Văn phòng Chính phủ vừa có Công văn số 5124 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái về việc nghiên cứu thông tin, báo chí phản ánh, kiến nghị về việc thành lập sàn giao dịch xăng dầu.
Theo Văn phòng Chính phủ, một số cơ quan báo chí đăng tải ý kiến của các chuyên gia cho rằng, để minh bạch và đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các doanh nghiệp cần xem xét áp dụng mô hình sàn giao dịch xăng dầu.
Chuyên gia cho rằng, việc thành lập sàn kinh doanh xăng dầu có thể mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. Khi sàn kinh doanh xăng dầu được vận hành sẽ công khai thông tin về giá cả, khối lượng giao dịch, từ đó giảm thiểu khả năng thao túng giá, tạo cơ chế định giá linh hoạt, nhanh chóng và cải thiện quá trình phân phối, lưu thông xăng dầu.
Bên cạnh đó, chuyên gia kinh tế cho biết trong bối cảnh thị trường xăng dầu hiện nay, dù vẫn còn độc quyền Nhà nước nhưng về cơ bản có cả tư nhân tham gia bán lẻ nên vẫn có thể lập sàn được. Hơn nữa, trong Nghị định mới đã cho phép một doanh nghiệp bán lẻ có thể mua được hàng từ nhiều đầu mối thì quy định đó đã tạo tiền đề cho việc lập sàn.
Về vấn đề này, Phó thủ tướng Lê Minh Khái giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát, nghiên cứu thông tin, báo chí phản ánh, kiến nghị về việc thành lập sàn giao dịch xăng dầu nhằm tăng tính công khai, minh bạch, khắc phục những bất ổn của thị trường xăng dầu thời gian qua. Trên cơ sở đó, có giải pháp triển khai phù hợp theo thẩm quyền và quy định của pháp luật, trường hợp vượt thẩm quyền báo cáo Chính phủ trong tháng 7.
Ý tưởng thành lập sàn giao dịch xăng dầu trước đó cũng được một số chuyên gia, doanh nghiệp nhắc tới.
Tại hội thảo hồi tháng 5, ông Hoàng Trung Dũng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Phát triển phụ gia và sản phẩm dầu mỏ (APP), cho biết hiện các đầu mối được mua xăng dầu từ 2 nhà máy lọc dầu và nhập khẩu. Tuy nhiện, Bộ Công Thương đang xây dựng quy định theo hướng không cho 300 thương nhân phân phối được mua hàng của nhau và cũng không được lấy hàng trực tiếp từ 2 nhà máy lọc dầu trong nước.
Đại diện doanh nghiệp này cho rằng các điều khoản trên sẽ can thiệp, hạn chế quyền tự do của thương nhân phân phối. Do đó, ông đề nghị cơ quan quản lý nghiên cứu thành lập sàn giao dịch mặt hàng này như sàn cà phê để công khai, giúp các đơn vị phân phối tiếp cận nguồn hàng.
Theo chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng, thành viên Nhóm tham vấn hiến kế kinh tế vĩ mô quốc gia và hội nhập quốc tế, thành lập sàn kinh doanh xăng dầu sẽ mang lại nhiều lợi ích trong việc công khai thông tin về giá cả, khối lượng giao dịch. Từ đó, khả năng thao túng giá được giảm thiểu, đảm bảo cơ chế định giá linh hoạt, cải thiện phân phối, lưu thông xăng dầu.
Ông Phạm Ngọc Hùng, nguyên Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam cũng cho biết, việc lập sàn giao dịch xăng dầu có mấy cái lợi. Một là giá cả minh bạch, không có sự bắt tay, đi ngầm, tay trái bán cho tay phải, tăng tính cạnh tranh, giúp các doanh nghiệp có nhiều lựa chọn với giá hợp lý hơn cũng như ngăn chặn được nguy cơ đứt gãy nguồn cung xăng dầu.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài khi tham gia sàn cũng sẽ chủ động xây dựng hệ thống kho chứa, vận tải để đảm bảo năng lực cạnh tranh. Như vậy cũng góp phần đỡ áp lực cho dự trữ quốc gia, đảm bảo an ninh năng lượng.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cũng đánh giá, trong bối cảnh thị trường xăng dầu hiện nay, dù vẫn còn độc quyền nhà nước nhưng về cơ bản có cả tư nhân tham gia bán lẻ nên vẫn có thể lập sàn được. Hơn nữa trong nghị định mới đã cho phép một doanh nghiệp bán lẻ có thể mua được hàng từ nhiều đầu mối thì quy định đó đã tạo tiền đề cho việc lập sàn.
