Những ngày này, khi thời tiết tạnh ráo, chị Nùng Thị Việt, thôn Làng Quang, lại tất bật ngoài đồng làm đất, chuẩn bị gieo mạ cho vụ lúa mới.
Vụ Đông vừa qua, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của hoàn lưu bão số 10, gia đình chị vẫn cố gắng duy trì sản xuất trên diện tích có thể canh tác và gieo trồng khoảng 7 kg giống rau các loại. Vụ Đông năm nay, chị Việt ước tính thu về hơn 40 triệu đồng. Đây là nỗ lực đáng ghi nhận trong bối cảnh ruộng đồng vừa trải qua ngập lụt.
Chia sẻ về quyết tâm của mình, chị Việt nói: Năm nào gia đình tôi cũng cấy 2 vụ lúa và trồng 1 vụ rau. Đồng đất ở đây trũng thấp nên hay bị ngập. Nếu vụ lúa bị ngập thì phải nhanh chóng làm đất chuyển sang trồng rau, trồng ngô để bù lại. Mình là người nhà nông, không thể bỏ cuộc được.
Không chỉ riêng gia đình chị Việt, nhiều hộ dân khác cũng đang nỗ lực tìm hướng đi phù hợp để thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trên khu ruộng rộng hơn 1.200 m², giàn bí đao xanh mướt của gia đình anh Dương Văn Tiến, Trưởng thôn Làng Quang, đã cho thu gần 2 tấn quả ngay từ đầu vụ.
Với tổng diện tích hơn 4.000 m² đất cấy lúa, 3.000 m² trồng rau màu và giàn bí hai vụ mỗi năm, gia đình anh Tiến có thu nhập gần 200 triệu đồng/năm - một con số ấn tượng đối với người nông dân ở miền núi.
Anh Tiến cho biết kinh nghiệm quan trọng nhất là chọn thời điểm gieo trồng để tránh mùa lũ: Lũ thường về vào tháng 8, tháng 9, mà trồng bí thì tháng 7 là thu hoạch xong. Sau lũ lại trồng tiếp vụ mới. Một năm 2 vụ mà vẫn tránh được thiệt hại.
Năm nay, anh Tiến còn mạnh dạn thử nghiệm giống bí xanh Bắc Kạn và bước đầu cho năng suất cao, mở ra hướng sản xuất mới cho bà con trong thôn.
Không chỉ chuyển đổi cây trồng, người dân Làng Quang còn tích cực áp dụng cơ giới hóa để giảm sức lao động và tăng hiệu quả sản xuất.
Những chiếc máy cày, máy làm đất xuất hiện ngày càng nhiều trên các cánh đồng, thay thế dần phương thức canh tác thủ công vốn tốn nhiều thời gian và công sức.
Hình ảnh những chiếc máy cày tất bật trên đồng ruộng đã trở nên quen thuộc trên cánh đồng ở Làng Quang những năm gần đây.
Theo chị Vũ Thị Giang, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bát Xát, chính quyền địa phương đã luôn đồng hành với bà con trong quá trình khôi phục sản xuất sau thiên tai.
Xã đã rà soát các hộ bị ảnh hưởng bởi hoàn lưu bão số 10, hỗ trợ giống khoai tây, đồng thời liên kết tiêu thụ sản phẩm để bà con yên tâm sản xuất.
Cùng với đó, chính quyền, các đoàn thể thường xuyên bám đồng ruộng, hướng dẫn bà con cải tạo đất sau ngập lụt và lựa chọn cây trồng ngắn ngày phù hợp vụ Đông. Mô hình trồng rau ở Làng Quang được đánh giá mang lại hiệu quả cao và thu nhập ổn định.
Hiện, thôn Làng Quang có gần 60 hộ dân, trong đó khoảng 20 hộ trồng rau màu với quy mô lớn, tổng diện tích hơn 2 ha cây vụ Đông. Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng hợp lý, nhiều hộ đã thoát nghèo và vươn lên khá giả. Toàn thôn hiện chỉ còn 1 hộ nghèo và 2 hộ cận nghèo, giảm 2 hộ so với năm 2024; số hộ khá, giàu tăng đều khoảng 20% mỗi năm.
Những đổi thay tích cực ấy không chỉ phản ánh sự kiên cường của người nông dân mà còn cho thấy hiệu quả của việc chủ động thích ứng với thiên tai. Từ những cánh đồng từng bị mưa lũ tàn phá, Làng Quang đang hồi sinh mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp bền vững sau thiên tai.
