Xây dựng Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam vững mạnh về chính trị là vấn đề có ý nghĩa sống còn, là nền tảng căn cốt, chi phối toàn bộ quá trình xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành của Quân đội. Thực tiễn cách mạng Việt Nam khẳng định chân lý: Quân đội ta mạnh trước hết là mạnh về chính trị; thắng lợi của Quân đội bắt nguồn từ bản lĩnh chính trị vững vàng, từ sự trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Chính trị không chỉ là “linh hồn” mà còn là nguồn sức mạnh nội sinh, quyết định phương hướng, mục tiêu, ý chí chiến đấu và khả năng hoàn thành mọi nhiệm vụ của QĐND Việt Nam.
*****
Trong mọi giai đoạn cách mạng, từ kháng chiến giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta luôn nhất quán quan điểm xây dựng QĐND trước hết phải vững mạnh về chính trị. Đây là nguyên tắc, sợi chỉ đỏ xuyên suốt, bảo đảm cho Quân đội ta luôn giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc; luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nhân tố bất ổn; xung đột, chiến tranh diễn ra ở nhiều khu vực; hình thái, phương thức chiến tranh, loại hình tác chiến, không gian chiến lược mới (chiến tranh công nghệ cao, sử dụng phương tiện, thiết bị không người lái, chiến tranh không gian mạng...); các thế lực thù địch gia tăng chống phá với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, trực diện thì yêu cầu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị càng trở nên cấp thiết, mang ý nghĩa quyết định.
Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trước hết là giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng. Đây là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, là điều kiện tiên quyết bảo đảm cho Quân đội ta không ngừng lớn mạnh, luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu. Lịch sử đã chứng minh, ở đâu và khi nào sự lãnh đạo của Đảng được giữ vững, tăng cường thì ở đó, QĐND luôn vững mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; ngược lại, bất kỳ sự dao động, hoài nghi về nguyên tắc này đều làm suy giảm sức mạnh chiến đấu, làm phai nhạt bản chất cách mạng của Quân đội.
Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là kiên định và vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kiên định nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Chính sự kiên định đó tạo nên “trục giá trị” bền vững, giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn kiên định trước mọi biến động phức tạp của tình hình, không dao động trước khó khăn, không mơ hồ trước những luận điệu xuyên tạc, chống phá của kẻ thù.
Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là quá trình không ngừng tăng cường bản chất giai cấp công nhân, củng cố mối quan hệ máu thịt quân-dân, làm sâu sắc hơn tính nhân dân và tính dân tộc. Quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu; chính sự gắn bó ấy tạo nên sức mạnh chính trị to lớn, làm nên “thế trận lòng dân” vững chắc, nền tảng để phát huy sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Đặc biệt, trong điều kiện các thế lực thù địch đẩy mạnh âm mưu “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, ráo riết đòi “phi chính trị hóa” Quân đội thì xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị chính là xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc, là cơ sở để chủ động phòng ngừa, đấu tranh, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá. Đây cũng là tiền đề trực tiếp để xây dựng QĐND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Quán triệt sâu sắc quan điểm xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, trong nhiệm kỳ 2020-2025, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, toàn quân đã đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện, thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, trí tuệ và sức mạnh tinh thần của QĐND Việt Nam. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, hình thức và phương pháp; ngày càng bám sát thực tiễn nhiệm vụ, phù hợp với từng đối tượng, từng loại hình đơn vị. Việc học tập, quán triệt các nghị quyết của Đảng được triển khai nghiêm túc, bài bản; công tác thông tin, tuyên truyền, định hướng tư tưởng được tiến hành chủ động, kịp thời; các vấn đề tư tưởng nảy sinh được nắm chắc, xử lý hiệu quả ngay từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ.
Nhận thức chính trị, ý thức trách nhiệm, lòng trung thành và khát vọng cống hiến của cán bộ, chiến sĩ không ngừng được nâng cao. Đội ngũ cán bộ các cấp ngày càng thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực chỉ huy, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ được nâng lên, có khả năng thích ứng với yêu cầu mới của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện chiến tranh hiện đại.
Cùng với giáo dục chính trị, công tác xây dựng Đảng trong Quân đội được triển khai đồng bộ, toàn diện. Các cấp ủy, tổ chức đảng thường xuyên được củng cố, kiện toàn; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu được nâng lên rõ rệt. Công tác kiểm tra, giám sát được chú trọng, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, ngăn ngừa vi phạm; vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì từng bước đi vào thực chất. Dân chủ trong Quân đội được mở rộng, gắn chặt với tăng cường kỷ luật, kỷ cương; đoàn kết nội bộ được giữ vững, tạo sự thống nhất cao về ý chí và hành động.
Môi trường văn hóa quân sự tiếp tục có chuyển biến tích cực; các giá trị văn hóa tốt đẹp của Quân đội được gìn giữ và phát huy; Phong trào Thi đua Quyết thắng lan tỏa sâu rộng, trở thành động lực tinh thần mạnh mẽ, thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Đặc biệt, hình ảnh, phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ tiếp tục được khẳng định, lan tỏa sâu đậm trong lòng nhân dân thông qua những việc làm cụ thể, thiết thực trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ-cứu nạn, giúp dân phát triển kinh tế-xã hội, củng cố niềm tin yêu của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội.
Công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Quân đội được triển khai chủ động, quyết liệt, hiệu quả. Lực lượng đấu tranh trên không gian mạng được tăng cường; các quan điểm sai trái, thù địch được nhận diện, phản bác kịp thời, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, không để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra cho QĐND Việt Nam yêu cầu ngày càng cao, toàn diện và nặng nề hơn. Tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, nhanh, khó dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; xung đột vũ trang, tranh chấp chủ quyền biên giới xảy ra ở nhiều nơi. Sự phát triển nhanh của khoa học-công nghệ, trí tuệ nhân tạo cùng xu hướng quân sự hóa các không gian mới đang làm thay đổi sâu sắc hình thái, phương thức tiến hành chiến tranh.
Ở trong nước, quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng vừa tạo ra thời cơ lớn vừa đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác xây dựng Quân đội nói chung, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị nói riêng. Việc tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; thực hiện đề án điều chỉnh tổ chức biên chế ban chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, sự bùng nổ của thông tin đa chiều trên mạng xã hội và tác động của mặt trái kinh tế thị trường đang ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng, tâm lý, lối sống của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ.
Cùng với đó, các thế lực thù địch không ngừng gia tăng chống phá với thủ đoạn ngày càng tinh vi, trực diện và nguy hiểm hơn. Chúng triệt để lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc; lợi dụng những khó khăn, hạn chế trong quản lý, điều hành; khoét sâu các vấn đề xã hội được dư luận quan tâm để xuyên tạc, bóp méo bản chất cách mạng của Đảng, của Quân đội. Đặc biệt, âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội được đẩy lên mức độ công khai hơn nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội, làm suy yếu bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc; phá vỡ mối quan hệ máu thịt quân-dân, từng bước làm mất phương hướng chính trị. Những thách thức đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải tiếp tục xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, coi đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sức mạnh chiến đấu và chiến thắng của Quân đội trong mọi tình huống.
Nhận diện đúng các yếu tố tác động đến xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán: Xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, trong đó xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là yêu cầu khách quan, giữ vị trí hàng đầu, xuyên suốt. Dự thảo các văn kiện nhấn mạnh giữ vững nguyên tắc lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc; xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; coi giáo dục chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Đặc biệt, vững mạnh về chính trị được xác định là nền tảng quyết định sự đúng đắn, bền vững của mọi nhiệm vụ xây dựng, phát triển Quân đội trong giai đoạn mới.
Những quan điểm trên tiếp tục được cụ thể hóa, làm sâu sắc thêm trong chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII. Với tầm nhìn chiến lược, tư duy toàn diện và thực tiễn sâu sắc, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu Quân đội phải kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên định sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt; đồng thời đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đẩy mạnh giáo dục chính trị, tư tưởng, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ. Cùng với đó là yêu cầu ngăn ngừa suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; ngăn ngừa “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội. Những chỉ đạo đó không chỉ là định hướng tư tưởng mà còn là phương châm hành động, là thước đo đánh giá chất lượng chính trị của toàn quân trong thời kỳ mới, gắn với yêu cầu thực hiện “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” (kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; đẩy mạnh xây dựng QĐND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng; ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột; ngăn ngừa mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân) và phương châm “5 vững” (chính trị vững, kỷ luật vững, công nghệ vững, nghệ thuật quân sự vững, đời sống bộ đội vững).
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII đã cụ thể hóa các quan điểm lớn của Đảng, xác định rõ mục tiêu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ tinh nhuệ về chính trị và năng lực; giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng; tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất về kỷ luật, chính quy; gắn chặt xây dựng chính trị với hiện đại hóa; không ngừng củng cố mối quan hệ đoàn kết quân-dân. Đây là cơ sở chính trị-pháp lý quan trọng để toàn quân tiếp tục thống nhất nhận thức và hành động trong giai đoạn phát triển mới. Từ thực tiễn nhiệm vụ và yêu cầu mới, việc xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị đòi hỏi phải triển khai đồng bộ, toàn diện với các giải pháp chủ yếu:
Một là, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng. Đây là nguyên tắc sống còn, là nhân tố quyết định bản chất cách mạng, sức mạnh chính trị và khả năng hoàn thành mọi nhiệm vụ của QĐND Việt Nam. Trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, Quân đội phải đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, không dao động, không thỏa hiệp, không mơ hồ về mục tiêu, nhiệm vụ chiến đấu; trọng tâm là tiếp tục xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh tiêu biểu; củng cố, kiện toàn tổ chức đảng các cấp; nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, bảo đảm mỗi cấp ủy, chi bộ, tổ chức đảng thực sự là hạt nhân lãnh đạo cơ quan, đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Hai là, đổi mới toàn diện công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng, nâng cao nhận thức, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, xây dựng niềm tin cho cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh vững vàng, trí tuệ sắc bén. Công tác giáo dục chính trị phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, với nội dung, hình thức, phương pháp ngày càng thiết thực, hiệu quả, gắn lý luận với thực tiễn, gắn giáo dục với quản lý, rèn luyện bộ đội. Chú trọng giáo dục làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ thấm nhuần Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng; tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; hiện thực hóa mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí chiến đấu kiên cường, trí tuệ sắc bén, đủ khả năng nhận diện, phân tích và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch trong mọi tình huống, nhất là trên không gian mạng và trước tác động đa chiều của kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế.
Ba là, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, dân chủ, đoàn kết; đề cao kỷ luật, kỷ cương; gắn xây dựng văn hóa quân sự với đẩy mạnh Phong trào Thi đua Quyết thắng và phong trào thi đua yêu nước của các cấp, các ngành. Môi trường văn hóa quân sự phải thực sự trong sạch, giàu tính nhân văn, thấm đẫm giá trị truyền thống tốt đẹp của QĐND Việt Nam, trong đó dân chủ được mở rộng gắn chặt với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương. Thông qua các phong trào thi đua, cần khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí phấn đấu, khát vọng cống hiến của cán bộ, chiến sĩ; biến động lực chính trị, tinh thần thành sức mạnh hành động cụ thể trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, công tác và lao động sản xuất. Quán triệt, triển khai hiệu quả đột phá phát huy giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới.
Bốn là, kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; chủ động nhận diện, ngăn chặn từ sớm, từ xa các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, vừa cấp bách vừa lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, người chỉ huy các cấp. Tăng cường lực lượng, nâng cao chất lượng, hiệu quả đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận; phát huy vai trò của các cơ quan, đơn vị chuyên trách, đề cao trách nhiệm của từng cán bộ, chiến sĩ trong giữ gìn trận địa tư tưởng của Đảng. Chủ động nhận diện, bóc trần âm mưu, thủ đoạn chống phá tinh vi của các thế lực thù địch; kiên quyết không để hình thành “điểm nóng” về tư tưởng; giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.
Năm là, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trẻ. Đội ngũ cán bộ các cấp phải thực sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống; gương mẫu trong chấp hành kỷ luật, kỷ cương; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và năng lực tổ chức thực tiễn. Cùng với việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện có, cần đẩy mạnh chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, quan tâm phát hiện, quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ trẻ, bảo đảm tính kế thừa, phát triển liên tục, vững chắc về chính trị, tư tưởng và năng lực lãnh đạo, chỉ huy trong Quân đội.
Sáu là, thực hiện hiệu quả công tác dân vận, công tác chính sách Quân đội và hậu phương Quân đội; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội; tạo điều kiện thuận lợi để quân nhân yên tâm công tác, phấn đấu, cống hiến. Phải coi đây là một nội dung quan trọng trực tiếp củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn bó của cán bộ, chiến sĩ với đơn vị, với Quân đội và nhân dân. Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách; quan tâm giải quyết những khó khăn, vướng mắc chính đáng; chăm lo tốt đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội và gia đình quân nhân. Qua đó tạo điều kiện thuận lợi để quân nhân yên tâm công tác, phấn đấu, cống hiến, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.
Bảy là, tăng cường xây dựng mối quan hệ đoàn kết quốc tế, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. QĐND tiếp tục kiên trì đường lối đối ngoại quốc phòng độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế; mở rộng quan hệ hợp tác quốc phòng với các nước, các tổ chức quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi. Thông qua đó vừa nâng cao vị thế, uy tín của Quân đội và đất nước vừa lan tỏa hình ảnh, phẩm chất tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.
Quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, vững mạnh về chính trị là trách nhiệm, vinh dự của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Phát huy truyền thống vẻ vang của Quân đội anh hùng, QĐND Việt Nam nguyện tuyệt đối trung thành; kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng; sẵn sàng chiến đấu, hy sinh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống, xứng đáng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành, tin cậy với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân.
