Tầm nhìn chiến lược vì sự phát triển đất nước

Phát huy vai trò các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh ở ngay nội dung đầu tiên là công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng trong giai đoạn mới cần tiếp tục được chú trọng, tăng cường. Điều đó sẽ tạo nền tảng vững chắc để nâng cao bản lĩnh, tính tiền phong, tính chiến đấu và năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Bên cạnh đó, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến nhanh chóng, phức tạp, đòi hỏi yêu cầu cấp bách tiếp tục phải tăng cường sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng đối với các lĩnh vực then chốt.

Vì vậy, việc kiện toàn, sắp xếp các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia theo chủ trương của Đảng là cần thiết, đúng đắn trong bối cảnh môi trường truyền thông biến đổi nhanh và cạnh tranh thông tin trên không gian số ngày càng quyết liệt.

Chia sẻ ý kiến về nội dung này, đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc VTV nêu rõ: Đây là một bước đi có ý nghĩa chiến lược rất rõ ràng. Việc chuyển các cơ quan báo chí chủ lực về trực thuộc Trung ương Đảng không chỉ là thay đổi về mô hình quản lý, mà thể hiện sự đổi mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng, truyền thông trong tình hình mới. Điều đó càng nhấn mạnh yêu cầu phải giữ vững “4 kiên định” như Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo, đồng thời phát huy tốt hơn vai trò của báo chí trong việc kết nối Đảng với nhân dân.

“Đây không chỉ là cơ hội mà còn là yêu cầu tất yếu để VTV tinh gọn bộ máy và chuyên sâu hơn nữa vào những thế mạnh, hiện thực hóa các kế hoạch trong tương lai”, đồng chí Nguyễn Thanh Lâm cho biết.

Tổng Giám đốc VTV nhấn mạnh tầm quan trọng song hành trong đổi mới phương thức làm báo và ứng dụng công nghệ, “để vừa bảo đảm tính chính luận, vừa đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng của xã hội”. Trong định vị mới, VTV xác định rõ vai trò là lực lượng nòng cốt trong triển khai công tác chính trị, tư tưởng của Đảng trên lĩnh vực truyền hình và đa nền tảng.

Nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng giữ vững và nâng cao tính chuẩn mực, tin cậy, kiên định về lập trường, đồng thời đổi mới mạnh mẽ về cách thể hiện, cách tiếp cận công chúng, lãnh đạo VTV khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác thông tin sai trái, đồng thời lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn, tạo đồng thuận xã hội.

Nắm bắt cơ hội mới

Nhiều ý kiến nhận định, việc chuyển đổi mô hình quản lý các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Đỗ Tiến Sỹ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc VOV cho biết, việc chuyển ba cơ quan báo chí chủ lực quốc gia về trực thuộc Trung ương Đảng tiếp tục khẳng định sự đổi mới trong tư duy, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng, báo chí, truyền thông.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương vừa qua, Trung ương cũng đã thông qua “Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng”, qua đó khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của công tác này trong lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, nhất là trong bối cảnh thực hiện tầm nhìn chiến lược, hai mục tiêu 100 năm và triển khai Nghị quyết Đại hội XIV cùng các nghị quyết của Đảng.

Tổng Giám đốc TTXVN Vũ Việt Trang cũng nêu rõ: Ba cơ quan báo chí, truyền thông quốc gia VTV, VOV, TTXVN là các trụ cột của hệ thống thông tin, truyền thông quốc gia, giữ vai trò chủ lực trong việc tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của đất nước và thế giới; định hướng dư luận xã hội; lan tỏa và bảo đảm thông tin chính thống; thực hiện thông tin đối nội và đối ngoại, nâng cao hình ảnh, vị thế của đất nước.

Theo mô hình mới, các cơ quan báo chí quốc gia đều trực tiếp tham gia vào quá trình hình thành, phát triển hệ tư tưởng - lĩnh vực cốt lõi gắn liền vai trò lãnh đạo của Đảng. Do đó, khi các cơ quan này là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương sẽ phù hợp yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và thống nhất của Trung ương đối với lĩnh vực then chốt về tư tưởng; phát huy đầy đủ vai trò báo chí chủ lực trong tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối, hệ tư tưởng của Đảng, định hướng dư luận.

Thực tiễn cho thấy, báo chí truyền thống đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Trên môi trường số, cùng với báo chí trong nước, sự hiện diện ngày càng sâu rộng của các nền tảng xuyên biên giới, các tổ hợp truyền thông quốc tế và nhiều loại hình thông tin mới đang tác động trực tiếp đến cách tiếp nhận thông tin của công chúng.

Theo Phó Tổng Giám đốc VOV Nguyễn Mạnh Hùng, xu thế này không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối nội dung mà còn đặt ra thách thức đối với việc giữ vững vai trò dòng thông tin chủ lưu của báo chí cách mạng. Vì vậy, đổi mới tư duy quản lý, tổ chức hoạt động và phương thức tác nghiệp của các cơ quan báo chí chủ lực là yêu cầu khách quan.

Sẵn sàng đổi mới tư duy trong tổ chức, quản lý

GS, TS Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhấn mạnh: Việc Trung ương đồng ý chủ trương chuyển năm cơ quan lớn sang là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng là quyết định mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Năm cơ quan đại diện cho các trụ cột quan trọng về truyền thông quốc gia, khoa học xã hội và khoa học công nghệ.

“Việc đặt các trụ cột đó dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng cho thấy Đảng xác định đây là những lĩnh vực nền tảng của quyền lực mềm và năng lực cạnh tranh quốc gia, cần được lãnh đạo thống nhất từ cấp cao nhất. Qua đó góp phần gia tăng sức mạnh của Đảng và thúc đẩy sự phát triển của đất nước nhanh hơn, mạnh hơn”, ông Thái nói.

Phân tích rõ vai trò của năm cơ quan đại diện cho các trụ cột nền tảng của sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới, gồm định hướng tư tưởng, tri thức xã hội và khoa học-công nghệ, ông Thái nhấn mạnh, việc Đảng đặt các trụ cột này dưới sự lãnh đạo trực tiếp thể hiện quyết tâm lãnh đạo những lĩnh vực then chốt đối với vận mệnh quốc gia trong giai đoạn bứt phá. Đồng thời khẳng định, chủ trương này là kết quả của quá trình nhận thức, tổng kết thực tiễn và tham mưu nghiêm túc của các cơ quan Đảng ở Trung ương.

GS, TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam bày tỏ tin tưởng: Viện có cơ hội xây dựng các kênh hợp tác bài bản để lan tỏa tri thức khoa học xã hội đến công chúng một cách sâu rộng hơn, chất lượng hơn; và theo ông, “đây chính là con đường nâng cao dân trí mà chúng tôi luôn coi là sứ mệnh quan trọng”. Viện Hàn lâm sẽ có cơ hội để đổi mới, nâng cao toàn diện chất lượng, hiệu quả hoạt động, từ tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất đến cơ chế, chính sách.

“Sẵn sàng đón nhận sự chuyển đổi này với tinh thần sẵn sàng và quyết tâm cao nhất, chúng tôi phấn đấu thật sự trở thành “ThinkTank” chiến lược, cung cấp luận cứ sắc bén, kịp thời, có tính dự báo cao cho Đảng và Nhà nước”, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam nhấn mạnh.

Theo kỳ vọng của lãnh đạo và các nhà khoa học hai viện hàn lâm đề cập, đó là việc đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, người làm báo được trực tiếp nhận “đặt hàng” từ “bộ tổng tham mưu chiến lược của Đảng” là Bộ Chính trị, Ban Bí thư; tham gia nghiên cứu những vấn đề mới, hệ trọng của đất nước theo các định hướng chiến lược phát triển quốc gia; trực tiếp đóng góp sâu, mới, hệ thống vào phát triển, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thời gian tới, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Tổng Giám đốc TTXVN, nhà báo Vũ Việt Trang cho biết, TTXVN đã xây dựng khung kiến trúc số với các tiêu chuẩn, tiêu chí rõ ràng hơn. Lãnh đạo TTXVN mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước để hiện thực hóa các dự án về hạ tầng, dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, an toàn, an ninh mạng…

Đề cập cơ chế tài chính, Tổng Giám đốc TTXVN đề xuất cấp có thẩm quyền tạo điều kiện về cơ chế phù hợp để bảo đảm nguồn lực thực hiện nhiệm vụ chính trị. Cùng với đó, cơ quan thông tấn quốc gia cần tiếp tục phát huy tính năng động, sáng tạo, phát triển thêm các dịch vụ và sản phẩm truyền thông phục vụ nhu cầu xã hội, tạo nguồn thu hợp pháp để từng bước cải thiện đời sống viên chức và người lao động...

Về những vấn đề chuyển đổi mô hình quản lý và phương thức hoạt động mới, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) cho rằng, bên cạnh những thuận lợi nêu trên, việc chuyển đổi mô hình quản lý cũng đặt VASS trước nhiều thách thức.

Ông Tùng phân tích: Giai đoạn chuyển tiếp diễn ra rất ngắn, đòi hỏi triển khai nhanh và có thể đối diện với nhiều thủ tục pháp lý phức tạp. Theo kết luận của Trung ương, việc hoàn thành chuyển đổi trước ngày 1/4/2026 đòi hỏi phải điều chỉnh nhanh chóng quy chế tổ chức, cơ chế tài chính, quản lý nhân sự, chuyển giao tài sản và hồ sơ. Nếu không khẩn trương, phối hợp chặt chẽ có thể dẫn đến nguy cơ gián đoạn tạm thời trong nghiên cứu, ký kết hợp đồng, thanh toán ngân sách và các dự án, chương trình, đề tài đang triển khai…

Những kiến nghị, ý kiến tâm huyết, thẳng thắn, xây dựng từ các nhà quản lý, nhà khoa học, nhà báo đã phản ánh thực tiễn sinh động, cả thuận lợi và ách tắc, kể cả những “nút thắt”, “rào cản” cần được các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục lắng nghe, tiếp thu và nghiên cứu tháo gỡ trong quá trình xây dựng và đưa ra các quyết sách lớn có tính thuyết phục cao, thật sự cầu thị, mang tinh thần “ý Đảng, lòng dân” để mô hình sớm đi vào cuộc sống.

NHÓM PHÓNG VIÊN CHÍNH TRỊ-NGOẠI GIAO