Tầm soát bệnh về mắt bằng trí tuệ nhân tạo

Nhờ phần mềm EyeDr (phát triển bởi các bác sĩ Bệnh viện Mắt TPHCM), việc tầm soát sớm bệnh glôcôm đã trở nên dễ dàng, nhanh chóng và chính xác hơn. Đây là giải pháp trí tuệ nhân tạo đầu tiên được áp dụng vào thực tiễn của ngành nhãn khoa Việt Nam.

Bệnh có thể gây mù lòa

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), glôcôm (còn gọi là bệnh cườm nước hoặc thiên đầu thống) là bệnh lý thần kinh thị giác, bệnh gây mù không hồi phục. Thế giới có khoảng 80 triệu người mắc bệnh (năm 2020), và các chuyên gia nhãn khoa dự báo sẽ có 111,8 triệu người bệnh vào năm 2040. Hiện chưa có biện pháp chữa khỏi hoàn toàn.

Ở Việt Nam, số liệu thống kê của Viện Mắt Trung ương ghi nhận trên 380.000 người mù hai mắt, trong đó có hơn 24.000 người bị mù lòa do glôcôm (chiếm 65% và đứng thứ hai sau bệnh lý đục thủy tinh thể). Đa số bệnh nhân glôcôm không nhận biết mình mắc bệnh cho đến khi mắt ở tình trạng nặng, ảnh hưởng đến thị lực trung tâm.

Một vấn đề đáng báo động là người dân tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt, không có chỉ định của thầy thuốc khiến cho mắt có thể bị glôcôm do nhỏ glucocorticoid kéo dài (một loại thuốc kháng viêm được chỉ định trong nhiều bệnh lý khác nhau). Các loại thuốc nhỏ mắt trên thị trường còn có chứa steroids để điều trị chứng ngứa, khô mắt, viêm kết mạc. Nếu dùng những thuốc này thời gian dài, mắt có thể bị glôcôm.

Bác sĩ Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Mắt TPHCM, chụp ảnh màu gai thị cho người bệnh bằng phần mềm EyeDr.

Bác sĩ Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Mắt TPHCM, chụp ảnh màu gai thị cho người bệnh bằng phần mềm EyeDr.

BS-CKII Trang Thanh Nghiệp, Trưởng khoa Glaucoma, Bệnh viện Mắt TPHCM, cho biết, nguyên nhân hàng đầu của bệnh glôcôm là sự tích tụ một lượng nước (thủy dịch) không thoát ra khỏi mắt, làm tăng áp lực trong mắt. Thông thường, khi một lượng nước thoát ra khỏi mắt và được thay thế bằng một lượng nước mới, mà mắt sản xuất liên tục, tuy nhiên, khi có nguy cơ mắc glôcôm thì đường thoát lưu góc không ổn, lượng nước tạo ra sẽ được giữ lại trong mắt, tích tụ dần sẽ làm tăng áp lực lên dây thần kinh thị giác. Các sợi dây thần kinh thị giác bắt đầu chết do áp lực tăng cao và theo thời gian, tất cả các sợi dây thần kinh đều chết, gây mù hoàn toàn.

Chẩn đoán bệnh… không cần bác sĩ

Hiện tại, tỷ lệ phát hiện bệnh glôcôm ở nước ta còn thấp do chưa có phương pháp khám tầm soát phù hợp kịp thời, nhất là ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Trước thực tế đó, TS Phạm Thị Thủy Tiên, Trưởng Phòng Quản lý chất lượng, Bệnh viện Mắt TPHCM, và cộng sự thực hiện nghiên cứu để cho ra đời giải pháp “Tầm soát bệnh glôcôm bằng chụp ảnh màu gai thị với phần mềm trí tuệ nhân tạo EyeDr”. Phần mềm EyeDr được nhóm nghiên cứu triển khai cấu tạo bởi 2 thành phần chính, gồm hệ thống máy học và phần mềm hỗ trợ khám tầm soát.

Hệ thống máy học được tích hợp nhiều trên nền tảng điện toán đám mây, thu thập trí tuệ của các chuyên gia là bác sĩ nhãn khoa đầu ngành về bệnh glôcôm trong nước, tạo thành một hệ thống có khả năng nhận diện và phân loại bệnh glôcôm trên ảnh chụp màu gai thị. Hệ thống này hoạt động liên tục 24/24 và có trách nhiệm phản hồi kết quả cho hệ thống phần mềm hỗ trợ khám tầm soát.

Phần mềm hỗ trợ khám tầm soát là một bộ công cụ xây dựng trên đa nền tảng, cho phép thực hiện đầy đủ quy trình khám tầm soát bệnh tại bệnh viện; với các chức năng từ tiếp nhận bệnh nhân, khai thác các chỉ số sinh hiệu, quản lý hình ảnh y khoa, khảo sát bệnh trên ảnh cho đến báo cáo thống kê.

Đặc biệt; chức năng khảo sát bệnh trên ảnh là một công cụ đắc lực giúp bác sĩ khảo sát đặc trưng bệnh glôcôm trên ảnh chụp màu gai thị, bao gồm: tự động nhận diện và khoanh vùng mô tả vùng đặc trưng glôcôm theo màu sắc, biểu diễn cụ thể các chỉ số, yếu tố liên quan đến bệnh, qua đó gợi ý chẩn đoán phân loại bệnh theo mức độ; đồng thời đưa ra gợi ý khuyến cáo người bệnh nên thực hiện các bước chăm sóc sức khỏe gì tiếp theo.

Giải pháp EyeDr được Hội đồng Khoa học công nghệ TPHCM và Hội đồng Y đức Bệnh viện Mắt TPHCM thông qua, cho phép đưa vào áp dụng thực tiễn tại bệnh viện vào tháng 3 với trên 110 người được chụp tầm soát. Kết quả lâm sàng cho thấy, đo đạt độ tin cậy 95%, độ nhạy 95,52% trên tập dữ liệu hơn 2.000 ảnh thực nghiệm, thời gian thực hiện trên 1 ảnh màu gai thị trung bình khoảng 8-12 giây.

“Ứng dụng này nhanh hơn rất nhiều so với mức 45 giây khi BS nhãn khoa chuyên về glôcôm thăm khám, hay 6-8 phút đối với BS nhãn khoa thông thường. Các trung tâm y tế, bệnh viện chỉ cần trang bị phần mềm EyeDr là hoàn toàn có thể tầm soát sớm glôcôm cho bệnh nhân mà không cần sự hiện diện trực tiếp của BS nhãn khoa chuyên về glôcôm”, TS Phạm Thị Thủy Tiên cho biết.

Báo Sài Gòn giải phóng

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sử dụng kháng sinh đúng cách, ngăn ngừa kháng thuốc

Sử dụng kháng sinh đúng cách, ngăn ngừa kháng thuốc

Kháng kháng sinh đang trở thành thách thức lớn đối với công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trước thực tế đó, cùng với nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang chú trọng tư vấn sử dụng thuốc, cập nhật kiến thức chuyên môn và tăng cường quản lý kháng sinh, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ kháng thuốc.

Củng cố năng lực cấp cứu cho người bệnh

Củng cố năng lực cấp cứu cho người bệnh

Mỗi ca cấp cứu không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian mà còn đặt ra yêu cầu cao về năng lực chuyên môn và khả năng phối hợp của đội ngũ y tế. Đối với địa bàn vùng cao như Mường Khương - nơi việc tiếp cận các cơ sở y tế tuyến trên còn nhiều khó khăn, nâng cao năng lực cấp cứu, hồi sức tại chỗ có ý nghĩa quan trọng trong đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân. Đây là nhiệm vụ được Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương chú trọng thực hiện nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ngay từ cơ sở.

Tạo nền tảng thể chất cho trẻ

Tạo nền tảng thể chất cho trẻ

Vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất, trí tuệ và sức đề kháng của trẻ. Hưởng ứng Tuần lễ Dinh dưỡng và Phát triển năm 2026 (từ ngày 16/10 đến 23/10), ngành y tế tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, cải thiện chất lượng dinh dưỡng, đặc biệt cho phụ nữ và trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Xóa định kiến giới, trao cơ hội bình đẳng cho trẻ em gái

Xóa định kiến giới, trao cơ hội bình đẳng cho trẻ em gái

Bình đẳng giới cần bắt đầu từ những thay đổi trong nhận thức và hành động của mỗi gia đình, cộng đồng: xóa bỏ định kiến về giới tính ngay từ khi trẻ chưa chào đời, bảo đảm trẻ em gái được học tập, phát triển và tự quyết định tương lai. Tại Lào Cai, các hoạt động truyền thông, vận động đang từng bước làm thay đổi quan niệm, tạo điều kiện để trẻ em gái được lớn lên bình đẳng và phát huy năng lực.

Một hành trình làm mẹ, nhiều vòng tay chở che

Một hành trình làm mẹ, nhiều vòng tay chở che

Làm mẹ là hành trình thiêng liêng, nhưng cũng là quãng thời gian người phụ nữ phải đối mặt với nhiều thay đổi và nguy cơ về sức khỏe. Để mỗi em bé được chào đời an toàn, mỗi gia đình đón niềm hạnh phúc “mẹ tròn, con vuông”, phía sau người mẹ luôn cần những vòng tay đồng hành của gia đình, cán bộ y tế và cộng đồng.

Kết nối y tế, chăm sóc sức khỏe từ xa

Kết nối y tế, chăm sóc sức khỏe từ xa

Thời gian qua, hoạt động khám, chữa bệnh từ xa tại Lào Cai từng bước được mở rộng, góp phần kết nối chuyên môn giữa các tuyến y tế, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế cơ sở và tạo điều kiện để người dân vùng cao tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe thuận lợi hơn.

Cẩn trọng khi tự xoa bóp, bẻ vặn cổ khi đau cổ vai gáy

Cẩn trọng khi tự xoa bóp, bẻ vặn cổ khi đau cổ vai gáy

Tưởng chỉ là đau mỏi thông thường, nhiều người tự xoa bóp, cố gắng vận động cổ để nhanh chóng trở lại sinh hoạt. Việc tự điều trị không đúng cách có thể khiến người bệnh bỏ qua những dấu hiệu bất thường, làm chậm quá trình phát hiện và xử trí nguyên nhân gây đau.

Nâng cao thể lực và tầm vóc người dân

Nâng cao thể lực và tầm vóc người dân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Sức khỏe, thể lực của người dân là một bộ phận quan trọng của sức mạnh quốc gia”. Quan điểm chỉ đạo ấy khẳng định việc chăm lo thể chất, tầm vóc người dân chính là chiến lược xây dựng sức mạnh dân tộc. Nhìn từ Lào Cai, chặng đường 2021 - 2025 đã minh chứng cho tinh thần chủ động, quyết tâm và nỗ lực để hiện thực hóa mục tiêu đó.

Thuốc lá gây hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm: Cần tăng diện tích cảnh báo

Thuốc lá gây hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm: Cần tăng diện tích cảnh báo

Mỗi năm, thuốc lá liên quan đến hơn 100.000 ca tử vong tại Việt Nam, nhưng cảnh báo sức khỏe trên bao bì vẫn chỉ chiếm một nửa diện tích mỗi mặt chính. Đã đến lúc cần tăng diện tích cảnh báo lên ít nhất 85% để những thông điệp về tác hại của thuốc lá trở nên nổi bật, đủ sức cảnh tỉnh người hút thuốc và bảo vệ cộng đồng.

Áp lực giữ chuẩn y tế khi thay đổi chính sách hỗ trợ

Áp lực giữ chuẩn y tế khi thay đổi chính sách hỗ trợ

Từ 1/11/2026, khoảng 39.000 người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh sẽ không còn được ngân sách Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế theo Nghị định 75/2023/NĐ-CP. Sự điều chỉnh này tạo áp lực lên hàng loạt xã vừa thoát nghèo trước nguy cơ không duy trì được tiêu chí nông thôn mới về y tế.

Tăng cường quản lý bệnh nhân uống thuốc Methadone

Tăng cường quản lý bệnh nhân uống thuốc Methadone

Để duy trì và nâng cao chất lượng điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone, nhất là tại các vùng khó khăn, Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: mở rộng cơ sở, cấp phát thuốc nhiều ngày và siết chặt quản lý, giám sát và hỗ trợ người bệnh tại nhà.

fb yt zl tw