Từ những câu chuyện thực tế về người bệnh được quỹ bảo hiểm y tế chi trả, nhận thức của người dân đang từng bước thay đổi, từ tham gia khi có nhu cầu khám, chữa bệnh sang chủ động duy trì tấm thẻ để phòng ngừa rủi ro.
Năm 2025, anh Cư Seo Sử, ở thôn Gia Khâu B, xã Mường Khương không may mắc bệnh suy thận cấp. Quá trình điều trị kéo dài khiến chi phí y tế phát sinh lớn, trong khi thu nhập của gia đình chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Nhờ tham gia bảo hiểm y tế, anh được chi trả hơn 18 triệu đồng chi phí khám, chữa bệnh.
Trải qua những ngày điều trị, anh Sử thấy được giá trị của tấm thẻ bảo hiểm y tế: Gia đình mình chỉ làm nương nên cuộc sống cũng còn khó khăn. Nếu không có thẻ bảo hiểm y tế thì số tiền điều trị là gánh nặng rất lớn. Lúc ốm đau mới thấy tham gia bảo hiểm y tế thực sự cần thiết
Câu chuyện của anh Sử cũng là minh chứng để tuyên truyền chính sách bảo hiểm y tế ở vùng cao. Bởi với người dân, nhất là những gia đình có thu nhập thấp, câu chuyện về một người ngay trong thôn, bản được quỹ bảo hiểm y tế chia sẻ chi phí điều trị có sức thuyết phục hơn nhiều.
Hiện, Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương quản lý địa bàn 4 xã: Mường Khương, Pha Long, Cao Sơn và Bản Lầu. Tính đến nay, số người tham gia bảo hiểm y tế là 71.661 người, đạt tỷ lệ bao phủ 99,48%. Năm 2025, quỹ bảo hiểm y tế đã chi trả cho 68.121 lượt khám, chữa bệnh với tổng số tiền gần 49,8 tỷ đồng; 7 tháng đầu năm 2026 tiếp tục chi trả cho 37.556 lượt , với tổng số tiền: 28,7 tỷ đồng.
Theo ông Trần Xuân Thịnh - Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương, để có được kết quả trên không phải là việc dễ dàng bởi đây là địa bàn miền núi, biên giới, rộng, dân cư phân tán, giao thông nhiều nơi còn khó khăn và trên 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Từ đặc thù đó, đơn vị xác định công tác tuyên truyền phải linh hoạt, nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.
“Chúng tôi đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của trưởng thôn, bí thư chi bộ, người có uy tín trong cộng đồng, già làng, trưởng dòng họ và cán bộ các hội, đoàn thể ở cơ sở. Đây là những người gần dân, hiểu dân và có sức ảnh hưởng trong cộng đồng, giúp việc tuyên truyền, vận động trở nên hiệu quả, thuyết phục hơn” - ông Trần Xuân Thịnh cho biết.
Từ những hội nghị tuyên truyền, đối thoại trực tiếp tại xã, thôn, đến các cuộc họp thôn, sinh hoạt chi bộ, hội, đoàn thể hay phiên chợ vùng cao, chính sách bảo hiểm y tế được chuyển tải bằng nhiều cách. Cán bộ, nhân viên thu trực tiếp giải thích cho người dân về mức đóng, quyền lợi được hưởng và ý nghĩa của việc duy trì tham gia bảo hiểm y tế liên tục.
Một cách làm đang phát huy hiệu quả là tuyên truyền theo nhóm nhỏ, đến từng hộ gia đình. Thay vì chỉ tổ chức hội nghị tập trung, cán bộ và nhân viên thu trực tiếp gặp gỡ các hộ chưa tham gia hoặc chưa tham gia đầy đủ để tư vấn, giải đáp băn khoăn. Cùng với đó, dữ liệu người tham gia được rà soát, phân loại nhằm xác định từng nhóm đối tượng tiềm năng, từ đó có phương án vận động phù hợp.
Ở xã Bản Lầu, công việc ấy đã trở nên quen thuộc với chị Tráng Thị Nguyệt, nhân viên thu, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội. Bản Lầu có 18 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 70%. Toàn xã hiện có 18.296/18.667 người tham gia bảo hiểm y tế, đạt 98,1%. Trong 7 tháng đầu năm, chị Nguyệt đã vận động gần 600 người tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình; hiện trực tiếp quản lý hơn 800 người tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình.
Chị Nguyệt chia sẻ: “Gần đây, nhận thức của người dân về bảo hiểm y tế hộ gia đình đã có những chuyển biến tích cực, nhiều người đã chủ động tham gia thường xuyên, liên tục để được bảo vệ trước những rủi ro sức khỏe”.
Những nhân viên thu như chị Nguyệt đang trở thành “cánh tay nối dài” đưa chính sách đến từng gia đình. Lợi thế của họ là gần dân, hiểu địa bàn, nắm được hoàn cảnh từng hộ. Vì vậy, việc tuyên truyền không dừng ở giải thích chính sách chung mà có thể đi vào từng trường hợp cụ thể, từ mức đóng đến quyền lợi, giúp người dân thấy được lợi ích thiết thực của việc duy trì thẻ bảo hiểm y tế.
Tuy nhiên, việc duy trì và mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế tại các xã vùng cao vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, nhóm khó vận động hiện nay chủ yếu là các hộ đã thoát nghèo, hộ có mức sống trung bình, lao động tự do không thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ. Một số trường hợp trước đây thuộc diện được ngân sách đóng hoặc hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế, khi chuyển sang tự đóng còn tâm lý chần chừ.
Thời gian tới, để giữ vững tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng gần dân, sát dân; tăng cường đối thoại trực tiếp tại thôn, bản; phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng, đồng thời nhân rộng cách làm hiệu quả trong vận động người dân tham gia bảo hiểm y tế.
Cùng với phương thức trực tiếp, Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương đẩy mạnh truyền thông trên hệ thống truyền thanh cơ sở, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, các nhóm Zalo cộng đồng; hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng VssID và dịch vụ công trực tuyến... Đây cũng là giải pháp để đưa thông tin chính sách đến nhanh hơn với người dân.
Từ sự kiên trì của cán bộ bám cơ sở, nhân viên thu đến từng nhà và những câu chuyện thật về quyền lợi được thụ hưởng, chính sách bảo hiểm y tế đang ngày càng hiện diện rõ hơn trong đời sống người dân vùng cao, biên giới Mường Khương.
