Trong thế giới thiên văn, các hành tinh khí khổng lồ ngoài hệ mặt trời thường gắn liền với hai từ "cực đoan", hoặc là băng giá vĩnh cửu như Sao Mộc, hoặc là bị thiêu đốt lên tới hàng ngàn độ C như các "Sao Mộc nóng". Thế nhưng, phát hiện mới nhất về hành tinh mang mã hiệu TOI-199b đã khiến giới khoa học chấn động bởi sự "ôn hòa" kỳ lạ của nó.
Nằm cách chúng ta hơn 330 năm ánh sáng, TOI-199b mất khoảng 100 ngày để hoàn thành một vòng quay quanh ngôi sao chủ. Điều khiến các nhà khoa học sửng sốt là nhiệt độ bề mặt của hành tinh này chỉ rơi vào khoảng 79 độ C.
Dù mức nhiệt này tương đối nóng so với đời sống con người, nhưng trong thang đo vũ trụ, nó lại vô cùng mát mẻ. Để dễ hình dung, mức nhiệt này chỉ tương đương với nhiệt độ bên trong một chiếc ô tô đóng kín cửa dưới trời nắng mùa hè trên Trái Đất – một sự tương phản hoàn toàn so với những hành tinh "ngàn độ" trước đây.
Để "mổ xẻ" bầu khí quyển của TOI-199b, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Đại học Bang Pennsylvania và Phòng thí nghiệm Động lực học Phản lực (JPL) của NASA đã sử dụng phương pháp quang phổ truyền qua. Khi hành tinh này di chuyển cắt ngang mặt trời của nó suốt 7 giờ đồng hồ, kính viễn vọng James Webb (JWST) đã bắt trọn ánh sáng xuyên qua bầu khí quyển và phân tích.
Kết quả thật mỹ mãn là JWST phát hiện ra sự hiện diện rõ rệt của khí mê-tan. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, con người có thể phân tích chi tiết bầu khí quyển của một hành tinh khí khổng lồ ôn đới. Bên cạnh mê-tan, các dữ liệu rò rỉ còn cho thấy dấu vết của amoniac và khí CO2.
Thành công của nghiên cứu này không chỉ giúp các nhà khoa học chứng minh các lý thuyết vật lý vũ trụ là chính xác, mà còn mở ra một chương mới cho việc nghiên cứu sự tiến hóa của các hành tinh.
Phó giáo sư Renyu Hu, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết, việc hiểu rõ cấu trúc của một hành tinh ôn đới như TOI-199b sẽ là chìa khóa vàng để con người cải thiện các mô hình khí quyển, từ đó thấu hiểu sâu sắc hơn về quá trình hình thành và tương lai của chính bầu khí quyển Trái Đất.
