Nhịp sống sôi động nơi bản làng
Xuân về, đất trời căng tràn sức sống, đánh thức nhịp sống văn hóa sôi động trong từng cộng đồng dân cư.
Tại Cao nguyên trắng Bắc Hà, Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian Hồng Mi với 20 thành viên đang nỗ lực tập luyện các tiết mục văn nghệ mừng Đảng, mừng xuân.
Hoạt động từ năm 2019, đã có hàng trăm lần biểu diễn phục vụ khách du lịch, tại hội nghị, hội thảo, nhưng biểu diễn trong những ngày xuân mới vẫn mang lại cho các thành viên câu lạc bộ cảm xúc rất đặc biệt.
Chị Vàng Thị Ánh Đài, thành viên câu lạc bộ chia sẻ: “Cuối tuần, chúng tôi lại có mặt tại chợ đêm để biểu diễn. Những phiên chợ cuối năm rất đông, rất nhộn nhịp, ai nấy đều rất vui.”
Tới đây, xã Bắc Hà sẽ tổ chức Festival mùa Xuân 2026 với chủ đề “Tinh hoa hội tụ - khát vọng vươn xa”. Ánh Đài cùng các thành viên Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian Hồng Mi đang tích cực tập luyện, mong muốn sẽ được hòa mình vào những ngày hội xuân rộn ràng ấy.
Đến với vùng cao Y Tý dịp cuối năm, sương mù giá lạnh như được xua tan bởi những đêm xuân với bập bùng lửa trại.
Trong tiếng nhạc dập dìu, những thành viên Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian Y Tý cùng du khách hòa mình trong điệu múa xòe, múa dệt vải, từng bước chân nhịp nhàng, cái nghiêng vai, đưa tay mềm mại.
Chị Ly Xá Gơ, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian Y Tý cho biết: Câu lạc bộ được thành lập từ năm 2023 với 24 thành viên, chủ yếu hoạt động trong các sự kiện chính trị của xã, đồng thời duy trì đều đặn biểu diễn mỗi tuần một buổi tối thứ 7 tại chợ văn hóa. Thời gian gần đây, các thành viên cũng nhận tham gia biểu diễn phục vụ du khách tại các homestay trên địa bàn.
“Những ngày cuối năm rất bận rộn, nhưng nếu xã triệu tập, chúng tôi cũng sẵn sàng tham gia các chương trình văn nghệ mừng Đảng, mừng Xuân” - chị Gơ bộc bạch.
Tại xã Hợp Thành, bản làng cũng đang rộn ràng hơn với những lời ca, điệu múa. Sau một ngày lao động bận rộn, các thành viên Câu lạc bộ Bản sắc xã Hợp Thành lại tập trung tập luyện để chuẩn bị cho các chương trình lễ hội đầu năm.
Bà Trần Thị Hưng - Chủ nhiệm câu lạc bộ cho biết: “Thông thường, câu lạc bộ sinh hoạt mỗi tuần một buổi, lúc bận rộn thì một tháng tập luyện một lần. Chúng tôi mong muốn bản sắc văn hóa dân tộc luôn được trân trọng gìn giữ”.
Thêm động lực để lan tỏa lời ca, điệu hát
Hoạt động của các câu lạc bộ, đội văn nghệ dân gian góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu của cộng đồng các dân tộc Lào Cai, gắn kết tình làng nghĩa xóm, cùng đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ngày càng phong phú.
Tuy vậy, với khoảng 3.000 câu lạc bộ tại 99 xã, phường, nếu không có kinh phí duy trì thì rất khó hoạt động hiệu quả.
Anh Giàng A Hải, Chủ nhiệm Câu lạc bộ văn nghệ dân gian Hồng Mi, xã Bắc Hà chia sẻ: Thành viên câu lạc bộ đa phần là người trẻ. Mỗi buổi biểu diễn, mỗi người sẽ được nhận thù lao nhất định và hằng tháng được hỗ trợ thêm từ 400 - 500 nghìn đồng.
“Chúng tôi xác định hoạt động của câu lạc bộ thì phải có thu nhập, như thế mới bền vững được” - anh Giàng A Hải khẳng định.
Quan tâm đến việc duy trì và nhân rộng các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ tại cơ sở, HĐND tỉnh Lào Cai (cũ) đã ban hành Nghị quyết số 06/2021/NQ-HĐND quy định một số chính sách hỗ trợ phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025, trong đó có nội dung hỗ trợ câu lạc bộ, đội văn nghệ dân gian tại các điểm du lịch.
Tiếp đó, theo Nghị quyết số 12/2024/NQ-HĐND ngày 10/7/2024 của HĐND tỉnh về sửa đổi một số nội dung của Quy định một số chính sách hỗ trợ phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2021 - 2025, UBND tỉnh đã giao dự toán chính sách hỗ trợ câu lạc bộ, đội văn nghệ dân gian tại điểm du lịch là 975 triệu đồng/11 đội văn nghệ tại các huyện Bảo Yên, Bắc Hà và Sa Pa.
Với tỉnh Yên Bái (cũ), riêng trong năm 2024 cũng đã hỗ trợ thành lập mới và duy trì 230 đội văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, với kinh phí hỗ trợ gần 2 tỉ 900 triệu đồng.
Sau khi hợp nhất tỉnh, nhằm tiếp tục khuyến khích và thúc đẩy hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao nòng cốt ở xã, phường; HĐND tỉnh Lào Cai đã ban hành Nghị quyết 39/2025/NQ-HĐND ngày 29/12/2025 về chính sách hỗ trợ đối với mô hình này. Theo đó, tỉnh Lào Cai sẽ hỗ trợ mỗi xã, phường một lần với số tiền 150 triệu đồng để mua sắm trang thiết bị phục vụ việc thành lập câu lạc bộ, kèm theo đó là một số điều kiện bắt buộc. Để duy trì hoạt động, mỗi năm, các câu lạc bộ này sẽ được cấp 30 triệu đồng. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 9/1/2026.
Ông Dương Tuấn Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh cho biết: "Những năm gần đây, phong trào văn nghệ quần chúng trên địa bàn tỉnh khởi sắc nhờ sự quan tâm của các cấp, các ngành.
Nhiều lớp tập huấn, truyền dạy dân ca, dân vũ, các hội diễn, liên hoan văn nghệ được tổ chức, tạo sân chơi để các đội giao lưu, học hỏi. Một số nơi còn được hỗ trợ trang phục, âm thanh, giúp hoạt động bài bản hơn.
Với sự “tiếp sức” kịp thời từ Nghị quyết 39 của HĐND tỉnh sẽ góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng phong trào, tiếp thêm động lực để bà con gắn bó lâu dài với văn nghệ truyền thống".
Xuân mới lại về trên khắp nẻo đường quê hương. Mỗi khúc hát, điệu múa được lưu giữ, trao truyền là sợi dây bền chặt nối quá khứ với hiện tại, gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc và làm cho mùa xuân ở vùng cao thêm trọn vẹn, ấm áp.
