Nối dài những mùa tri ân

Đề tài tri ân thương binh - liệt sĩ và người có công với đất nước, với dân tộc luôn mang ý nghĩa sâu sắc, là nguồn cảm hứng sáng tạo với văn học nghệ thuật, trong đó có nhiếp ảnh.

Bức ảnh “Các cựu chiến binh Điện Biên năm xưa gặp nhau trên Đồi A1” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh.
Bức ảnh “Các cựu chiến binh Điện Biên năm xưa gặp nhau trên Đồi A1” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh.

Với sức mạnh “một hình ảnh thay muôn lời nói”, các thế hệ nghệ sĩ nhiếp ảnh đương đại đã và đang nỗ lực sáng tạo ở mảng đề tài này, mang đến công chúng những tác phẩm ấn tượng.

Vượt qua hơn 2.200 tác phẩm của hơn 300 tác giả dự thi, bức ảnh “Các cựu chiến binh Điện Biên năm xưa gặp nhau trên đồi A1” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh (sinh năm 1971, hiện công tác ở tỉnh Hòa Bình) đã được trao Huy chương Vàng tại Liên hoan Ảnh nghệ thuật miền núi phía bắc năm 2024.

Tác phẩm thuyết phục Ban giám khảo và gây ấn tượng cho người xem nhờ góc máy độc đáo, kỹ thuật hoàn chỉnh và bắt trọn giây phút xúc động của ba cựu chiến binh trên chiến trường xưa.

Khi nhắc lại, tác giả vẫn nhớ như in một buổi trưa nắng như đổ lửa trên đồi A1 (thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), chị có duyên gặp ba cựu chiến binh đều đã hơn 90 tuổi là cụ Phạm Đức Cư, cụ Nguyễn Minh Cầm (cùng quê Thái Bình) và cụ Bùi Kim Điều (quê Ninh Bình). Chị Vân Anh vừa trò chuyện với ba cụ, vừa đi giật lùi trên con dốc và bấm máy. Đứng trước cứ điểm cuối cùng, nơi diễn ra những trận đánh ác liệt nhất, ba cựu chiến binh dường như trở về thời trai trẻ hào hùng, ôm nhau cười sảng khoái.

Tác phẩm đạt giải thưởng cao là niềm tự hào của người nghệ sĩ, song với chị, điều hạnh phúc hơn nữa là đã ghi lại được và lan tỏa một hình ảnh tự nhiên của những người anh hùng, chạm đến cảm xúc của mọi người. Bởi đứng trên mảnh đất lịch sử trong những ngày hân hoan kỷ niệm, chị Vân Anh luôn canh cánh suy nghĩ, lớp người từ kháng chiến chống thực dân Pháp đều đã thưa vắng nhiều, người còn lại cũng ở độ tuổi xưa nay hiếm, đâu phải luôn có cơ hội gặp gỡ và tri ân.

Niềm vui tiếp tục được nhân lên khi tại lễ trao giải, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam đã mời ba cựu chiến binh trong ảnh đến dự và giao lưu. Tác giả Vân Anh được trân trọng trao bức ảnh đó tặng chính các nhân vật trong ảnh. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh cho biết, chị đã nhiều lần đi thực tế, sáng tác đề tài cựu chiến binh, thương binh.

Trong quá trình đó, đã có những bức ảnh chị bấm máy gần như theo bản năng vì sự việc diễn ra quá nhanh, không thể sắp đặt. Chẳng hạn như một lần ở cổng chợ Đông Hà (Quảng Trị) năm 2015, chị Vân Anh chứng kiến cảnh hai người lính già nhìn thấy nhau từ xa, nhận ra nhau và bước đến ôm choàng vai nhau thay cho lời chào. Lần ấy, chị chỉ chụp được duy nhất một tấm ảnh hoàn chỉnh, tuy chưa ưng ý về mặt kỹ thuật, song về cảm xúc chị rất yêu quý, nhiều lần ngắm nhìn lại và thấy như được truyền cảm hứng.

Tại Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực Bắc Trung Bộ năm 2023, Huy chương Vàng được trao cho bộ ảnh “Hành trình về với Đất Mẹ”, ghi nhận sự dấn thân và thành quả lao động nghệ thuật của tay máy trẻ Hồ Thanh Thọ (sinh năm 1983 tại Quảng Trị).

Bộ ảnh được thực hiện đa dạng góc nhìn như ảnh cận cảnh, toàn cảnh, không ảnh (chụp từ trên cao bằng flycam) và theo sát một quá trình dài, từ lúc cất bốc hài cốt và di vật liệt sĩ ở những địa bàn xa xôi, đưa về nước trong màu cờ Tổ quốc đỏ thắm qua Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, rồi về Nghĩa trang liệt sĩ địa phương trong sự chào đón trang nghiêm, xúc động của đông đảo đồng bào, chiến sĩ...

Bộ ảnh giúp công chúng hiểu thêm về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - một chủ trương nhân văn và thiết thực trong thời bình, tôn vinh và biết ơn các Anh hùng, Liệt sĩ. Nhiếp ảnh gia Hồ Thanh Thọ cho biết:

“Gần 40 năm qua, Đội quy tập 584 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị đã thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, chuyên gia và quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên địa bàn tỉnh và nước bạn Lào. Những người lính hôm nay nhận trọng trách thiêng liêng trong hành trình đưa đồng đội về với Đất Mẹ. Đón các anh trở về yên nghỉ cùng đồng đội tại các nghĩa trang liệt sĩ ở quê hương là việc làm ý nghĩa với các anh và gia đình, với đất nước”.

Nhắc đến nhiếp ảnh đề tài thương binh-liệt sĩ, đã có nhiều phóng viên ảnh, nghệ sĩ nhiếp ảnh ghi để lại cho đời những tác phẩm chân thực, xúc động, kể những câu chuyện đau thương mà oai hùng qua một khoảnh khắc, như nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Mạnh Thường, Lê Bá Dương, Bùi Đăng Thanh, Vũ Dũng, Nguyễn Á...

Đáng mừng là dù khó khăn, vất vả, đề tài này vẫn thu hút lực lượng trẻ tham gia. Theo chia sẻ của Chủ nhiệm Câu lạc bộ nhiếp ảnh Đà Nẵng Huỳnh Văn Truyền (sinh năm 1983), trong hàng trăm thành viên Câu lạc bộ, có khá nhiều tay máy trẻ hăng hái theo đuổi, thử sức suốt thời gian qua.

Hằng năm, mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ hoặc các đợt tri ân cựu chiến binh, viếng nghĩa trang liệt sĩ, hoạt động phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam... đều có sự tham gia của các nhiếp ảnh gia trên cả nước.

Dù thế hệ sau không trải qua khói bom lửa đạn nhưng trách nhiệm của công dân và của người nghệ sĩ vẫn thôi thúc họ hướng ống kính về những hy sinh vĩ đại, những người trở về và tiếp tục cống hiến, hay những hậu quả cần khắc phục của chiến tranh...

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa Việt Nam, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và quảng bá các hoạt động hưởng ứng, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Thông qua các hoạt động từ cơ sở đến cấp tỉnh, địa phương hướng tới khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai đến với du khách.

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, dậm Then và câu khắp Nôm của dân tộc Tày xã Chấn Thịnh vẫn được giữ gìn và trao truyền qua nhiều thế hệ. Góp phần làm nên sức sống ấy là tâm huyết của các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh. Họ đang “giữ hồn” điệu xòe và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trong đời sống mới.

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Sáng 20/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tổng kết, trao Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư năm 2026. Tại giải năm nay, tỉnh Lào Cai có 2 tác phẩm được vinh danh.

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, với thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng loạt tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, giới thiệu những tác phẩm sân khấu đặc sắc tới công chúng.

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Hưởng ứng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), tối 19/11, Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái tổ chức chương trình nghệ thuật với chủ đề “Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân”.

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng những nét văn hóa đặc trưng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với nhiều cách làm thiết thực, phường Nghĩa Lộ đang từng bước khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, đưa trang phục truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

fb yt zl tw