Rằm tháng Tám đến Hà Giang dự Lễ hội Cầu Trăng độc đáo của người Tày

Lễ hội Cầu Trăng của người Tày ở Hà Giang diễn ra vào Rằm tháng Tám Âm lịch hằng năm, với ý nghĩa cầu mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, bình an và nhiều may mắn cho dân bản.

0809cautrang1.jpg
Đoàn rước trong lễ hội Cầu Trăng ở Hà Giang.

Với khoảng trên 170.000 người, chiếm 25% dân số trong tỉnh Hà Giang, người Tày sinh sống rải rác ở các huyện, thành phố trong tỉnh nhưng tập trung đông nhất là ở các huyện Bắc Quang, Quang Bình, Vị Xuyên, Bắc Mê.

Ngoài các truyện kể dân gian truyền miệng, các làn điệu lượn, đối đáp, giao duyên, dân tộc Tày còn có nhiều lễ hội độc đáo, trong đó phải kể đến Lễ hội Cầu Trăng.

Đến với Hà Giang trong những ngày Rằm tháng Tám Âm lịch, du khách sẽ có dịp chứng kiến lễ hội cầu Trăng hết sức độc đáo của đồng bào Tày ở thôn Bản Loan, xã Yên Định (huyện Bắc Mê).

Bà con dân tộc Tày quan niệm trên cung Trăng có mẹ Trăng và 12 nàng tiên (con gái của mẹ). Mẹ Trăng cùng 12 nàng tiên là những người luôn chăm lo, bảo vệ mùa màng cho muôn dân.

Từ bao đời nay, với lễ hội dân gian mang đậm màu sắc tâm linh này, đồng bào Tày ở thôn Bản Loan thường duy trì tổ chức với ý nghĩa đón mẹ Trăng và các nàng tiên xuống vui Tết Trung Thu. Mẹ Trăng ban phước lành cho dân bản, cầu cho mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, cuộc sống trong bản luôn bình an và gặp nhiều may mắn.

Được tổ chức vào đúng ngày Rằm tháng Tám (Tết Trung Thu), Lễ hội cầu Trăng có hai phần lễ và hội. Phần lễ thường được tổ chức vào tối 14/8 âm lịch trên một bãi đất rộng với các nghi thức "cúng thổ công chúa bản" tại ngôi miếu chung để xin phép cho dân bản được tổ chức lễ hội cầu Trăng vào đêm hôm sau.

Ngày lễ này là ngày vui nhất của bà con dân tộc Tày nơi đây. Bà con dân bản từ già, trẻ, gái, trai đều đến tham gia đông đủ, họ dâng các sản vật, khấn mời mẹ Trăng xuống hạ giới nghe những tâm tư, tình cảm của người dân sau một năm siêng năng làm lụng.

0809hagiang2.jpg
Lễ vật gồm thịt, rượu, các loại bánh, xôi nhuộm ngũ sắc.

Lễ vật gồm thịt, rượu, các loại bánh, xôi nhuộm ngũ sắc. Sau khi thực hiện xong nghi lễ trình báo mẹ Trăng và 12 nàng tiên, già làng tiến hành các nghi lễ cầu phúc, cầu may, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi; mời mẹ Trăng và các nàng tiên về ban mùa màng và phước lành cho dân bản.

Đêm hôm sau, đúng vào ngày Rằm tháng Tám, khi mẹ Trăng lên khỏi đỉnh núi và bắt đầu tỏa sáng xuống bản làng, tất cả bà con tập trung ở sân. Lúc này thầy cúng tiến hành cúng thổ công và các thần linh, các nghệ nhân cúng tế múa vòng quanh giàn cúng khi khai hội đón Trăng.

Đặc biệt trong bài ca cúng tế Thần Mặt Trăng có bài “Mổ Lùng Hai” hay còn gọi là (Nàng Hai) với nội dung là mời Thần Mặt Trăng xuống trần gian để bà con được trình bày về những việc đã làm trong năm, những diễn biến của thiên nhiên đối với đời sống lao động sản xuất của họ, đồng thời bày tỏ tâm tư nguyện vọng với “Nàng Hai” cầu xin cho mưa thuận, gió hòa; xua đuổi thú giữ phá phách, nhốt chặt những con sâu, con bọ có hại, xin tiếp những hạt giống tốt để mùa màng trong năm tới tiếp tục được bội thu; người người xin tránh được những tai ương bệnh tật.

Sau khi đã làm lễ cầu mẹ Trăng và các nàng tiên ban cho các cây, con giống tốt, gặp nhiều điều kiện thuận lợi trong gieo trồng, sản xuất chăn nuôi, tất cả bà con trong bản quây quần uống rượu, múa hát xung quanh bàn lễ.

Trai gái đều mặc những trang phục đẹp nhất, nhất là các cô gái trở nên xinh đẹp nổi bật với những trang sức bằng vòng tay, vòng cổ và xà tích bằng bạc. Họ say sưa hát những làn điệu dân ca, tiếng hát cọi, hát yếu... chan chứa tình yêu quê hương đất nước, ca ngợi hạnh phúc lứa đôi.

Khi đến với lễ hội cầu Trăng, không chỉ được nghe hát những làn điệu dân ca, các trò chơi dân gian, du khách còn được thưởng thức các món ẩm thực truyền thống của bà con dân tộc Tày như cơm lam, các món rau rừng, mắm thịt lợn, mắm cá chép ruộng, trám muối, xôi ngũ sắc, măng chua, trám đen chấm với muối vừng.

0809hagiang3.jpg
Biểu diễn các làn điệu dân ca của người Tày tại lễ hội cầu Trăng ở Hà Giang.

Lễ hội cầu Trăng là ngày hội vui nhất của người Tày, trong những ngày này những người già gặp nhau hỏi thăm chuyện gia đình, chuyện phát triển sản xuất, chăn nuôi. Với thanh niên, đây là ngày hội để các chàng trai, cô gái gặp gỡ trao duyên. Các trẻ em được rước đèn ông sao, vui chơi, phá cỗ dưới ánh Trăng Rằm.

Đêm hội cầu Trăng kết thúc khi mẹ Trăng lên giữa đỉnh đầu, cả bản lưu luyến làm lễ tiễn mẹ Trăng về trời, sau đó họ lại tiếp tục ngân nga trong câu hát then, hát cọi đầy sức lôi cuốn lòng người.

Kết thúc buổi lễ, già làng sẽ phát các hạt giống cho con cháu, cầu cho tất cả bà con trong bản một vụ mùa gieo trồng thuận lợi, mùa màng bội thu, dân bản no ấm..

Thông qua việc tổ chức lễ hội cầu Trăng, bà con dân tộc Tày còn truyền dạy cho con cháu của mình lòng tự hào, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, đậm đà bản sắc của dân tộc.

VietnamPlus

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hoa đào Sa Pa đón xuân

Hoa đào Sa Pa đón xuân

Mỗi độ xuân về, Khu Du lịch Quốc gia Sa Pa lại khoác lên mình tấm áo dịu dàng của hoa đào, loài hoa đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Nổi bật trong bức tranh xuân ấy là Khu Du lịch sinh thái núi Hàm Rồng, nơi được xem là “thủ phủ” của đào Sa Pa với hàng nghìn gốc đào cổ thụ, nở rộ suốt nhiều tháng đầu năm.

Về quê ăn Tết, du xuân

Về quê ăn Tết, du xuân

Tết Nguyên đán là dịp lễ cổ truyền thiêng liêng nhất của người Việt. Với những người cả năm làm ăn xa quê, học tập xa nhà, hành trình trở về sum vầy bên gia đình chính là chuyến du lịch đặc biệt nhất. Về quê ăn Tết không chỉ để gia đình đoàn viên mà còn có thể cùng người thân du Xuân, lễ chùa, khám phá những điểm đến du lịch nổi tiếng tại quê hương trong dịp đầu năm.

Du Xuân, ngắm ngựa vùng cao

Du Xuân, ngắm ngựa vùng cao

Ở các tỉnh miền núi phía bắc, chợ phiên từ lâu đã trở thành không gian để người dân gặp gỡ, trao đổi sản vật. Trong cấu trúc mỗi phiên chợ vùng cao, khu gia súc giữ vị trí quan trọng, là nơi để trâu, bò, dê, lợn… và nhất là ngựa luôn hiện diện như biểu tượng của sinh kế và văn hóa lâu đời.

Sa Pa trong sương hấp dẫn du khách dịp Tết Nguyên đán

Sa Pa trong sương hấp dẫn du khách dịp Tết Nguyên đán

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Khu Du lịch Quốc gia Sa Pa khoác lên mình vẻ đẹp huyền ảo với làn sương mù bảng lảng, những mái nhà e ấp trong sương, những hàng cây trầm mặc mang vẻ đẹp riêng có của “thành phố trong sương”.

Văn hoá Mường giữa lòng Mường Lò

Văn hoá Mường giữa lòng Mường Lò

Tập trung đông nhất tại Bản Lụ, phường Cầu Thia (vùng đất Mường Lò thơ mộng) với gần 1.000 người, đời sống văn hoá truyền thống của đồng bào Mường không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành điểm nhấn đặc biệt trong bức tranh đa sắc tộc của vùng đất này.

Sa Pa dự kiến đón 250.000 lượt khách, cơ sở lưu trú kín phòng từ mùng 3 Tết

Sa Pa dự kiến đón 250.000 lượt khách, cơ sở lưu trú kín phòng từ mùng 3 Tết

Kỳ nghỉ Lễ Tết Nguyên Đán 2026 kéo dài 9 ngày liên tiếp (từ 14 - 22/2), Sa Pa tiếp tục là lựa chọn hàng đầu được du khách lựa chọn nhờ khí hậu mát mẻ, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng chuỗi hoạt động văn hóa - văn nghệ, giải trí và nghỉ dưỡng đặc sắc. Theo ghi nhận, công suất đặt phòng tại Sa Pa dịp này đang ở mức rất cao, nhiều khách sạn, homestay đã kín phòng từ ngày 19/2 (tức mùng 3 Tết) trở đi.

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

Chợ phiên Cốc Ly - phiên chợ truyền thống của đồng bào dân tộc Mông tại xã Bảo Nhai (trước đây là xã Cốc Ly) thường họp vào thứ Ba hàng tuần. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu mua sắm Tết của bà con trong khu vực, hôm nay - 27 tháng Chạp, chợ tổ chức thêm một phiên đặc biệt. Trong không khí Tết cổ truyền cận kề, phiên chợ càng thêm đông đúc, náo nhiệt.

Sắc đào Lùng Cúng - bản tình ca của núi rừng Tây Bắc

Sắc đào Lùng Cúng - bản tình ca của núi rừng Tây Bắc

Nằm ở độ cao khoảng 1.300 mét so với mực nước biển, dưới chân đỉnh Lùng Cúng cao 2.913 mét, bản Lùng Cúng (xã Nậm Có) mỗi độ xuân về lại bừng sáng trong sắc hồng dịu dàng của hoa đào. Không ồn ào, không phô trương, đào nơi đây nở lặng lẽ giữa núi rừng, trong cái lạnh còn vương của mùa đông và tiếng gió lùa qua những triền dốc. Chính vẻ đẹp trầm lắng ấy khiến Lùng Cúng trở thành điểm hẹn khó quên của mùa xuân vùng cao.

Cơ sở lưu trú Lào Cai sẵn sàng đón khách du xuân

Cơ sở lưu trú Lào Cai sẵn sàng đón khách du xuân

Những ngày này, không khí chuẩn bị đón khách du xuân đang rộn ràng tại các cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh. Từ khu du lịch quốc gia Sa Pa, cao nguyên trắng Bắc Hà đến các điểm du lịch cộng đồng tại vùng Mường Lò, Mù Cang Chải… hệ thống khách sạn, homestay đều tích cực chỉnh trang, nâng cấp cơ sở vật chất, làm mới không gian và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, sẵn sàng mang đến cho du khách một mùa xuân ấm áp như trở về nhà.

Lòng thành tạ lễ cuối năm

Lòng thành tạ lễ cuối năm

Những ngày cuối năm 2025 âm lịch, đền Bảo Hà (xã Bảo Hà) - nơi thờ danh tướng Hoàng Bảy tấp nập du khách thập phương về dâng hương, tạ lễ. Dòng người hành hương đổ về mỗi ngày một đông nhưng điều dễ nhận thấy là không còn cảnh chen chúc, xô đẩy, lộn xộn như trước. Không gian đền năm nay mang một diện mạo mới khang trang, nền nếp và chuyên nghiệp hơn, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách gần xa.

Mùa hoa cải ở Suối Giàng.

[Ảnh] Mùa hoa cải gọi xuân về trên đỉnh Suối Giàng

Những ngày xuân, khi tiết trời vùng cao còn se lạnh, Suối Giàng (xã Văn Chấn) lại bừng sáng trong sắc vàng rực rỡ của hoa cải. Mùa hoa cải ở Suối Giàng đến nhẹ nhàng như hơi sương đầu núi. Giữa không gian trong lành của núi rừng, những triền hoa vàng trải dài theo sườn dốc, len qua lối nhỏ, ôm lấy bản làng… tạo nên một khoảng không gian dịu dàng rất riêng của vùng cao.

Sắc hoa thắm gọi xuân về

Sắc hoa thắm gọi xuân về

Khi những đợt rét thưa dần, nắng rực rỡ hơn, cũng là lúc đất trời chuyển mình bước vào xuân. Nơi bản làng của vùng cao Lào Cai, sắc hoa thắm như lời gọi dịu dàng, báo hiệu một mùa xuân đang về.

fb yt zl tw