Rằm tháng Tám đến Hà Giang dự Lễ hội Cầu Trăng độc đáo của người Tày

Lễ hội Cầu Trăng của người Tày ở Hà Giang diễn ra vào Rằm tháng Tám Âm lịch hằng năm, với ý nghĩa cầu mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, bình an và nhiều may mắn cho dân bản.

0809cautrang1.jpg
Đoàn rước trong lễ hội Cầu Trăng ở Hà Giang.

Với khoảng trên 170.000 người, chiếm 25% dân số trong tỉnh Hà Giang, người Tày sinh sống rải rác ở các huyện, thành phố trong tỉnh nhưng tập trung đông nhất là ở các huyện Bắc Quang, Quang Bình, Vị Xuyên, Bắc Mê.

Ngoài các truyện kể dân gian truyền miệng, các làn điệu lượn, đối đáp, giao duyên, dân tộc Tày còn có nhiều lễ hội độc đáo, trong đó phải kể đến Lễ hội Cầu Trăng.

Đến với Hà Giang trong những ngày Rằm tháng Tám Âm lịch, du khách sẽ có dịp chứng kiến lễ hội cầu Trăng hết sức độc đáo của đồng bào Tày ở thôn Bản Loan, xã Yên Định (huyện Bắc Mê).

Bà con dân tộc Tày quan niệm trên cung Trăng có mẹ Trăng và 12 nàng tiên (con gái của mẹ). Mẹ Trăng cùng 12 nàng tiên là những người luôn chăm lo, bảo vệ mùa màng cho muôn dân.

Từ bao đời nay, với lễ hội dân gian mang đậm màu sắc tâm linh này, đồng bào Tày ở thôn Bản Loan thường duy trì tổ chức với ý nghĩa đón mẹ Trăng và các nàng tiên xuống vui Tết Trung Thu. Mẹ Trăng ban phước lành cho dân bản, cầu cho mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, cuộc sống trong bản luôn bình an và gặp nhiều may mắn.

Được tổ chức vào đúng ngày Rằm tháng Tám (Tết Trung Thu), Lễ hội cầu Trăng có hai phần lễ và hội. Phần lễ thường được tổ chức vào tối 14/8 âm lịch trên một bãi đất rộng với các nghi thức "cúng thổ công chúa bản" tại ngôi miếu chung để xin phép cho dân bản được tổ chức lễ hội cầu Trăng vào đêm hôm sau.

Ngày lễ này là ngày vui nhất của bà con dân tộc Tày nơi đây. Bà con dân bản từ già, trẻ, gái, trai đều đến tham gia đông đủ, họ dâng các sản vật, khấn mời mẹ Trăng xuống hạ giới nghe những tâm tư, tình cảm của người dân sau một năm siêng năng làm lụng.

0809hagiang2.jpg
Lễ vật gồm thịt, rượu, các loại bánh, xôi nhuộm ngũ sắc.

Lễ vật gồm thịt, rượu, các loại bánh, xôi nhuộm ngũ sắc. Sau khi thực hiện xong nghi lễ trình báo mẹ Trăng và 12 nàng tiên, già làng tiến hành các nghi lễ cầu phúc, cầu may, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi; mời mẹ Trăng và các nàng tiên về ban mùa màng và phước lành cho dân bản.

Đêm hôm sau, đúng vào ngày Rằm tháng Tám, khi mẹ Trăng lên khỏi đỉnh núi và bắt đầu tỏa sáng xuống bản làng, tất cả bà con tập trung ở sân. Lúc này thầy cúng tiến hành cúng thổ công và các thần linh, các nghệ nhân cúng tế múa vòng quanh giàn cúng khi khai hội đón Trăng.

Đặc biệt trong bài ca cúng tế Thần Mặt Trăng có bài “Mổ Lùng Hai” hay còn gọi là (Nàng Hai) với nội dung là mời Thần Mặt Trăng xuống trần gian để bà con được trình bày về những việc đã làm trong năm, những diễn biến của thiên nhiên đối với đời sống lao động sản xuất của họ, đồng thời bày tỏ tâm tư nguyện vọng với “Nàng Hai” cầu xin cho mưa thuận, gió hòa; xua đuổi thú giữ phá phách, nhốt chặt những con sâu, con bọ có hại, xin tiếp những hạt giống tốt để mùa màng trong năm tới tiếp tục được bội thu; người người xin tránh được những tai ương bệnh tật.

Sau khi đã làm lễ cầu mẹ Trăng và các nàng tiên ban cho các cây, con giống tốt, gặp nhiều điều kiện thuận lợi trong gieo trồng, sản xuất chăn nuôi, tất cả bà con trong bản quây quần uống rượu, múa hát xung quanh bàn lễ.

Trai gái đều mặc những trang phục đẹp nhất, nhất là các cô gái trở nên xinh đẹp nổi bật với những trang sức bằng vòng tay, vòng cổ và xà tích bằng bạc. Họ say sưa hát những làn điệu dân ca, tiếng hát cọi, hát yếu... chan chứa tình yêu quê hương đất nước, ca ngợi hạnh phúc lứa đôi.

Khi đến với lễ hội cầu Trăng, không chỉ được nghe hát những làn điệu dân ca, các trò chơi dân gian, du khách còn được thưởng thức các món ẩm thực truyền thống của bà con dân tộc Tày như cơm lam, các món rau rừng, mắm thịt lợn, mắm cá chép ruộng, trám muối, xôi ngũ sắc, măng chua, trám đen chấm với muối vừng.

0809hagiang3.jpg
Biểu diễn các làn điệu dân ca của người Tày tại lễ hội cầu Trăng ở Hà Giang.

Lễ hội cầu Trăng là ngày hội vui nhất của người Tày, trong những ngày này những người già gặp nhau hỏi thăm chuyện gia đình, chuyện phát triển sản xuất, chăn nuôi. Với thanh niên, đây là ngày hội để các chàng trai, cô gái gặp gỡ trao duyên. Các trẻ em được rước đèn ông sao, vui chơi, phá cỗ dưới ánh Trăng Rằm.

Đêm hội cầu Trăng kết thúc khi mẹ Trăng lên giữa đỉnh đầu, cả bản lưu luyến làm lễ tiễn mẹ Trăng về trời, sau đó họ lại tiếp tục ngân nga trong câu hát then, hát cọi đầy sức lôi cuốn lòng người.

Kết thúc buổi lễ, già làng sẽ phát các hạt giống cho con cháu, cầu cho tất cả bà con trong bản một vụ mùa gieo trồng thuận lợi, mùa màng bội thu, dân bản no ấm..

Thông qua việc tổ chức lễ hội cầu Trăng, bà con dân tộc Tày còn truyền dạy cho con cháu của mình lòng tự hào, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, đậm đà bản sắc của dân tộc.

VietnamPlus

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cốc San xây dựng điểm đến du lịch đặc trưng

Cốc San xây dựng điểm đến du lịch đặc trưng

Với vị trí là “cầu nối” quan trọng giữa đô thị Lào Cai và Khu Du lịch Quốc gia Sa Pa, xã Cốc San có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái nông nghiệp, trọng tâm là khai thác giá trị văn hóa bản địa gắn với bảo tồn văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và bảo vệ an ninh biên giới quốc gia.

Góc tím mộng mơ giữa thiên nhiên

Góc tím mộng mơ giữa thiên nhiên

Những ngày này, sườn đồi ở thôn Tả Ngài Chồ (xã Pha Long, tỉnh Lào Cai) được nhuộm màu tím ngắt của hoa mua Thái nở rộ. Từ tư duy đổi mới của người thanh niên Mông - Thào Seo Lìn, Rồng Hoa Farm ra đời, không chỉ tô điểm cho cảnh sắc biên cương mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch sinh thái gắn liền với bảo tồn văn hóa địa phương.

Xã Bắc Hà đón gần 931.000 lượt khách trong 9 tháng

Xã Bắc Hà đón gần 931.000 lượt khách trong 9 tháng

Trong 9 tháng năm 2026, du lịch xã Bắc Hà tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực khi đón gần 931.000 lượt khách, đạt 93% kế hoạch năm. Các lễ hội, sự kiện văn hóa, thể thao cùng sản phẩm du lịch đặc trưng tiếp tục tạo sức hút mạnh mẽ đối với du khách.

Khảo sát cung đường du lịch ruộng bậc thang, trải nghiệm hái chè tại xã Bản Liền

Khảo sát cung đường du lịch ruộng bậc thang, trải nghiệm hái chè tại xã Bản Liền

Trong hành trình khảo sát, kết nối sản phẩm du lịch mới tại Lào Cai, đoàn khảo sát “Cung đường Di sản văn hóa ruộng bậc thang” đã trải nghiệm cung đường ruộng bậc thang tại xã Bản Liền, trực tiếp hái chè Shan tuyết, gặt lúa và lắng nghe người dân địa phương kể chuyện về văn hóa, phong tục. Những trải nghiệm gần gũi này sẽ được tổng kết, đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sản xuất của người dân vùng cao.

“Đánh thức” nguồn lực văn hóa cho phát triển du lịch

“Đánh thức” nguồn lực văn hóa cho phát triển du lịch

Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ trong cộng đồng, phường Nghĩa Lộ đang từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, kết nối văn hóa với lễ hội, thể thao và dịch vụ. Cách làm này góp phần gia tăng sức hút của điểm đến, đồng thời mở rộng dư địa phát triển kinh tế từ nguồn lực địa phương.

Khảo sát liên kết du lịch trên cung đường di sản ruộng bậc thang

Khảo sát liên kết du lịch trên cung đường di sản ruộng bậc thang

Ngày 3/10, Đoàn khảo sát du lịch tỉnh Lào Cai đã khởi hành chuyến khảo sát "Khám phá cung đường Di sản văn hóa Ruộng bậc thang", nhằm đánh giá hạ tầng, chất lượng dịch vụ, từ đó xây dựng sản phẩm du lịch liên kết đặc trưng, phát huy giá trị cảnh quan và bản sắc văn hóa các dân tộc.

Đường chạy Ultra Trail và hành trình thúc đẩy du lịch

Đường chạy Ultra Trail và hành trình thúc đẩy du lịch

Không chỉ là cuộc đua chinh phục những cung đường địa hình khắc nghiệt, Ultra Trail Mù Cang Chải còn là hành trình để các vận động viên khám phá vẻ đẹp mùa vàng, núi rừng, bản làng và con người vùng cao. Theo từng bước chạy, Mù Cang Chải hiện lên vừa hùng vĩ, vừa gần gũi.

'Săn mây' cực phẩm trên đỉnh Fansipan

'Săn mây' cực phẩm trên đỉnh Fansipan

Đỉnh Fansipan đang bước vào mùa mây đẹp nhất năm, phủ lên "Nóc nhà Đông Dương" những tầng mây bồng bềnh. Biển mây hòa cùng quần thể kiến trúc tâm linh và sắc hoa Tây Bắc rực rỡ tạo nên khung cảnh đẹp như miền tiên cảnh.

Nơi mây trắng gặp khát vọng xanh

Nơi mây trắng gặp khát vọng xanh

Tôi đến Sa Pa vào một sáng sương giăng bảng lảng. Từ Hàm Rồng nhìn xuống, phố núi thấp thoáng trong mây, tiếng chuông nhà thờ đá ngân lên giữa cái lạnh đầu ngày, khiến không gian như nửa thực, nửa mơ.

Nhịp sống ở bản Thái

Nhịp sống ở bản Thái

5 giờ sáng, khi giọt sương còn vương trên những mái nhà sàn, căn bếp của gia đình bà Lò Thị Pỏm ở tổ dân phố Sà Rèn, phường Trung Tâm đã đỏ lửa. Tiếng củi cháy tí tách, làn khói mỏng len qua mái cọ đánh thức một ngày mới bằng những âm thanh bình dị, quen thuộc.

Người mở hướng sinh kế mới trên bản Cu Vai

Người mở hướng sinh kế mới trên bản Cu Vai

Ẩn mình giữa những triền núi cao, bản Cu Vai, xã Hạnh Phúc mang vẻ đẹp nguyên sơ giữa mây trời. Từ cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa, người dân nơi đây đang từng bước khai thác lợi thế để phát triển kinh tế. Tiêu biểu là vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua, những người tiên phong làm du lịch cộng đồng, mở hướng sinh kế mới ngay trên quê hương.

fb yt zl tw