Nằm ở vị trí cửa ngõ của tỉnh, kết nối trực tiếp với cao tốc Nội Bài – Lào Cai, phường Âu Lâu được xác định giữ vai trò quan trọng trong quy hoạch phát triển công nghiệp. Hiện, địa phương đang triển khai nhiều dự án khu, cụm công nghiệp trọng điểm của tỉnh. Để thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng, Âu Lâu đã có nhiều giải pháp kịp thời, góp phần bảo đảm an sinh xã hội cho người dân bị mất đất.
Trên địa bàn phường Âu Lâu hiện có 24 công trình dự án đang thực hiện giải phóng mặt bằng với diện tích thu hồi hơn 650 ha, liên quan đến trên 2.400 hộ gia đình, cá nhân, tổ chức.
Trong đó, riêng công trình Khu công nghiệp Trấn Yên có tổng mức đầu tư gần 2.200 tỷ đồng, do Tổng công ty Viglacera làm chủ đầu tư, là một trong những dự án trọng điểm của tỉnh. Giai đoạn I của dự án phải thu hồi trên 254 ha, ảnh hưởng đến 422 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Trong thời gian ngắn, mặc dù còn những khó khăn, thách thức nhất định nhưng đến nay, cơ bản 100% hộ dân đã đồng thuận bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư thực hiện toàn bộ giai đoạn I của dự án.
Ngay từ khi mới triển khai, với khối lượng công việc giải phóng mặt bằng tại công trình Khu công nghiệp Trấn Yên lớn, Đảng ủy, UBND phường Âu Lâu đã chỉ đạo và cử hàng chục lượt cán bộ, công chức tham gia hội đồng giải phóng mặt bằng, đồng thời thành lập 2 tổ kiểm kê và áp giá bồi thường hỗ trợ.
Nhờ có nhiều giải pháp thực hiện nên công tác đền bù giải phóng mặt bằng của dự án được tổ chức thực hiện minh bạch và linh hoạt theo hướng hỗ trợ người dân mất đất một cách tối đa. Tất cả các hộ dân có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đều được bồi thường theo quy định của Nhà nước, áp dụng cơ chế hỗ trợ mang tính nhân văn cao.
Đặc biệt, phường Âu Lâu đã làm việc cụ thể với chủ đầu tư dự án Khu công nghiệp Trấn Yên là Công ty cổ phần Viglacera, linh động khuyến khích hỗ trợ tiền cho các hộ dân chủ động di dời sớm. Theo đó, Viglacera tiến hành hỗ trợ 52 hộ dân với số tiền gần 1,6 tỷ đồng để tháo dỡ, di chuyển và thuê nhà sau khi đã nhận tiền đền bù với 2 mức. Mỗi hộ dân sẽ nhận sáu mươi triệu đồng với điều kiện đã nhận tiền và bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư trước ngày 15/2/2026; mức 2 là 30 triệu đồng, áp dụng đối với các hộ đã nhận tiền và bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư trước ngày 18/3/2026.
Để hoàn thành việc giải phóng mặt bằng, bàn giao đúng tiến độ cho nhà đầu tư, công tác dân vận được địa phương coi là then chốt. Chia sẻ về công tác dân vận, củng cố niềm tin với Nhân dân, ông Cao Quý Duy, Phó Chủ tịch UBND phường Âu Lâu cho biết: Cấp ủy, chính quyền xã, cán bộ phòng, ban chuyên môn… thường xuyên bám địa bàn, trực tiếp đối thoại, giải thích chủ trương, chính sách, tháo gỡ băn khoăn cho người dân bị ảnh hưởng, từ đó tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng.
Cùng với sự đồng thuận cao của người dân, chính quyền cũng cam kết bảo đảm thực hiện an sinh xã hội, bố trí tái định cư với mong muốn giúp Nhân dân có môi trường sống mới với chất lượng ổn định. Từ đó, sự cảm thông và liên kết giữa người dân và chính quyền được thắt chặt, khi dân hiểu thì việc mới thành công.
Để triển khai hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng khi diện tích đất thu hồi của người dân là rất lớn, phường Âu Lâu đã chủ động lập quy hoạch khu tái định cư, triển khai đồng bộ giữa thu hồi đất, bồi thường, bố trí chỗ ở mới cho Nhân dân.
Có mặt tại khu tái định cư tiểu dự án Khu công nghiệp Trấn Yên thuộc tổ dân phố Trực Thanh. Tại đây, dự kiến xây dựng hơn 400 lô tái định cư cho những hộ dân mất đất đai, nhà cửa, có nhu cầu ra ở tại khu tái định cư.
Chủ đầu tư xây dựng khu tái định cư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Trấn Yên đang huy động toàn bộ nhân lực, máy móc, trước mắt hoàn thiện xong 100 lô tái định cư, mỗi lô có diện tích từ 100 đến 150 m2. Ban đang nỗ lực thi công để từ giờ đến tết Nguyên đán sẽ hoàn thiện toàn bộ 192 lô theo kế hoạch kịp bàn giao cho các hộ. Vừa qua, nhiều hộ đã bốc thăm và được bàn giao đất để tiến hành xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống.
Các hộ dân đều nhất trí cao với chủ trương của Đảng, Nhà nước về thu hồi đất xây dựng khu công nghiệp. Đặc biệt với việc bố trí tái định cư ra chỗ thuận lợi ai cũng vui vẻ yên tâm lo cuộc sống mới ổn định.
Ông Cao Quý Duy, Phó Chủ tịch UBND phường Âu Lâu chia sẻ thêm: Khi tiến hành thu hồi đất để xây dựng các cụm, khu công nghiệp, trách nhiệm của chính quyền là phải lo cho dân có nơi ở mới, có cuộc sống ổn định. Chính vì vậy phường luôn sát sao cùng với các đơn vị chức năng bố trí khu tái định cư sớm nhất cho người dân để ổn định cuộc sống.
Tại khu tái định cư Trực Thanh nhiều gia đình đã bắt đầu tập kết vật liệu, thu dọn đồ đạc để chuẩn bị xây dựng những ngôi nhà mới.
Ông Lê Văn Trung, tổ dân phố Ngọn Ngòi, phường Âu Lâu chia sẻ: Nhà tôi bị mất toàn bộ nhà cửa, đất đai, cũng rất buồn phải xa nơi mình từng gắn bó nhưng vì tính chất quan trọng của dự án xây dựng Khu công nghiệp Trấn Yên gia đình đã đồng ý với phương án đền bù (nhận số tiền trên 1,8 tỷ đồng để di dời ra khu tái định cư do xã bố trí). Mặc dù chưa nhận tiền về nhưng gia đình đã bốc thăm mua lô đất tái định cư với giá ưu đãi và chuẩn bị xây dựng nhà mới. Những ngày này, cán bộ phường cũng thường xuyên xuống thăm hỏi, động viên gia đình.
Ông Vũ Văn Tề, Phó Bí thư Chi bộ tổ dân phố Trực Thanh cho biết: Được nhận đất tái định cư đúng tiến độ, Nhân dân nhường đất xây dựng Khu công nghiệp Trấn Yên yên tâm, nhiều hộ chưa kịp làm nhà trước tết thì cũng được chủ đầu tư hỗ trợ tiền thuê nhà. Hiện, bà con chỉ mong sớm hoàn thiện cơ sở hạ tầng như hệ thống nước sạch, đường điện, vệ sinh rác thải để ổn định cuộc sống.
Không dừng lại ở việc bố trí hạ tầng kỹ thuật đảm bảo chất lượng an sinh cho Nhân dân, phường Âu Lâu còn hướng tới mục tiêu tạo việc làm và sinh kế bền vững cho người bị thu hồi đất.
Cụ thể hóa mục tiêu, phường Âu Lâu đã đề xuất với tỉnh dành đất xây dựng 3 khu nhà ở xã hội với khoảng trên 200 căn trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời đề xuất mở rộng thêm khu tái định cư Trực Thanh bố trí chỗ ở cho các hộ gia đình trong diện di dời ở các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn phường.
Với mong muốn người dân sau khi mất đất nông nghiệp có thể trở thành lực lượng lao động tại chỗ, chính quyền địa phương cũng yêu cầu chủ đầu tư quan tâm ưu tiên tối đa nhân lực cho các khu công nghiệp mới; thống nhất phương án tổ chức đào tạo nghề, giúp người dân khu tái định cư thích ứng với các mô hình sản xuất trong khu công nghiệp.
Có thể thấy, tập trung bảo đảm, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân khu vực tái định cư với yêu cầu nơi ở mới phải tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ là nhiệm vụ trọng tâm đang được cấp ủy và chính quyền phường Âu Lâu đặc biệt quan tâm. Trong đó, việc thực hiện tốt công tác dân vận, lắng nghe, tháo gỡ vướng mắc giữa người dân và doanh nghiệp là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng, là yếu tố then chốt thúc đẩy dự án Khu công nghiệp Trấn Yên thực hiện được thuận lợi.
Một khu tái định cư khang trang cùng các khu công nghiệp hiện đại đang dần hình thành tại phường Âu Lâu sẽ tạo diện mạo mới cho địa phương, mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy sự bứt phá về kinh tế - xã hội, đưa Âu Lâu nói riêng và tỉnh Lào Cai nói chung tiến bước trên con đường phát triển kinh tế bền vững.
