Ông Vương Trinh Quốc, Trưởng Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Lào Cai cho biết, hàng loạt chủ trương, giải pháp trọng tâm đã, đang và sẽ được triển khai đồng bộ với quyết tâm cao nhất để đạt mục tiêu đó.
Một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu là xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Hiện tại, Khu Kinh tế cửa khẩu Lào Cai có cặp Cửa khẩu Quốc tế đường bộ Lào Cai - Hà Khẩu (qua cầu Hồ Kiều II), Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (qua cầu Kim Thành) và Cửa khẩu Quốc tế đường sắt Lào Cai - Hà Khẩu (qua cầu Hồ Kiều).
Khu Kinh tế cửa khẩu Lào Cai có lợi thế nằm trên hành lang kinh tế Côn Minh (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (Việt Nam). Trên tuyến hành lang này, kết cấu hạ tầng như hệ thống cảng biển, hệ thống giao thông, hệ thống cấp điện... đã và đang được nâng cấp. Đặc biệt, tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được khởi công xây dựng càng bảo đảm cho việc ngày càng hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng cho các hoạt động xuất - nhập khẩu, xuất - nhập cảnh qua các cửa khẩu trên địa bàn Lào Cai. Đương nhiên, các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu, các nhà đầu tư ngày càng thấy rõ hơn lợi thế này của Lào Cai, từ đó có những chủ trương, chiến lược đầu tư, hoạt động, sản xuất - kinh doanh trên địa bàn.
Bên cạnh đó, việc kết nối các doanh nghiệp cũng như bổ sung các ngành hàng, cơ cấu mặt hàng xuất khẩu qua các cửa khẩu Lào Cai được quan tâm. Trên thực tế, hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu Lào Cai chủ yếu là nông sản, hoa quả tươi. Trong khi đó, nguồn hàng trong nước và dư địa xuất khẩu để có thể khai thác phục vụ mục tiêu đa dạng hóa hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu Lào Cai còn rất lớn, nhất là những mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như hải sản tươi sống và nông sản, trái cây tươi. Đó cũng là những tiềm năng, lợi thế để Lào Cai tiếp tục khai thác, thu hút thông qua việc kêu gọi, kết nối các doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp khu vực Nam Trung Bộ - “vựa lúa”, “vựa hoa quả”.
Song song với đó là thực hiện việc kết nối, thu hút doanh nghiệp có hoạt động quá cảnh, chuyển khẩu để phát triển các dịch vụ hàng quá cảnh, hàng chuyển khẩu qua các cửa khẩu Lào Cai.
Đối với Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành và lối thông quan Bản Vược, xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã xin ý kiến lần 2 của các bộ, ngành, qua đó tiếp tục tiếp thu, bổ sung hoàn thiện đề án trình Thủ tướng Chính phủ.
Khi đề án được phê duyệt sẽ là cơ sở thu hút nhà đầu tư đầu tư vào kết cấu hạ tầng cửa khẩu thông minh. Đề án nhằm xây dựng cửa khẩu áp dụng tiến bộ khoa học - công nghệ với mục tiêu lớn giảm các chi phí về thời gian và chi phí thông quan, góp phần nâng cao hiệu suất thông quan cửa khẩu.
Bên cạnh đó là thực hiện tốt công tác quy hoạch để có quỹ đất thu hút đầu tư hệ thống logistics hiện đại, ít nhất phải từ 4PL (hình thức logistics theo hợp đồng, trong đó đơn vị logistics chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp) trở lên theo tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, phát triển các khu công nghiệp và thu hút nhiều dự án vào đó để tăng được nguồn hàng cũng như logistics hàng hóa qua các khu công nghiệp, tạo nên giá trị sản xuất, việc làm và tăng nguồn thu cho ngân sách.
Năm 2001, tổng giá trị hàng hóa xuất - nhập khẩu qua các cửa khẩu Lào Cai đạt gần 210 triệu USD; năm 2007 tăng lên 723 triệu USD; tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2001 - 2007 gần 20%/năm.
Năm 2019, kim ngạch xuất - nhập khẩu qua các cửa khẩu Lào Cai đạt 3,8 tỷ USD - mức cao nhất trước đại dịch Covid-19. Sau đại dịch, hoạt động xuất - nhập khẩu phục hồi mạnh mẽ.
Năm 2024, tổng giá trị xuất - nhập khẩu đạt 3,625 tỷ USD (tăng 68% so với năm 2023). Lào Cai trở thành cửa ngõ lớn thứ hai cả nước về thông quan nông sản, với các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, dưa hấu, xoài...
Năm 2025, kim ngạch xuất - nhập khẩu ước đạt 3,12 tỷ USD.
Một nhiệm vụ cần thực hiện thường xuyên, liên tục là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Đối với doanh nghiệp, cần nhất là vấn đề là thời gian. “Không thể để thủ tục hành chính đã được niêm yết công khai nhưng phải mất nhiều thời gian để thực hiện các thủ tục đó” - ông Vương Trinh Quốc nhấn mạnh.
Thực tế đã cho thấy cửa khẩu Lào Cai không phải của riêng Lào Cai, mà là cửa khẩu của quốc gia, Lào Cai có trách nhiệm trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hàng hóa hai nước Việt Nam và Trung Quốc cũng như nước thứ ba đi qua cửa khẩu. Lào Cai thực hiện ngày càng tốt hơn vai trò “cầu nối” giữa thị trường Vân Nam, vùng Tây Nam Trung Quốc với Việt Nam và ASEAN ra cảng biển và ngược lại.
Thời gian qua, cùng với sự quan tâm của Trung ương, Lào Cai rất chủ động trong việc đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng, đặc biệt hạ tầng giao thông, hạ tầng cấp điện và hạ tầng số. Đồng thời là hạ tầng “mềm”, đó là vấn đề về thủ tục hành chính, chuyển đổi số, chia sẻ thông tin logistics hàng hóa… nhằm giảm tối đa thời gian, chi phí logistics, chi phí thông quan, góp phần tăng hiệu suất thông quan qua cửa khẩu.
Bước vào năm 2026, những tín hiệu vui tiếp tục hiển hiện tại các cửa khẩu Lào Cai. Với cặp Cửa khẩu Quốc tế đường bộ Lào Cai - Hà Khẩu (qua cầu Hồ Kiều II), hằng ngày có 7 - 8 nghìn lượt người xuất - nhập cảnh (riêng trong 4 ngày nghỉ dịp Tết Dương lịch, có khoảng 50.000 lượt người xuất - nhập cảnh qua đây).
Đối với Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành, hoạt động xuất - nhập khẩu tiếp tục sôi động, bình quân có khoảng 500 lượt xe container qua cửa khẩu mỗi ngày, không xảy ra ùn ứ. Cũng trong 4 ngày nghỉ Tết Dương lịch năm 2026, đã có 703 tờ khai hải quan được xử lý, với 1.282 lượt xe xuất - nhập cảnh qua cửa khẩu; tổng kim ngạch xuất - nhập khẩu đạt hơn 12,5 triệu USD…
Với những giải pháp lớn, mang tầm chiến lược, đồng thời có trọng tâm, trọng điểm, với mục tiêu, lộ trình rõ ràng, Lào Cai tự tin năm 2030, tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua địa bàn tỉnh đạt 10 tỷ USD.
