Sâm Đương quy được đánh giá là một trong những dược liệu có giá trị cao, nhiều công dụng đối với sức khỏe và đã được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền từ lâu. Với lợi thế khí hậu mát mẻ quanh năm, độ cao lớn và điều kiện sinh thái phù hợp cho nhiều loại cây dược liệu, xã Púng Luông có nhiều tiềm năng để phát triển nhóm cây trồng này. Trên cơ sở khảo sát kỹ lưỡng về thổ nhưỡng và khí hậu, địa phương đã lựa chọn Đương quy làm đối tượng trồng thử nghiệm, từng bước thay thế những diện tích cây trồng cho hiệu quả kinh tế thấp.
Mô hình trồng thử nghiệm cây sâm Đương quy được triển khai tại thôn La Pán Tẩn từ tháng 5/2025, với sự tham gia của 3 hộ dân trên địa bàn xã Púng Luông. Cây giống được Công ty Dược liệu Mù Cang Chải hỗ trợ cung cấp. Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cán bộ chuyên môn, từ khâu làm đất, xử lý giống, xuống giống đến chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu bệnh đều được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt các bước kỹ thuật, cây Đương quy sinh trưởng tốt, phát triển đồng đều, tỷ lệ sống cao.
Sau 9 tháng trồng và chăm sóc, diện tích 2 ha Đương quy cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Cây phát triển ổn định, bộ lá xanh tốt, củ hình thành to, chắc, chất lượng bảo đảm theo yêu cầu dược liệu. Những kết quả này cho thấy năng suất đạt đúng kỳ vọng đặt ra, qua đó mở ra triển vọng nhân rộng mô hình trong thời gian tới.
Qua đánh giá sơ bộ, 1 ha Đương quy nếu chăm sóc tốt có thể cho sản lượng trên 10 tấn sản phẩm, với mức giá bán bình quân khoảng 40.000 đồng/kg, doanh thu ước đạt 400 triệu đồng/ha; sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư, người trồng vẫn có thể thu về khoảng 250 triệu đồng/ha, cao gấp 8 - 10 lần so với sản xuất lúa. Trong trường hợp đầu ra được bảo đảm ổn định, Đương quy được xác định là cây trồng lại thu nhập cao cho người dân.
Anh Hảng A Chay, người tham gia trồng gần 1 ha Đương quy cho biết: Với điều kiện khí hậu thuận lợi và thực hiện tốt quy trình chăm sóc, cây Đương quy sinh trưởng rất tốt. Nếu có thị trường đầu ra ổn định, tôi sẽ mở rộng diện tích trồng để mang lại thu nhập cho gia đình.
Mặc dù mới trồng thử nghiệm trên diện tích nhỏ, song nếu đem so sánh với một số cây trồng truyền thống trên đất nương, như: ngô, sắn thì giá trị kinh tế của Đương quy cao hơn đáng kể. Điều đó cho thấy, việc chuyển đổi sang trồng dược liệu không chỉ giúp nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích mà còn góp phần đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, giảm rủi ro do phụ thuộc vào một số loại cây ngắn ngày.
Đối với người dân Púng Luông, mô hình này mang lại kỳ vọng về nguồn thu nhập ổn định và bền vững hơn. Khi cây sinh trưởng tốt và có đầu ra ổn định, người dân có thể yên tâm đầu tư chăm sóc, từng bước mở rộng diện tích. Bên cạnh đó, quá trình tham gia mô hình cũng giúp bà con tiếp cận tiến bộ kỹ thuật, thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hàng hóa.
Ông Phạm Tiến Lâm - Chủ tịch UBND xã Púng Luông cho biết: Thành công bước đầu của mô hình Đương quy là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả kinh tế, đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển vùng trồng dược liệu phù hợp với điều kiện tự nhiên. Xã cũng định hướng tăng cường liên kết với các đơn vị thu mua, chế biến nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm trong thời gian tới.
Việc trồng thử nghiệm thành công cây Đương quy không chỉ thể hiện sự chủ động của địa phương trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao. Khi được nhân rộng, mô hình sẽ góp phần tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân, từng bước thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội tại Púng Luông.
