Năm 2025, Bộ Y tế tiếp tục đổi mới và tăng cường khả năng đáp ứng của hệ thống y tế trước các thách thức mới.
Bộ Y tế đặc biệt chú trọng đến tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho mọi người.
Cùng với đổi mới công nghệ y tế toàn diện, tăng cường ứng dụng các công nghệ hiện đại như AI, Big Data và y tế số, ngành y tế tăng cường nâng cao nhận thức và hành động trong phòng, chống bệnh không lây nhiễm, đặc biệt đối với bà con vùng sâu, vùng xa...
Triển khai nhiều giải pháp đồng bộ và toàn diện
Cả nước hiện có hơn 11.400 trạm y tế xã, phường, đây được xem là nền tảng, là xương sống và cũng là “người gác cổng” của ngành y tế trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Tuyến y tế cơ sở đã đạt nhiều thành tựu trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Đến nay, 100% cấp huyện có trung tâm y tế; 99% cấp xã có trạm y tế; 97% trạm y tế xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế xã. Nhân lực y tế cơ sở từng bước được củng cố, số lượng nhân lực y tế có trình độ cao ngày càng tăng. Cơ sở vật chất, thiết bị được quan tâm đầu tư nâng cấp, cải tiến với gần 80% trạm y tế xã được đầu tư kiên cố. Khả năng và chất lượng cung ứng dịch vụ y tế tại y tế cơ sở ngày càng nâng lên, cơ bản thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ y tế được cải thiện.
Bộ Y tế đã và đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp đồng bộ và toàn diện để củng cố hệ thống y tế cơ sở, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của dịch vụ y tế tại tuyến này, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, Đảng, Chính phủ, Bộ Y tế đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy hoạch, đề án để xây dựng và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở.
Để nâng cao chất lượng, hoạt động của y tế cơ sở, ngày 22/1/2002, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Chỉ thị số 06-CT/TW về củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở, khẳng định vị trí, tầm quan trọng đặc biệt của mạng lưới y tế cơ sở (gồm: y tế thôn, bản, xã, phường, quận, huyện, thị xã) là tuyến y tế trực tiếp gần dân nhất, bảo đảm cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe cơ bản với chi phí thấp, góp phần thực hiện công bằng xã hội, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nếp sống văn hóa, trật tự an toàn xã hội, tạo niềm tin của nhân dân với chế độ xã hội chủ nghĩa.
Tiếp đó, ngày 23/2/2005, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 46-NQ/TW của về công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới tiếp tục đề ra nhiệm vụ củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị và cán bộ, trong đó yêu cầu Nhà nước đầu tư mạnh, tạo bước bứt phá để nâng cấp các cơ sở y tế.
Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, coi “y tế dự phòng là then chốt, y tế cơ sở là nền tảng,” đã đề ra nhiệm vụ giải pháp nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh gắn với đổi mới y tế cơ sở; đổi mới mạnh mẽ cơ chế và phương thức hoạt động của y tế cấp xã để thực hiện vai trò là tuyến đầu trong phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe.
Chỉ thị số 25-CT/TW ngày 25/10/2023 của Ban Bí thư về tiếp tục củng cố, hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở trong tình hình mới đã thêm một lần nữa khẳng định quan điểm y tế cơ sở là nền tảng, phát triển vững chắc hệ thống y tế cơ sở, xây dựng mạng lưới y tế rộng khắp, gần dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức trong xây dựng, triển khai thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật về y tế cơ sở.
Giải quyết đồng thời nhiều vấn đề đang tồn tại về năng lực cung ứng dịch vụ y tế
Tiếp theo Chỉ thị số 25-CT/TW, Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Thủ tướng Chính phủ ban hành đầu năm 2024 được xác định thuộc nhóm quy hoạch ngành quốc gia; xác định phương hướng phát triển, phân bố, tổ chức không gian, nguồn lực cho các cơ sở y tế mang tính liên ngành, liên vùng, liên tỉnh.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phan Lê Thu Hằng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính, Bộ Y tế, Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế được xây dựng trên cơ sở 6 quan điểm phát triển cơ bản. Đó là sự phù hợp với những định hướng lớn mang tính quốc gia, bao gồm định hướng, tầm nhìn phát triển đất nước; chiến lược phát triển kinh tế-xã hội; quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch cấp quốc gia khác có liên quan.
Tiếp đó là là yêu cầu bảo đảm cung ứng dịch vụ toàn diện, lồng ghép, liên tục với sự tiếp cận thuận lợi và khả năng bảo vệ tài chính. Cùng với đó là yêu cầu bảo đảm an ninh y tế, ứng phó với biến đổi khí hậu và các tình huống khẩn cấp.
Tiếp theo là phát triển mạng lưới cơ sở y tế gắn liền với đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Phát triển mạng lưới cơ sở y tế bảo đảm tính cân đối, đồng bộ, kết nối hiệu quả giữa mạng lưới cơ sở y tế cấp quốc gia với mạng lưới cơ sở y tế địa phương.
Phát triển mạng lưới cơ sở y tế theo hướng kết hợp hài hòa giữa y tế cơ sở và y tế chuyên sâu; giữa y học cổ truyền với y học hiện đại; giữa y tế lực lượng vũ trang và dân y gắn với xây dựng tiềm lực y tế quốc phòng, an ninh. Huy động tối đa nguồn lực đầu tư để phát triển mạng lưới cơ sở y tế theo quy hoạch, đi đôi với sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.
Và cuối cùng là bảo đảm tính công bằng, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực, vùng, miền, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng.
Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính nhấn mạnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế được kỳ vọng sẽ giúp từng bước giải quyết đồng thời nhiều vấn đề đang tồn tại về năng lực cung ứng dịch vụ y tế, đặc biệt là các dịch vụ y tế chuyên sâu, kỹ thuật cao (bao gồm tổng nguồn cung còn hạn chế so với nhu cầu thực tế và khoảng cách về công nghệ cũng như chất lượng dịch vụ so với các quốc gia có nền kinh tế phát triển) cũng như sự bất hợp lý về phân bổ các cơ sở y tế chuyên sâu trên không gian địa lý, tạo nên sự bất bình đẳng trong tiếp cận các cơ sở y tế chuyên sâu tuyến cuối của người dân sống tại các vùng kinh tế-xã hội khác nhau.
