục nõn, sâu keo, sâu cuốn lá nhỏ đã bắt đầu phát sinh gây hại.
Còn tại khu vực Nam Bộ, rầy nâu trên đồng phổ biến tuổi 1-3, xuất hiện gây hại trên trà lúa giai đoạn đẻ nhánh- trổ.
Không chỉ cây lúa, các loại rau màu và cây ăn quả cũng đang chịu áp lực sâu bệnh. Trên rau họ thập tự, bọ nhảy, sâu tơ, bệnh sương mai và thối nhũn tiếp tục lây lan; cây cà chua cũng chịu ảnh hưởng của bệnh xoăn lá virus.
Đối với nhóm cây ăn quả, nông dân trồng cây có múi cần cảnh giác với ruồi đục quả, rệp sáp và bệnh vàng lá thối rễ. Đặc biệt, trên cây sầu riêng, bệnh nứt thân xì mủ có nguy cơ bùng phát mạnh tại những vườn thoát nước kém. Tại các tỉnh phía nam, bệnh đốm nâu trên thanh long cũng đang diễn biến phức tạp do độ ẩm không khí cao.
Để hạn chế sâu bệnh lây lan, bùng phát sâu bệnh hại, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật yêu cầu các địa phương khu vực Nam Bộ cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến của rầy trên đồng, khuyến cáo thăm đồng cần vạch gốc lúa quan sát kỹ để phát hiện rầy cám trú ẩn ở dưới gốc lúa và có biện pháp quản lý kịp thời.
Những khu vực chuẩn bị xuống giống lúa đông xuân 2025-2026, các địa phương cần khuyến cáo nông dân vệ sinh tốt đồng ruộng, làm đất kỹ, gia cố bờ bao, tăng cường bơm rút nước, theo dõi tình hình khí tượng thuỷ văn để tập trung xuống giống đồng loạt, hạn chế thiệt hại do điều kiện thời tiết bất lợi gây ra.
Hiện nay, thời tiết duy trì có mưa nắng xen kẽ, mưa nhiều vào chiều tối và đêm, ẩm độ không khí cao là điều kiện thuận lợi cho nấm, vi khuẩn gây bệnh phát triển gây hại trên lúa. Do vậy, nhà nông cần chú ý bệnh bạc lá vi khuẩn, đạo ôn lá trên trà lúa giai đoạn đẻ nhánh-trổ, đạo ôn cổ bông, lem lép hạt giai đoạn trổ-chín.
Ngoài ra, người dân cần thăm đồng thường xuyên để phát hiện bệnh sớm và có biện pháp quản lý hiệu quả. Chủ động phun ngừa bệnh bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật đặc trị để bảo vệ năng suất, phẩm chất lúa.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng lưu ý các tỉnh khu vực Bắc Bộ, trên các cánh đồng lúa đã thu hoạch, cần khẩn trương tổ chức vệ sinh đồng ruộng để hạn chế nguồn bệnh tồn tại trên lúa chét và tàn dư sau thu hoạch.
Các tỉnh Bắc Trung Bộ, tiến hành kiểm tra các hệ thống đê bao, kênh mương, giao thông nội đồng,…để có kế hoạch tu sửa, nâng cấp đáp ứng nhu cầu tiêu úng, chống hạn phục vụ sản xuất khi đến thời vụ sản xuất lúa.
Đối với rau màu, thu hoạch nhanh những diện tích cây trồng ở vùng thấp. Khẩn trương làm đất, gieo trồng lại những diện tích bị thiệt hại do ảnh hưởng của thiên tai bằng các loại cây trồng phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương.
Đối với cây ăn quả, cây công nghiệp, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khuyến cáo nhà nông tiếp tục triển khai các biện pháp kỹ thuật chăm sóc, bón phân để phục hồi vườn cây, tiêu úng cho những vùng thấp. Phòng trừ các loại sinh vật gây hại trên quả và nhóm sinh vật gây hại rễ. Tích cực thu dọn, tiêu hủy tàn dư cây bệnh đúng yêu cầu kỹ thuật. Đồng thời, tiêu nước những vùng bị ngập úng, tăng cường sản xuất vụ đông bảo đảm chỉ tiêu tăng trưởng năm 2025.
