Phát hiện đột phá về hố đen đơn độc đầu tiên trong Dải Ngân hà

Không giống các hố đen từng được biết đến trước đây, hố đen này không có sao đồng hành.

Phát hiện này được công bố đầu tháng 4/2025 trên tạp chí thiên văn học The Astrophysical Journal, dựa trên dữ liệu thu thập từ kính viễn vọng không gian Hubble và tàu thăm dò Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), cho biết sự tồn tại của hố đen đơn độc đầu tiên trong Dải Ngân hà: không có bất kỳ ngôi sao đồng hành nào quay quanh.

Trước đó vào năm 2022, nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn học Kailash Sahu tại Viện Kính viễn vọng không gian (STScI), Baltimore (Mỹ) đứng đầu đã phát hiện một vật thể tối không phát ra ánh sáng trong chòm sao Nhân Mã.

Tuy nhiên thời điểm đó giới khoa học vẫn còn tranh cãi về bản chất thực sự của vật thể này, với một số ý kiến cho rằng đây có thể là một sao neutron.

Năm 2022, các nhà nghiên cứu thông báo, phát hiện một "vật thể tối" di chuyển qua chòm sao Sagittarius (Nhân Mã). Họ cho rằng đó có thể là một hố đen đơn độc. Ngay sau đó, một nhóm nghiên cứu khác đặt nghi vấn về kết quả này, cho rằng vật thể nhiều khả năng là sao neutron hơn. Sau khi tiếp tục tìm hiểu, nhóm nghiên cứu ban đầu phát hiện thêm bằng chứng ủng hộ nhận định cho rằng đó là một hố đen đơn độc.

Trước phát hiện này, mọi hố đen đã xác định đều có một ngôi sao đồng hành. Các hố đen thường được phát hiện nhờ tác động của chúng lên ánh sáng phát ra từ ngôi sao đó. Nếu không có ngôi sao đồng hành, rất khó để nhìn thấy hố đen. Nhóm nghiên cứu phát hiện được hố đen mới vì nó đi qua phía trước một ngôi sao không đồng hành ở xa, khuếch đại ánh sáng và làm thay đổi vị trí của ngôi sao trên bầu trời trong thời gian ngắn.

Mô phỏng hố đen trong vũ trụ.
Mô phỏng hố đen trong vũ trụ.

Nhờ hiệu ứng thấu kính hấp dẫn, hiện tượng bẻ cong ánh sáng do trọng lực cực mạnh của lỗ đen gây ra, các nhà khoa học nhận thấy ánh sáng từ ngôi sao nền bị phóng đại và lệch vị trí trong thời gian ngắn. Đây là dấu hiệu quan trọng giúp xác định sự hiện diện của vật thể vô hình trong không gian.

Hố đen đơn độc này cách Trái đất khoảng 5.000 năm ánh sáng, gần hơn đáng kể so với hố đen siêu khối lượng Sagittarius A* ở trung tâm Dải Ngân hà, vốn cách chúng ta khoảng 27.000 năm ánh sáng.

Đây được xem là bằng chứng đầu tiên cho thấy hố đen có thể tồn tại độc lập, không cần tương tác với sao đồng hành để lộ diện. Phát hiện này mở ra khả năng phát hiện thêm nhiều hố đen "vô hình" khác đang lang thang trong vũ trụ.

vtv.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mỹ mở lại không phận sau sự cố hàng không nghiêm trọng, nâng yêu cầu ngân sách cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD

Mỹ mở lại không phận sau sự cố hàng không nghiêm trọng, nâng yêu cầu ngân sách cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày 13/11 đã dỡ bỏ lệnh tạm dừng cất cánh trên toàn quốc sau sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu, khiến hàng nghìn chuyến bay bị hủy. Sau sự cố, chính phủ Mỹ nâng yêu cầu cấp ngân sách để cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD.

Đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine kết thúc, đặc phái viên Mỹ đến Moscow gặp Tổng thống Putin

Đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine kết thúc, đặc phái viên Mỹ đến Moscow gặp Tổng thống Putin

Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner đánh giá vòng đàm phán ba bên Nga - Ukraine - Mỹ tại Abu Dhabi ngày 10 - 11/11 diễn ra nghiêm túc, thẳng thắn, mở ra cơ hội thu hẹp bất đồng. Ông và Đặc phái viên Steve Witkoff sẽ gặp Tổng thống Putin tại Moscow, sau đó gặp Tổng thống Zelensky tại Dublin.

Căng thẳng Mỹ Iran: Mỹ siết phong tỏa, kinh tế Iran đối mặt nguy cơ cạn nguồn thu dầu mỏ, Tehran cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công

Căng thẳng Mỹ Iran: Mỹ siết phong tỏa, kinh tế Iran đối mặt nguy cơ cạn nguồn thu dầu mỏ, Tehran cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công

Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hàng hải và trừng phạt nhằm vào Iran, trong khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã thắng nhưng vẫn muốn “chiến thắng hoàn toàn”. Phía Iran khẳng định không để urani làm giàu bị đưa ra nước ngoài và cảnh báo sẽ đánh vào các căn cứ Mỹ nếu bị tấn công. Theo Allianz Trade, chiến sự có thể khiến các nước vùng Vịnh thiệt hại hơn 200 tỷ USD.

Nhiều nước châu Âu bị đe dọa đánh bom, hơn 6.300 trường học tại Italia bị ảnh hưởng

Nhiều nước châu Âu bị đe dọa đánh bom, hơn 6.300 trường học tại Italia bị ảnh hưởng

Hơn 6.300 trường học tại Italia bị đe dọa đánh bom, trong khi nhiều trường ở Scotland, Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland cũng nhận email tương tự. Đây là chuỗi đe dọa và tấn công mạng mới nhất nhằm vào nhiều lĩnh vực ở châu Âu thời gian gần đây, trong đó có hàng không và truyền hình.

Qatar nhận định đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Qatar nhận định đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Một ngày sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hai bên đều đưa ra những tuyên bố tích cực về giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, ông nói “chưa thể xác định thỏa thuận đang gần hay còn xa”.

Trước thềm đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine: Ông Trump muốn đưa cả châu Âu lên bàn đàm phán

Trước thềm đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine: Ông Trump muốn đưa cả châu Âu lên bàn đàm phán

Theo Russia Today (RT) ngày 10/11, đại diện đàm phán của Nga, Ukraine và Mỹ sẽ có vòng hội đàm mới kéo dài hai ngày tại Abu Dhabi từ thứ Ba, nhằm tìm giải pháp cho cuộc xung đột Nga - Ukraine. Ý nghĩa của cuộc đàm phán vượt xa việc ngừng bắn: kết quả quyết định tương lai của Nga và Ukraine, đồng thời có thể định hình lại cục diện địa chính trị châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.

Nga không chấp nhận “đóng băng” xung đột Ukraine

Nga không chấp nhận “đóng băng” xung đột Ukraine

Phát biểu tại phiên họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về vấn đề Ukraine ngày 9/11 (giờ địa phương), Đại diện thường trực của Nga Vasily Nebenzya cho biết Mátx-cơ-va không chấp nhận “đóng băng” xung đột. Theo ông, phương án này sẽ khiến các mối đe dọa an ninh hiện hữu đối với Nga tiếp tục tồn tại và tạo điều kiện cho một vòng leo thang mới. Ông Nebenzya khẳng định lập trường này là “kiên định không thay đổi”.

Pháp triệu tập đại sứ Iran vì vụ tấn công mạng, cảnh báo trừng phạt

Pháp triệu tập đại sứ Iran vì vụ tấn công mạng, cảnh báo trừng phạt

Ngày 9/11 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đứng sau vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống làm lạnh của các siêu thị Pháp. Pháp đã triệu tập đại sứ Iran và cảnh báo Tehran sẽ phải chịu hậu quả, trong đó có các biện pháp trừng phạt ở cấp độ Liên minh châu Âu (EU).

fb yt zl tw