Bộ phim tài liệu hợp tác sản xuất giữa Việt Nam và Bỉ mang tên “Hair, Paper, Water” (Tóc, Giấy, Nước) dự kiến sẽ được trình chiếu tại Liên hoan phim Tài liệu “En ville !” (Trong lòng đô thị) ở thủ đô Brussels vào tối 30/1, qua đó thu hút sự quan tâm của khán giả và giới làm phim quốc tế.
Trao đổi với phóng viên tại Brussels, bà Pauline David, Giám tuyển Liên hoan phim Tài liệu “En ville !”, cho biết “Hair, Paper, Water” là tác phẩm đã chinh phục bà ngay từ lần đầu tiếp cận.
Theo bà, trong công tác tuyển chọn, điều bà tìm kiếm là những bộ phim được hình thành từ sự gặp gỡ thực sự với đời sống, nơi các nhà làm phim sẵn sàng để hiện thực dẫn dắt và tạo bất ngờ cho chính họ.
Sự kết hợp giữa hai đạo diễn Trương Minh Quý (Việt Nam) và Nicolas Graux (Bỉ) đã gợi lên nhiều kỳ vọng, song điều khiến bộ phim tạo dấu ấn đặc biệt chính là lối kể chuyện giản dị, lựa chọn quay bằng phim 16mm và cách tiếp cận hình thức mang đậm tính tìm tòi.
Từ những vùng đất xa xôi, tác phẩm mở ra những câu chuyện chạm đến các giá trị mang tính phổ quát như gia đình, sự kế thừa, cũng như mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên và thế giới hữu hình xung quanh.
Theo bà Pauline David, yếu tố hợp tác Việt–Bỉ không phải là tiêu chí quyết định để bộ phim được đưa vào chương trình, song lại mang ý nghĩa đặc biệt trong định hướng của Liên hoan phim Tài liệu “En ville !”.
Thông qua các tác phẩm được tuyển chọn, Ban tổ chức mong muốn đặt ra những suy ngẫm về cách con người sinh sống trên những vùng đất của mình, dù là tại châu Âu hay ở những không gian địa lý xa xôi.
Trong bối cảnh điện ảnh tài liệu Việt Nam, đặc biệt tại các quốc gia nói tiếng Pháp, vẫn còn ít được biết đến, việc giới thiệu “Hair, Paper, Water” được xem là cơ hội hiếm hoi để khán giả Brussels tiếp cận một nền điện ảnh và một cộng đồng văn hóa ít xuất hiện trên màn ảnh địa phương.
Đây cũng là lý do khiến ban tổ chức coi việc trình chiếu bộ phim là một niềm tự hào.
“Hair, Paper, Water” từng đoạt Giải Báo vàng tại Liên hoan phim Locarno lần thứ 78 (Thụy Sĩ) vào tháng 8/2025. Tác phẩm này theo chân nhân vật Hậu, một phụ nữ dân tộc Rục, khắc họa mối quan hệ của bà với thiên nhiên, các tri thức truyền thống và những chuyển biến của xã hội đương đại.
Cách tiếp cận của bộ phim không mang tính giáo điều mà giàu tính quan sát, để đời sống tự bộc lộ qua những chi tiết nhỏ bé và chân thực. Việc sử dụng chất liệu phim 16mm mang lại cho tác phẩm chiều sâu cảm xúc và sắc thái riêng biệt, trong khi chất thơ thấm đẫm trong từng khuôn hình giúp người xem vừa hiểu hơn về đời sống thường nhật của nhân vật, vừa trải nghiệm một ngôn ngữ điện ảnh tự do, vượt ra ngoài những khuôn mẫu quen thuộc của phim tài liệu.
Giám tuyển Pauline David bày tỏ kỳ vọng bộ phim sẽ mang lại cho khán giả cảm giác hạnh phúc và sự đồng cảm khi được gặp gỡ nhân vật Hậu, được sẻ chia những khoảnh khắc đời thường cùng một người phụ nữ dân tộc thiểu số của Việt Nam.
Bà cũng mong rằng tác phẩm sẽ khơi dậy sự tò mò, thôi thúc người xem tìm hiểu nhiều hơn về Việt Nam và các cộng đồng dân tộc, đồng thời mở lòng đón nhận những “người khác”, dù họ ở gần hay rất xa.
Liên hoan phim Tài liệu “En ville !” lần thứ 7 diễn ra từ ngày 26/1 đến ngày 1/2 tại nhiều rạp chiếu phim trên khắp Brussels. Chương trình giới thiệu 27 tác phẩm điện ảnh mới của Bỉ và quốc tế, trong đó có 18 bộ phim lần đầu ra mắt tại Bỉ.
Năm nay, liên hoan đưa khán giả vào một hành trình điện ảnh xuyên năm châu, với các tác phẩm đến từ Senegal, Syria, Việt Nam, Brazil, Gruzia và cả những không gian số.
Một điểm nhấn đáng chú ý khác là các bộ phim về Palestine, trong đó có “With Hasan in Gaza” của đạo diễn Kamal Aljafari, từng được giới thiệu tại Liên hoan phim Locarno 2025.
Thông qua việc góp mặt tại Liên hoan phim Tài liệu “En ville !” ở Brussels, “Hair, Paper, Water” không chỉ tiếp tục hành trình quốc tế của một tác phẩm điện ảnh Việt Nam được đánh giá cao, mà còn góp phần đưa hình ảnh con người, văn hóa và đời sống của các cộng đồng dân tộc thiểu số Việt Nam đến gần hơn với công chúng châu Âu.
