Trước đây, nông nghiệp xã Tả Phìn chủ yếu là sản xuất tự cung tự cấp, với các loại cây trồng truyền thống như: lúa, ngô... Phương thức canh tác lạc hậu, phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên, năng suất bấp bênh, thu nhập của người dân không ổn định.
Thế nhưng giờ đây, mỗi ngày, chiếc xe tải chuyên dụng của anh Nguyễn Văn Tình (thành phố Hà Nội), vượt hơn 300 km đường đèo, dốc để lên xã Tả Phìn. Chuyến xe của anh không chỉ chở hàng hóa, còn là minh chứng sinh động cho sự thay đổi trong tư duy và phương thức sản xuất của người dân Tả Phìn.
Anh Tình cho biết: Ngày nào tôi cũng có một chuyến xe để thu mua khoảng 12 tấn rau, củ, quả của người dân Tả Phìn. Người tiêu dùng ở Thành phố Hà Nội đánh giá rất cao rau, củ, quả trồng tại xã Tả Phìn. Họ không chỉ khen chất lượng tốt, mà còn tin tưởng vào độ an toàn, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Có thể khẳng định, khí hậu mát mẻ quanh năm, thổ nhưỡng đặc biệt cùng với phương thức canh tác hữu cơ đã tạo nên các sản phẩm nông sản chất lượng vượt trội. Sự tin tưởng từ thị trường tiêu thụ chính là yếu tố cốt lõi, tạo chỗ đứng vững chắc cho nông sản xã Tả Phìn, đồng thời đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân.
Không dừng lại ở các loại rau, củ, quả, người dân Tả Phìn còn mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tập trung vào những sản phẩm có giá trị kinh tế cao hơn. Tiêu biểu là anh Lê Lệnh Thuận ở thôn Xả Xéng - hình mẫu tiên phong trong việc phát triển cây cảnh công nghệ cao. Vườn của anh Thuận chuyên cung cấp: lan trần mộng, đào phai kép Sa Pa, nhất chi mai... Việc chăm sóc các loại cây cảnh này đòi hỏi kỹ thuật cao hơn, kiến thức chuyên sâu về đất, phân bón, phòng trừ sâu bệnh và đặc biệt là sự tỉ mỉ, kiên nhẫn. Tuy nhiên, anh Thuận khẳng định: Dù đòi hỏi nhiều công sức và kỹ thuật, nhưng cây cảnh mang lại thu nhập gấp 3 - 4 lần so với trồng lúa, trồng ngô.
Dự kiến năm nay, anh Thuận sẽ bán khoảng 300 chậu lan trần mộng, 500 cây đào, 1.000 nhất chi mai; trừ hết chi phí thu về khoảng 1 tỷ đồng. Câu chuyện của anh Thuận cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy của người dân xã Tả Phìn. Họ đã không còn chấp nhận sự bấp bênh của nông nghiệp truyền thống, thay vào đó, họ dám nghĩ, dám làm, ứng dụng khoa học công nghệ để tạo ra sản phẩm giá trị cao, đáp ứng nhu cầu của phân khúc thị trường cao cấp. Sự thành công của anh Thuận đã lan tỏa, trở thành động lực để nhiều hộ dân khác học hỏi và mạnh dạn chuyển đổi, góp phần đa dạng hóa kinh tế địa phương.
Thành công bước đầu này có sự chỉ đạo và hỗ trợ đúng đắn từ chính quyền địa phương. Ông Vũ Xuân Quý, Chủ tịch UBND xã Tả Phìn, chia sẻ: Xã Tả Phìn có tiềm năng rất lớn về phát triển nông nghiệp. Thời gian qua, UBND xã đã tập trung định hướng, chỉ đạo người dân sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Địa phương đã quy hoạch, hình thành vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh rộng 86 ha. Đây là bước đi chiến lược, tạo điều kiện để các hộ sản xuất nông nghiệp theo quy trình chuẩn, dễ dàng hơn trong quản lý chất lượng, áp dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng thương hiệu chung cho toàn xã.
Nhờ sự đồng lòng giữa chính quyền và người dân, một số loại cây cảnh, rau, củ, quả của xã Tả Phìn không chỉ đáp ứng nhu cầu tại địa phương mà còn có chỗ đứng vững chắc tại các thị trường lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên… góp phần nâng cao giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác. Điều đó là minh chứng sinh động cho việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao không chỉ là khẩu hiệu, mà đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Nhìn về tương lai, ông Quý cho biết thêm: Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tập trung chỉ đạo, định hướng người dân sản xuất theo hướng nông nghiệp hữu cơ, gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng; phấn đấu giá trị canh tác nông nghiệp đạt 140 triệu đồng/ha.
Đây là mục tiêu thể hiện quyết tâm của hệ thống chính trị và người dân Tả Phìn. 140 triệu đồng/ha là chỉ số kinh tế - vừa là thước đo sự thay đổi chất lượng cuộc sống, sự thịnh vượng và bền vững của cộng đồng.
Việc gắn kết nông nghiệp với du lịch là hướng đi chiến lược, tận dụng lợi thế về nông sản sạch và cảnh quan thiên nhiên đặc trưng của xã Tả Phìn. Du khách đến đây không chỉ thưởng ngoạn vẻ đẹp núi rừng, khám phá văn hóa bản địa mà còn được trải nghiệm trực tiếp quá trình sản xuất, thưởng thức nông sản tươi ngon ngay tại vườn. Điều này không chỉ tăng thêm giá trị cho sản phẩm nông nghiệp, mà còn tạo ra nguồn thu nhập mới từ du lịch, đa dạng hóa nền kinh tế của xã. Mô hình này giúp người dân làm giàu, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tạo nên cộng đồng phát triển bền vững và hài hòa.
Được biết, xã Tả Phìn hiện có 60 ha rau; 78 ha cây dược liệu; 245 ha cây ăn quả; 22,5 ha hoa; 4.9000 chậu địa lan… Trong số này phần lớn ứng dụng công nghệ cao như tưới tự động, nhà màng, nhà kính, trồng cây trên giá thể, thủy canh… Có hàng chục hộ dân mỗi năm thu trên 1 tỷ đồng từ sản xuất nông nghiệp; tiêu biểu là các hộ: Lý Phù Chìn, Sùng A Chia, Vương Xuân Phương, Lê Thị Lệ, Nguyễn Ngọc Hoàn…
Bên cạnh việc làm giàu cho gia đình từ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, các tỷ phú ở xã Tả Phìn còn tạo việc làm cho người dân địa phương với thu nhập từ 200 - 300 nghìn đồng/ngày. Đặc biệt, khi tham gia lao động, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, người dân địa phương còn học được kỹ thuật, kinh nghiệm, từ đó áp dụng vào sản xuất nông nghiệp của gia đình, mang lại nguồn thu cao, bền vững, cải thiện chất lượng cuộc sống.
Câu chuyện của xã Tả Phìn là điển hình cho sự chuyển mình của một vùng nông thôn Lào Cai. Từ một xã nông nghiệp lạc hậu, Tả Phìn từng bước trở thành điểm sáng về nông nghiệp công nghệ cao, với những sản phẩm chất lượng, có thương hiệu trên thị trường. Sự đồng lòng giữa người dân và chính quyền địa phương, cùng với định hướng chiến lược rõ ràng, đã và đang mở ra tương lai tươi sáng, thịnh vượng cho người dân xã Tả Phìn, biến nơi đây không chỉ là điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là trung tâm nông nghiệp sạch, hữu cơ của vùng Tây Bắc. Câu chuyện của Tả Phìn chắc chắn sẽ trở thành nguồn cảm hứng và bài học kinh nghiệm quý báu cho nhiều địa phương khác.
