Ngày 25-7, ông Phạm Hồng Thái - Giám đốc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) - cho biết các chuyên gia bảo tồn vừa phát hiện một loài cá mù đặc biệt sinh sống trong hệ thống sông ngầm thuộc cụm di sản xuyên biên giới Phong Nha - Kẻ Bàng (Việt Nam) và Hin Nậm Nô (Lào).
Tạm gọi là cá mù hang động, loài cá này không có mắt, là đặc điểm điển hình của sinh vật thích nghi với môi trường tối tuyệt đối trong các hang đá vôi cổ hàng trăm triệu năm tuổi. Thay vì thị giác, chúng phát triển khả năng cảm nhận rung động và áp lực nước thông qua hệ thống vây và râu nhạy bén.
Những cá thể đầu tiên được phát hiện tại các hang Sơn Đoòng, hang Va, hang Hùng Thông (thuộc Phong Nha - Kẻ Bàng) và hang Xê Băng Fai (thuộc Hin Nậm Nô - Lào).
Ông Thái cho rằng phát hiện này là minh chứng rõ ràng về sự liên kết hệ sinh thái giữa hai vùng di sản liền kề, với mạng lưới hang động và sông ngầm khép kín, tạo điều kiện hình thành những loài sinh vật tiến hóa biệt lập.
Hiện các nhà khoa học Mỹ và Việt Nam đang lấy mẫu để giải mã ADN, nhằm xác định liệu cá mù ở hai phía biên giới có phải cùng một loài hay là hai nhánh tiến hóa khác nhau. Nếu được xác nhận là cùng loài, đây sẽ là một trong số ít sinh vật đặc hữu của hệ di sản xuyên quốc gia - có giá trị đặc biệt trong công tác bảo tồn và nghiên cứu tiến hóa.
