Theo dự thảo Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ nêu nguyên tắc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố.
Sáp nhập phải tạo sự đồng thuận, ổn định chính trị
Theo dự thảo, việc thành lập thôn, tổ dân phố phải phù hợp với đặc điểm tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa truyền thống, điều kiện đặc thù của đơn vị hành chính sau sắp xếp và mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Các thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chí pháp luật hoặc theo yêu cầu quản lý, đô thị hóa, phân bố dân cư sẽ thực hiện sáp nhập.
Đặc biệt, Bộ Nội vụ lưu ý quá trình sắp xếp phải xem xét toàn diện các yếu tố: vị trí địa lý, địa hình, phong tục, tập quán, đặc điểm dân cư, trình độ kinh tế - xã hội và nguyện vọng của người dân. Mục tiêu nhằm bảo đảm ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo sự đồng thuận, thuận lợi cho sinh hoạt của Nhân dân và nâng cao hiệu quả quản lý của chính quyền cơ sở.
Quy trình lấy ý kiến Nhân dân và thông qua đề án
Dự thảo quy định rõ quy trình lập đề án thành lập hoặc đổi tên thôn, tổ dân phố (áp dụng khi trùng tên trong cùng một xã hoặc theo nguyện vọng người dân) như sau:
Xây dựng phương án: UBND cấp xã căn cứ vào tiêu chí, nguyên tắc để xây dựng đề án thành lập hoặc lập phương án đổi tên (nêu rõ lý do, tên gọi mới...). Việc đặt tên được thực hiện đồng thời trong quy trình tổ chức lại.
Lấy ý kiến Nhân dân: UBND cấp xã tổ chức lấy ý kiến người dân bằng hình thức phù hợp theo quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở; có trách nhiệm tổng hợp, giải trình, tiếp thu đầy đủ các ý kiến để lập báo cáo hoàn thiện hồ sơ.
Trình HĐND quyết định: Hồ sơ (gồm tờ trình, phương án và báo cáo tổng hợp ý kiến nhân dân) sẽ được trình lên HĐND cấp xã xem xét, ban hành nghị quyết thông qua tại kỳ họp gần nhất.
Tính đến năm 2025, cả nước có 89.574 thôn, tổ dân phố. Hiện nay, bình quân mỗi xã có khoảng 27 thôn.
