Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn: Lào Cai hội tụ đủ điều kiện thuận lợi để phát triển thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế

Tại Hội nghị "Gặp gỡ 2025: Lào Cai - Trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc: Cơ hội cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư" diễn ra chiều 14/3 tại thành phố Lào Cai, đồng chí Bùi Thanh Sơn, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã có bài phát biểu khẳng định tỉnh Lào Cai hội tụ đủ điều kiện thuận lợi để phát triển thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế. Báo Lào Cai giới thiệu lược ghi nội dung phát biểu của Phó Thủ tướng tại hội nghị.

Mở đầu bài phát biểu, Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh tình hình thế giới đang có diễn biến rất phức tạp, khó lường, bất định. Kinh tế thế giới phục hồi nhẹ, thương mại toàn cầu có dấu hiệu tăng trưởng tích cực trở lại, song các yếu tố rủi ro vẫn thường trực. Các cơ hội, thách thức đan xen từ sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, các xu thế tăng trưởng mới; các vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống đang tác động sâu sắc, đa chiều đến mỗi khu vực, mỗi quốc gia, mỗi doanh nghiệp, đòi hỏi chúng ta phải thích ứng linh hoạt và có những điều chỉnh chiến lược, chính sách phù hợp. Tuy nhiên, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là "dòng chảy" chủ đạo, hợp tác đa phương, trong đó khối ASEAN tiếp tục được duy trì, khẳng định vai trò không thể thiếu trong giải quyết các vấn đề quốc tế. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói chung và Đông Nam Á nói riêng tiếp tục là động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn cũng cho rằng, sau gần 60 năm phát triển, ASEAN đã khẳng định vị thế là mô hình hợp tác khu vực thành công trên thế giới, giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực, là hạt nhân thúc đẩy đối thoại, hợp tác và phát triển. Trong quan hệ đối ngoại của ASEAN, quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc là một trong các mối quan hệ toàn diện và quan trọng hàng đầu. Hiện, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN trong 15 năm liên tiếp kể từ năm 2009 và ASEAN đã vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong 4 năm liên tiếp kể từ năm 2020. Kim ngạch thương mại hai chiều ASEAN - Trung Quốc 10 tháng đầu năm 2024 đạt gần 798 tỷ USD (tăng 7,2%); vốn FDI từ Trung Quốc vào ASEAN năm 2023 đạt 17,3 tỷ USD.

Sau gần 40 năm đổi mới, GDP của Việt Nam tăng từ 26,3 tỷ USD lên 476 tỷ USD vào năm 2024, thuộc nhóm 35 nền kinh tế có quy mô GDP lớn nhất thế giới. Việt Nam tiếp tục kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, là bạn tốt, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác, phát triển ở khu vực và trên thế giới. Là một trong những nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới với tỷ lệ thương mại so với GDP đạt tới hơn 200%, Việt Nam có vai trò ngày càng quan trọng trong các chuỗi giá trị toàn cầu; được đánh giá là địa bàn hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài, là điểm đến giàu tiềm năng trong quá trình dịch chuyển và tái cấu trúc chuỗi cung ứng và mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Việt Nam đề ra mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Việt Nam đang quyết liệt thực hiện "3 đột phá chiến lược" gồm: Hoàn thiện đồng bộ thể chế; phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ; quyết tâm cao nhất để vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc. Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2025 là trên 8% và phấn đấu tăng trưởng 2 con số trong những năm tiếp theo. Đặc biệt, toàn bộ hệ thống chính trị đang khẩn trương, quyết liệt thực hiện "cuộc cách mạng" về sắp xếp tổ chức bộ máy theo phương châm "tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả".

Về chuỗi sự kiện "Gặp gỡ năm 2025" tại Lào Cai, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn khẳng định đây là hoạt động góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc và tầm nhìn về xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc. Củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Năm 2024, Việt Nam duy trì vị trí là đối tác thương mại lớn nhất trong ASEAN, lớn thứ 4 của Trung Quốc. Trung Quốc đứng đầu về số dự án cấp mới, đứng thứ 3 về số vốn đầu tư vào Việt Nam. Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước đạt nhiều nhận thức chung quan trọng về ủng hộ các địa phương, đặc biệt là các tỉnh (khu) giáp biên triển khai giao lưu hợp tác, trong đó có tỉnh Lào Cai với các địa phương Trung Quốc.

Việc tổ chức sự kiện hôm nay cũng thể hiện vai trò thành viên tích cực của Việt Nam trong ASEAN - cơ chế hợp tác đa phương quan trọng hàng đầu đối với Việt Nam. Việt Nam quyết tâm nỗ lực cùng các nước thành viên ASEAN xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh và tự cường. Chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm, lãnh đạo cao nhất của Việt Nam tới Trụ sở ASEAN và Ban Thư ký ASEAN ngày 10/3 vừa qua, khẳng định sự coi trọng và đóng góp hết sức mình của Việt Nam cho sự phát triển của ASEAN.

Đối với tỉnh Lào Cai, với vị trí trung tâm của Vùng Trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam, hội tụ đủ các điều kiện thuận lợi "riêng có" để phát triển thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế quan trọng giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc. Lào Cai là trung tâm kinh tế, đối ngoại trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; là trung tâm trung chuyển giữa các tỉnh của Việt Nam, ASEAN với thị trường Vân Nam và vùng Tây Nam của Trung Quốc. Tỉnh có đầy đủ các loại hình giao thông kết nối nội tỉnh, liên tỉnh và quốc tế, thổ nhưỡng phong phú, giàu tài nguyên khoáng sản, cửa khẩu quốc tế lớn.

Thời gian qua, Chính phủ Việt Nam đã có nhiều chính sách để hỗ trợ tối đa tỉnh Lào Cai khai thác các tiềm năng, lợi thế kể trên. Kế hoạch triển khai xây dựng Lào Cai trở thành Trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc đã được ban hành tháng 12/2024. Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đặt ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm và khâu đột phá gắn với tỉnh Lào Cai.

Kết nối giữa tỉnh Lào Cai với tỉnh Vân Nam nói riêng và các địa phương Tây Nam Trung Quốc nói chung ngày càng được chú trọng, mang lại nhiều cơ hội hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư. Tuy nhiên, hợp tác vẫn chưa được như kỳ vọng, kim ngạch thương mại giữa tỉnh Vân Nam và Việt Nam mới đạt 2,65 tỷ USD trong năm 2024, chiếm chưa đến 1% tỷ trọng thương mại Việt - Trung. Hai nước đang phấn đấu nâng kim ngạch thương mại Việt Nam - Vân Nam lên mức 5 tỉ USD.

Chuỗi sự kiện "Gặp gỡ 2025" lần này là dịp để Chính phủ, địa phương và doanh nghiệp của Việt Nam, Trung Quốc và ASEAN chia sẻ tầm nhìn, ý tưởng và kế hoạch hợp tác cùng phát triển; tìm kiếm cơ hội, đối tác để mở rộng quan hệ đầu tư, kinh doanh. Đây cũng là dịp để tỉnh Lào Cai giới thiệu, quảng bá địa phương là điểm đến hấp dẫn đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, ASEAN và các đối tác quốc tế. Chính phủ Việt Nam mong muốn ngày càng có thêm nhiều doanh nghiệp Trung Quốc, ASEAN và quốc tế đến với mảnh đất Lào Cai giàu tiềm năng.

Gợi ý một số nội dung hợp tác trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh: Cần xây dựng động lực từ quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa ASEAN và Trung Quốc, giữa Việt Nam và Trung Quốc, giữa Việt Nam và các nước ASEAN để hỗ trợ hợp tác toàn diện giữa các địa phương. Trong đó có việc hỗ trợ Lào Cai khai thác lợi thế phát triển nhanh, bền vững, nhất là các yếu tố bao trùm, toàn diện; ưu tiên các động lực tăng trưởng mới như: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế tri thức, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số…

Các bên cần cường hợp tác trong các lĩnh vực trọng điểm trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, lấy chất lượng, hiệu quả và tính bền vững làm tiêu chí hàng đầu. Cụ thể: (i) Tạo bước chuyển lớn về hợp tác kinh tế - thương mại thông qua đẩy mạnh hợp tác cấp địa phương giữa tỉnh Vân Nam và Lào Cai cùng các địa phương Việt Nam; (ii) Tăng cường phát triển, kết nối hạ tầng giao thông, tiêu biểu là dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cầu đường bộ qua sông Hồng thuộc khu vực biên giới Bát Xát (Việt Nam) - Bá Sái (Vân Nam), kết nối ray giữa ga Lào Cai - ga Hà Khẩu Bắc; (iii) Mở rộng hợp tác du lịch thông qua các hoạt động xúc tiến và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động giao lưu, đi lại của người dân hai bên.

Cần phối hợp trong công tác quản lý biên giới trên đất liền giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc với việc thực hiện tốt 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền và các thỏa thuận có liên quan; phát huy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ chế phối hợp quản lý biên giới; tăng cường hợp tác đấu tranh phòng chống tội phạm, xử lý thỏa đáng các vụ việc phát sinh tại khu vực biên giới, xây dựng đường biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác và phát triển.