Các dự báo mới của Growth Lab thuộc Đại học Harvard (Mỹ) cho thấy Việt Nam có triển vọng trở thành nền kinh tế dẫn đầu thế giới về tăng trưởng GDP bình quân đầu người trong thập kỷ tới. Theo nghiên cứu, các nền kinh tế có năng lực sản xuất đa dạng và phức tạp hơn sẽ đóng vai trò động lực thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu trong giai đoạn tới. Việt Nam và Trung Quốc được đánh giá nổi bật khi sở hữu mức độ phức tạp kinh tế cao hơn so với trình độ thu nhập hiện tại. Chỉ số này được đo bằng Chỉ số Độ phức tạp Kinh tế (ECI), phản ánh sự đa dạng và hàm lượng công nghệ trong các sản phẩm xuất khẩu của mỗi quốc gia.
Ông Ricardo Hausmann, Giám đốc Growth Lab, cho rằng những quốc gia có khả năng mở rộng sang các ngành sản xuất phức tạp hơn sẽ có lợi thế lớn trong cạnh tranh toàn cầu. Trong bối cảnh căng thẳng thương mại và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng, năng lực sản xuất công nghệ cao và mức độ tham gia vào mạng lưới công nghiệp quốc tế trở thành yếu tố quan trọng quyết định tăng trưởng.
Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế có độ mở cao nhất thế giới.
Các chỉ số sản xuất gần đây cũng cho thấy xu hướng tăng trưởng mạnh. Theo dữ liệu của S&P Global, chỉ số PMI ngành sản xuất của Việt Nam đạt 54,3 điểm trong tháng 2, đánh dấu 8 tháng liên tiếp điều kiện kinh doanh cải thiện. Sản lượng nhà máy và số lượng đơn hàng mới đều tăng, phản ánh nhu cầu ổn định từ cả thị trường trong nước và quốc tế.
Cùng với khu vực sản xuất, thị trường tài chính cũng mở rộng nhanh chóng. Theo báo cáo của FTSE Russell, vốn hóa của FTSE Frontier Vietnam Index đã tăng từ 11 tỷ USD năm 2015 lên 59 tỷ USD vào năm 2025. Việt Nam cũng được kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi cấp hai vào năm 2026, qua đó có thể thu hút thêm dòng vốn đầu tư quốc tế.
Những xu hướng này diễn ra trong bối cảnh định hướng phát triển được xác định tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, với trọng tâm là đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy công nghiệp hóa và nâng cao năng lực khoa học – công nghệ.
Chuyên gia Ben Blissett tại Anh nhận định: “Trong nhiều năm qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thúc đẩy các cải cách nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế. Theo đánh giá của Economist Intelligence Unit, môi trường kinh doanh của Việt Nam đã cải thiện nhanh hơn so với bất kỳ quốc gia nào khác được theo dõi. Dù còn những thách thức, không thể phủ nhận rằng sự ổn định chính trị và định hướng cải cách nhất quán đã tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong nhiều năm qua”.
Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam đã theo đuổi chính sách mở cửa kinh tế và hội nhập quốc tế, với việc gia nhập ASEAN năm 1995, ký Hiệp định Thương mại song phương với Mỹ năm 2000 và trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2007. Quá trình tự do hóa thương mại và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đã góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế có độ mở cao nhất thế giới.
Cùng với đó, Việt Nam sở hữu lực lượng lao động trẻ với độ tuổi trung bình khoảng 33 và trình độ giáo dục được đánh giá tích cực trong các kỳ đánh giá quốc tế như PISA, gần tương đương mức trung bình của các nước thuộc OECD. Nguồn nhân lực được đào tạo tốt giúp nền kinh tế từng bước tiến lên các khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi sản xuất. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, nhiều chuyên gia cho rằng khả năng thích ứng của nền kinh tế và quá trình cải cách thể chế sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.
