Cùng dự buổi làm việc có đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ngành liên quan.
Theo báo cáo tại buổi làm việc, Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di chuyển hạ tầng kỹ thuật phục vụ thi công tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trên địa bàn phường Âu Lâu và 6 xã có tổng mức đầu tư 4.590 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2025 - 2026.
Theo phương án, 7 xã, phường triển khai xây dựng 16 khu tái định cư. Đến nay, 11 khu đã khởi công, 2 khu đã hoàn thành; dự kiến hết tháng 10 hoàn thành 5 khu và hết tháng 12 hoàn thành 11 khu. Một số địa phương có tiến độ triển khai đạt khối lượng cao như: Âu Lâu, Quy Mông, Xuân Ái.
Phường Âu Lâu: Xây dựng 3 khu tái định cư, trong đó 1 khu đã có sẵn mặt bằng tái định cư, 1 khu bổ sung mới; khu tái định cư Nước Mát đang thi công, đạt 61,3% giá trị hợp đồng.
Xã Quy Mông: Xây dựng 2 khu tái định cư. Trong đó, khu tái định cư thôn Quyết Tiến đã hoàn thành; khu tái định cư thôn Tân Việt đạt 77,3% giá trị hợp đồng.
Xã Xuân Ái: Xây dựng 5 khu tái định cư, trong đó khu tái định cư tại thôn Nghĩa Lạc đã hoàn thành. Trong 4 khu còn lại, khu tái định cư tại các thôn Ngòi Viễn và Trung Tâm đạt 32,4% giá trị hợp đồng; tại các thôn Yên Thành và Thống Nhất đạt 25,4%; tại thôn Quyết Hùng đạt 72,9%; tại các thôn Yên Hòa và Yên Thịnh đạt 74% giá trị hợp đồng.
Công tác giải phóng mặt bằng các khu tái định cư đang được các địa phương tập trung thực hiện. Tổng diện tích đo đạc tại hiện trường đạt 93,6/93,6 ha. Đối với 13 khu đang thực hiện giải phóng mặt bằng, đã kiểm kê 560/608 hộ; công khai phương án đối với 486/608 hộ; phê duyệt phương án đối với 447/608 hộ và chi trả tiền bồi thường cho 446/608 hộ.
Đối với tuyến chính và các ga, công tác bàn giao bản đồ, kiểm kê đang được triển khai tại cả 7 địa phương với tổng diện tích khoảng 176 ha; đã hoàn thành kiểm kê 325 hộ bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, tiến độ giữa các địa phương không đồng đều. Một số khu tái định cư tại Mậu A, Đông Cuông, Châu Quế gặp khó khăn trong quá trình san tạo mặt bằng, điều chỉnh dự án. Một số hộ chưa thống nhất phương án bồi thường; hồ sơ phải tiếp tục điều chỉnh, các vướng mắc về đất đai cần được giải quyết.
Tại buổi làm việc, đại diện các địa phương, lãnh đạo các sở, ngành đã báo cáo tiến độ từng dự án, làm rõ những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, xác định nguồn gốc đất, phê duyệt phương án bồi thường, bố trí tái định cư và nguồn vật liệu phục vụ thi công; đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ nhằm đáp ứng yêu cầu tiến độ.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các địa phương, chủ đầu tư triển khai đồng bộ các phần việc, tập trung tháo gỡ ngay những điểm nghẽn, nhất là công tác tái định cư. Quá trình thực hiện phải phối hợp chặt chẽ, bảo đảm tiến độ ở từng khâu, từ đo đạc, lập bản đồ địa chính, kiểm đếm, lập phương án giải phóng mặt bằng đến triển khai xây dựng các khu tái định cư.
Cùng với đó, rà soát, kịp thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo đúng phân cấp, không để ách tắc ở một khâu làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh nhấn mạnh, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi hoàn thành sẽ mở rộng khả năng kết nối, thu hút đầu tư, tạo động lực tăng trưởng cho Lào Cai và các địa phương trên hành lang kinh tế, đồng thời tăng cường kết nối giao thương với Trung Quốc.
Tỉnh Lào Cai xác định giải phóng mặt bằng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo từ nay đến hết quý II/2027.
Trước mắt, các địa phương phải bám sát chỉ đạo của Tỉnh ủy, kế hoạch của UBND tỉnh, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tập trung cao độ, phấn đấu cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 31/12/2026; triển khai hiệu quả đợt thi đua cao điểm “100 ngày đêm” đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm một trong những căn cứ đánh giá trách nhiệm, năng lực của đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu.
Đồng chí Nguyễn Thế Phước yêu cầu cấp ủy, chính quyền các địa phương cần phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ; đẩy nhanh kiểm đếm, lập, thẩm định, phê duyệt phương án và chi trả bồi thường. Quá trình thực hiện phải duy trì chế độ báo cáo hằng ngày, hằng tuần với Tổ giúp việc và Ban Chỉ đạo để kịp thời đánh giá tiến độ, nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất phương án xử lý. Khó khăn, vướng mắc phát sinh ở đâu phải tập trung tháo gỡ ngay ở đó, không để dồn việc, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh chỉ rõ, một trong những điểm nghẽn cần ưu tiên giải quyết là tiến độ xây dựng các khu tái định cư. Các địa phương, chủ đầu tư phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục đối với những khu tái định cư chưa khởi công; đẩy nhanh thi công các khu đang triển khai. Việc lựa chọn nhà thầu phải bảo đảm năng lực, đáp ứng yêu cầu về tiến độ và chất lượng đối với công trình trọng điểm.
Trong thời gian chờ hoàn thành các khu tái định cư, các địa phương cần chủ động nghiên cứu phương án hỗ trợ thuê nhà đối với những hộ đủ điều kiện, tạo thuận lợi để người dân sớm bàn giao mặt bằng.
Đồng chí yêu cầu mọi phương án phải đặt quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân lên hàng đầu, thực hiện đầy đủ, công khai các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
Đồng chí ghi nhận những địa phương có chuyển biến tích cực, trong đó có xã Quy Mông và Xuân Ái; đồng thời yêu cầu các sở, ngành tăng cường phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ cơ sở giải quyết những nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách. Với tinh thần ưu tiên cao nhất cho công tác giải phóng mặt bằng, từng địa phương, đơn vị phải chủ động xử lý công việc theo thẩm quyền, phối hợp đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để dự án triển khai đúng kế hoạch.
