Nối dài những mùa tri ân

Đề tài tri ân thương binh - liệt sĩ và người có công với đất nước, với dân tộc luôn mang ý nghĩa sâu sắc, là nguồn cảm hứng sáng tạo với văn học nghệ thuật, trong đó có nhiếp ảnh.

Bức ảnh “Các cựu chiến binh Điện Biên năm xưa gặp nhau trên Đồi A1” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh.
Bức ảnh “Các cựu chiến binh Điện Biên năm xưa gặp nhau trên Đồi A1” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh.

Với sức mạnh “một hình ảnh thay muôn lời nói”, các thế hệ nghệ sĩ nhiếp ảnh đương đại đã và đang nỗ lực sáng tạo ở mảng đề tài này, mang đến công chúng những tác phẩm ấn tượng.

Vượt qua hơn 2.200 tác phẩm của hơn 300 tác giả dự thi, bức ảnh “Các cựu chiến binh Điện Biên năm xưa gặp nhau trên đồi A1” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh (sinh năm 1971, hiện công tác ở tỉnh Hòa Bình) đã được trao Huy chương Vàng tại Liên hoan Ảnh nghệ thuật miền núi phía bắc năm 2024.

Tác phẩm thuyết phục Ban giám khảo và gây ấn tượng cho người xem nhờ góc máy độc đáo, kỹ thuật hoàn chỉnh và bắt trọn giây phút xúc động của ba cựu chiến binh trên chiến trường xưa.

Khi nhắc lại, tác giả vẫn nhớ như in một buổi trưa nắng như đổ lửa trên đồi A1 (thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), chị có duyên gặp ba cựu chiến binh đều đã hơn 90 tuổi là cụ Phạm Đức Cư, cụ Nguyễn Minh Cầm (cùng quê Thái Bình) và cụ Bùi Kim Điều (quê Ninh Bình). Chị Vân Anh vừa trò chuyện với ba cụ, vừa đi giật lùi trên con dốc và bấm máy. Đứng trước cứ điểm cuối cùng, nơi diễn ra những trận đánh ác liệt nhất, ba cựu chiến binh dường như trở về thời trai trẻ hào hùng, ôm nhau cười sảng khoái.

Tác phẩm đạt giải thưởng cao là niềm tự hào của người nghệ sĩ, song với chị, điều hạnh phúc hơn nữa là đã ghi lại được và lan tỏa một hình ảnh tự nhiên của những người anh hùng, chạm đến cảm xúc của mọi người. Bởi đứng trên mảnh đất lịch sử trong những ngày hân hoan kỷ niệm, chị Vân Anh luôn canh cánh suy nghĩ, lớp người từ kháng chiến chống thực dân Pháp đều đã thưa vắng nhiều, người còn lại cũng ở độ tuổi xưa nay hiếm, đâu phải luôn có cơ hội gặp gỡ và tri ân.

Niềm vui tiếp tục được nhân lên khi tại lễ trao giải, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam đã mời ba cựu chiến binh trong ảnh đến dự và giao lưu. Tác giả Vân Anh được trân trọng trao bức ảnh đó tặng chính các nhân vật trong ảnh. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Vân Anh cho biết, chị đã nhiều lần đi thực tế, sáng tác đề tài cựu chiến binh, thương binh.

Trong quá trình đó, đã có những bức ảnh chị bấm máy gần như theo bản năng vì sự việc diễn ra quá nhanh, không thể sắp đặt. Chẳng hạn như một lần ở cổng chợ Đông Hà (Quảng Trị) năm 2015, chị Vân Anh chứng kiến cảnh hai người lính già nhìn thấy nhau từ xa, nhận ra nhau và bước đến ôm choàng vai nhau thay cho lời chào. Lần ấy, chị chỉ chụp được duy nhất một tấm ảnh hoàn chỉnh, tuy chưa ưng ý về mặt kỹ thuật, song về cảm xúc chị rất yêu quý, nhiều lần ngắm nhìn lại và thấy như được truyền cảm hứng.

Tại Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực Bắc Trung Bộ năm 2023, Huy chương Vàng được trao cho bộ ảnh “Hành trình về với Đất Mẹ”, ghi nhận sự dấn thân và thành quả lao động nghệ thuật của tay máy trẻ Hồ Thanh Thọ (sinh năm 1983 tại Quảng Trị).

Bộ ảnh được thực hiện đa dạng góc nhìn như ảnh cận cảnh, toàn cảnh, không ảnh (chụp từ trên cao bằng flycam) và theo sát một quá trình dài, từ lúc cất bốc hài cốt và di vật liệt sĩ ở những địa bàn xa xôi, đưa về nước trong màu cờ Tổ quốc đỏ thắm qua Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, rồi về Nghĩa trang liệt sĩ địa phương trong sự chào đón trang nghiêm, xúc động của đông đảo đồng bào, chiến sĩ...

Bộ ảnh giúp công chúng hiểu thêm về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - một chủ trương nhân văn và thiết thực trong thời bình, tôn vinh và biết ơn các Anh hùng, Liệt sĩ. Nhiếp ảnh gia Hồ Thanh Thọ cho biết:

“Gần 40 năm qua, Đội quy tập 584 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị đã thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, chuyên gia và quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên địa bàn tỉnh và nước bạn Lào. Những người lính hôm nay nhận trọng trách thiêng liêng trong hành trình đưa đồng đội về với Đất Mẹ. Đón các anh trở về yên nghỉ cùng đồng đội tại các nghĩa trang liệt sĩ ở quê hương là việc làm ý nghĩa với các anh và gia đình, với đất nước”.

Nhắc đến nhiếp ảnh đề tài thương binh-liệt sĩ, đã có nhiều phóng viên ảnh, nghệ sĩ nhiếp ảnh ghi để lại cho đời những tác phẩm chân thực, xúc động, kể những câu chuyện đau thương mà oai hùng qua một khoảnh khắc, như nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Mạnh Thường, Lê Bá Dương, Bùi Đăng Thanh, Vũ Dũng, Nguyễn Á...

Đáng mừng là dù khó khăn, vất vả, đề tài này vẫn thu hút lực lượng trẻ tham gia. Theo chia sẻ của Chủ nhiệm Câu lạc bộ nhiếp ảnh Đà Nẵng Huỳnh Văn Truyền (sinh năm 1983), trong hàng trăm thành viên Câu lạc bộ, có khá nhiều tay máy trẻ hăng hái theo đuổi, thử sức suốt thời gian qua.

Hằng năm, mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ hoặc các đợt tri ân cựu chiến binh, viếng nghĩa trang liệt sĩ, hoạt động phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam... đều có sự tham gia của các nhiếp ảnh gia trên cả nước.

Dù thế hệ sau không trải qua khói bom lửa đạn nhưng trách nhiệm của công dân và của người nghệ sĩ vẫn thôi thúc họ hướng ống kính về những hy sinh vĩ đại, những người trở về và tiếp tục cống hiến, hay những hậu quả cần khắc phục của chiến tranh...

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bài cuối: Gìn giữ, phát huy những mạch nguồn

Nhịp điệu Sông Hồng - vang mãi ngàn năm: Bài cuối: Gìn giữ, phát huy những mạch nguồn

Sông Hồng có tổng chiều dài 1.149 km, bắt đầu từ dãy núi Ngọa Sơn thuộc tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), sau đó chảy qua lãnh thổ Việt Nam hơn 500 km trước khi hòa vào đại dương bao la. Trên địa phận Việt Nam, dòng sông chảy qua 9 tỉnh: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hưng Yên, Hà Nam, Nam Định và Thái Bình. Những mạch nguồn văn hóa được kết tinh, phát huy cả ngàn đời nay dọc dòng sông lớn đã tạo nên dòng chảy văn hóa, nền văn hóa sông Hồng mang những nét riêng có.

Bài 3: Lắng sâu giai điệu dân ca

Nhịp điệu Sông Hồng - vang mãi ngàn năm: Bài 3: Lắng sâu giai điệu dân ca

Cùng với tìm hiểu những di tích lịch sử văn hóa chứa đựng hoạt động tín ngưỡng tâm linh độc đáo, trong hành trình đến với vùng đất nơi sông Hồng chảy qua, chúng tôi còn được tìm hiểu, trải nghiệm không gian diễn xướng, nghệ thuật trình diễn dân gian của những làn điệu dân ca. Mỗi lời hát, điệu múa thấm đượm tình người hồn hậu, tạo nên nét văn hóa độc đáo ở các vùng quê nơi dòng "sông Mẹ" chảy qua.

Bài 2: Linh thiêng tín ngưỡng thờ Mẫu

Nhịp điệu Sông Hồng - vang mãi ngàn năm Bài 2: Linh thiêng tín ngưỡng thờ Mẫu

Trong hành trình khám phá di sản văn hóa phi vật thể dọc sông Hồng, chúng tôi có dịp đến thăm nhiều di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia tại các tỉnh và tìm hiểu nhiều nét văn hóa đẹp của các địa phương, các dân tộc. Dọc dài đôi bờ dòng sông, tín ngưỡng thờ Mẫu sâu đậm trong đời sống văn hóa tâm linh của các cộng đồng.

Bài 1: Văn hóa tâm linh miền sông nước

Nhịp điệu Sông Hồng - vang mãi ngàn năm: Bài 1: Văn hóa tâm linh miền sông nước

Sông Hồng là dòng sông lớn nhất miền Bắc, được coi là dòng sông mẹ, bồi đắp phù sa cho các khu vườn ven sông trải dài từ nơi chảy vào đất Việt là Lào Cai đến hạ lưu là cửa biển Ba Lạt (tỉnh Thái Bình). Từ những bãi bồi phì nhiêu, cư dân khắp nơi đã cùng tụ họp về đây từ buổi dựng nước Văn Lang (theo các dấu tích khảo cổ, nhiều hiện vật được tìm thấy là minh chứng người Việt cổ đã cư trú ở đây từ thời kỳ dựng nước Văn Lang), tạo nên những ngôi làng cổ hàng nghìn năm.

Gợi mở thêm hướng đi cho nhiếp ảnh

Gợi mở thêm hướng đi cho nhiếp ảnh

Ngành nhiếp ảnh Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ cùng sự bùng nổ của công nghệ thông tin, song cũng đối mặt nhiều thách thức như định giá sản phẩm, bảo vệ bản quyền và cơ hội nghề nghiệp. Mới đây, mô hình Hợp tác xã Nhiếp ảnh và Ứng dụng đầu tiên đã hình thành tại thành phố Đà Nẵng. Nếu ý tưởng này thành công, hy vọng sẽ thúc đẩy phát triển lĩnh vực nhiếp ảnh một cách chuyên nghiệp, bền vững.

Thêm niềm vui sống từ yêu mến thơ ca

Thêm niềm vui sống từ yêu mến thơ ca

Đầu xuân, khi vùng núi cao Bắc Hà chìm trong sắc trắng mận Tam hoa, tôi tình cờ gặp bà Đặng Thị Nguyệt Ánh, 75 tuổi, ở tổ dân phố Bắc Hà 2, thị trấn Bắc Hà, huyện Bắc Hà tại Hội báo Xuân. Đối với người yêu thơ, thích đọc sách như bà Ánh thì đây chính là cơ hội để được thỏa mãn đam mê đọc và bổ sung kiến thức bổ ích từ những cuốn sách, tờ báo, tạp chí từ khắp mọi miền.

Chân dung nhà báo Ma Văn Kháng

Gặp gỡ nhà văn Ma Văn Kháng (Phần 2) Chân dung nhà báo Ma Văn Kháng

Nhà văn Ma Văn Kháng hiện đang sinh sống cùng gia đình ở Thủ đô Hà Nội. Năm nay, nhà văn bước vào tuổi 89, nhưng tinh thần và sức sáng tạo của ông thì vẫn rất mạnh mẽ. Ông vẫn là cộng tác viên thường xuyên và đều đặn của tạp chí Xây dựng Đảng, Báo Văn nghệ. Đặc biệt, ông vẫn thường xuyên gửi bài viết, truyện ngắn cộng tác với "Báo nhà" - tên gọi thân thương mà nhà văn dành cho Báo Lào Cai.

[Ảnh] Tinh hoa nghề gốm Bát Tràng

Hành trình dọc sông Hồng: [Ảnh] Tinh hoa nghề gốm Bát Tràng

Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Dư địa chí của Nguyễn Trãi, làng gốm Bát Tràng được hình thành từ thời nhà Lý, vào khoảng thời gian vua Lý Thái Tổ dời đô từ Thăng Long ra Hoa Lư. Các sản phẩm gốm Bát Tràng đã phát triển, lưu thông rộng rãi trong nước từ thế kỷ XV, đến thế kỉ XVI, XVII phát triển mạnh mẽ và xuất khẩu ra nước ngoài. Trải qua thăng trầm của lịch sử, làng gốm Bát Tràng vẫn luôn giữ được nét đẹp truyền thống, tự hào là làng nghề gốm sứ lâu đời và nổi tiếng nhất của cả nước.

Gặp gỡ nhà văn Ma Văn Kháng (Phần 1)

Gặp gỡ nhà văn Ma Văn Kháng (Phần 1)

Nhà văn Ma Văn Kháng sinh năm 1936 tại Hà Nội. Ông đã có hơn hai thập kỷ gắn bó với mảnh đất biên cương Lào Cai. Đặc biệt, những năm tháng công tác tại Báo Lào Cai đã giúp ông đi sâu vào cuộc sống vùng cao, tích lũy vốn hiểu biết phong phú và truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm nổi tiếng như: Đồng bạc trắng hoa xòe, Vùng biên ải, Xa Phủ... Để hiểu hơn về cuộc đời, sự nghiệp của ông, mời quý vị và các bạn cùng theo dõi cuộc gặp gỡ của phóng viên Báo Lào Cai với nhà văn Ma Văn Kháng.

Thách thức trong bảo tồn hai chiếc thuyền cổ ở Bắc Ninh

Thách thức trong bảo tồn hai chiếc thuyền cổ ở Bắc Ninh

Liên quan đến việc khai quật 2 chiếc thuyền cổ ở khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, ngày 26/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh phối hợp với Viện Khảo cổ học tổ chức hội thảo đánh giá sơ bộ kết quả khai quật thuyền cổ.

Bắc Ninh bùng nổ tour du lịch miễn phí theo dấu MV 'Bắc Bling'

Bắc Ninh bùng nổ tour du lịch miễn phí theo dấu MV 'Bắc Bling'

Khi MV "Bắc Bling (Bắc Ninh)" của ca sĩ Hòa Minzy được công bố và lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng số, tỉnh Bắc Ninh đã nhanh chóng triển khai chương trình tour du lịch miễn phí mang tên "Tinh hoa văn hóa Bắc Ninh – Sắc màu di sản". Đây được xem là bước đi nhạy bén, tận dụng sức ảnh hưởng của văn hóa đại chúng để quảng bá hình ảnh vùng đất quan họ.

fb yt zl tw