Báo cáo tiếp thu giải trình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (UBKTTC) Phan Văn Mãi cho biết, việc bổ sung và làm rõ nguyên tắc xử lý mâu thuẫn giữa các loại quy hoạch là cần thiết, nhằm tạo cơ sở pháp lý cho Chính phủ quy định chi tiết xử lý các trường hợp cụ thể trong thực tiễn.
Đối với quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có phạm vi liên quan từ 2 tỉnh trở lên mâu thuẫn với quy hoạch tỉnh, cơ quan tổ chức lập quy hoạch cụ thể hóa quyết định quy hoạch phải điều chỉnh. Tuy nhiên, Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu phương án xử lý phù hợp đối với mâu thuẫn giữa các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành với nhau, trong trường hợp có cùng cơ quan tổ chức lập quy hoạch, cơ quan tổ chức lập quy hoạch quyết định quy hoạch phải điều chỉnh.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, Luật Quy hoạch trước đây đã từng sửa, nhưng các địa phương vẫn kêu vướng. Vậy, vướng do luật quy định không rõ hay do nghị định, thông tư ban hành ở địa phương chưa triển khai được? Lần này cần sửa đổi, bổ sung hoàn chỉnh.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, từ nay tới lúc luật được thông qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính nên lấy ý kiến đối với Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố xem Luật Quy hoạch vướng ở đâu và cần chỉ rõ để sửa một căn cơ, bài bản, đảm bảo thực hiện tinh gọn tổ chức bộ máy.
Theo Chủ tịch Quốc hội, trong đợt 2 Kỳ họp thứ 9, dự kiến từ ngày 12/6, Quốc hội sẽ thảo luận về đề án sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh. Nếu Quốc hội đồng ý, Nghị quyết thông qua việc sáp nhập tỉnh, thành sẽ được ký ban hành ngày 13/6. Do vậy, Luật Quy hoạch sửa đổi lần này hết sức quan trọng. Quá trình chỉ đạo điều hành từ Trung ương đến địa phương đều mong muốn sửa đổi Luật Quy hoạch.
Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, Luật Quy hoạch được Quốc hội bấm nút thông qua đã thay đổi căn bản, toàn diện so với các luật trước đây, gom các loại quy hoạch từ quy hoạch quốc gia, quy hoạch tỉnh, quy hoạch cấp dưới... Tuy nhiên, quá trình triển khai có vướng mắc vì 63 tỉnh, thành phố cùng triển khai lập quy hoạch, trong khi tư vấn không có nhiều. Cho nên, khi đi vào thực hiện đã bộc lộ vướng mắc...
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng cho rằng, Luật Quy hoạch chưa lần nào sửa căn bản. Năm 2024 chỉ sửa để thực hiện Kết luận 57. Năm nay tiếp tục sửa Luật do yêu cầu thay đổi địa giới hành chính, sáp nhập các tỉnh, chuyển chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp, sau khi sáp nhập xong cần tiếp tục sửa toàn diện. Chính phủ sẽ rà soát để điều chỉnh phù hợp. Một số vấn đề cấp bách sẽ điều chỉnh trong lần này và sẽ còn sửa đổi căn cơ, tổng thể trong thời gian tới, có thể tại Kỳ họp thứ 10 hoặc kỳ họp đầu tiên của Quốc hội trong nhiệm kỳ mới.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính cần tham khảo ý kiến các địa phương sau khi nhập lại, xem có phát hiện thêm điều gì cần sửa, đánh giá sự phù hợp giữa các loại quy hoạch và rà soát quy định của các luật liên quan... Phân cấp thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch cần phải rõ ràng. Việc sửa Luật cần bám sát tinh thần Kết luận 127 của Bộ Chính trị, sửa Luật Quy hoạch đáp ứng yêu cầu sắp xếp địa giới hành chính, triển khai để luật có hiệu lực ngay từ ngày 1/7/2025.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo luật đã hai lần lấy ý kiến địa phương, tại dự thảo cuối cùng, các địa phương đã đồng thuận cao, đặc biệt vấn đề điều chỉnh phân cấp, phân quyền... Bộ Tài chính cũng đã xây dựng xong dự thảo nghị định và đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương để khi Quốc hội phê chuẩn kịp thời ban hành ngay từ ngày 1/7/2025.
