Do khó khăn về điều kiện địa hình và giao thông nên trước năm học 2023 - 2024, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Chế Tạo có 2 điểm trường lẻ đặt tại thôn Tà Dông và thôn Kể Cả, trong đó, điểm trường đặt tại thôn Kể Cả là xa nhất, cách điểm trường chính gần 20 km.
Để duy trì những lớp học tại những điểm trường lẻ, nhiều giáo viên đã không quản ngại khó khăn về giao thông, thời tiết khắc nghiệt để duy trì việc dạy - học tại nơi đây.
Không chỉ dạy chữ, các thầy, cô giáo nơi đây còn như những "mẹ hiền", chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ, dạy các em học sinh kỹ năng sống.
Phần lớn học sinh ở Chế Tạo là con em đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều thiếu thốn, nhận thức về giáo dục chưa đồng đều. Để duy trì sĩ số, giáo viên phải đến từng nhà vận động phụ huynh cho con đi học đều, nhất là vào mùa vụ. Có những hôm, các thầy, cô giáo phải đi bộ hàng giờ chỉ để thuyết phục một gia đình không cho con nghỉ học giữa chừng.
Thầy giáo Đinh Huy Dũng, quê ở xã Hưng Khánh (tỉnh Lào Cai) có 7 năm gắn bó với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Chế Tạo, trong đó từng tham gia giảng dạy ở điểm trường thôn Kể Cả, cho biết: Trong lớp 4 do tôi chủ nhiệm, năm học 2021 - 2022, có trường hợp học sinh Giàng A Thắng, nhà ở thôn Háng Tày, do bố, mẹ nghiện ma túy nên cứ vận động em đi học được 1 hôm em lại bỏ về. Chúng tôi đến nhà không gặp, phải đi bộ 4 giờ đồng hồ mới gặp và vận động được em tiếp tục đi học. Vất vả nhưng thuyết phục được gia đình cho con đi học chúng tôi cũng thấy vui.
Thầy giáo Giàng A Tu có 29 năm công tác tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Chế Tạo, trong đó 20 năm dạy học tại các điểm trường lẻ, chia sẻ: Với thuận lợi là người địa phương, biết tiếng và hiểu phong tục dân tộc Mông nên tôi xung phong dạy học tại điểm trường lẻ. Để vận động những hộ khó khăn cho con em đi học, chúng tôi mất rất nhiều thời gian, công sức để tuyên truyền, vận động.
Bám trường ở Chế Tạo cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận xa gia đình trong thời gian dài và công tác trong điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn: điện chưa ổn định, sóng điện thoại chập chờn, nước sinh hoạt phụ thuộc vào khe suối; những bữa cơm đạm bạc, những đêm gió rít qua vách gỗ mỏng manh là chuyện thường ngày. Nhưng vượt lên tất cả là tinh thần trách nhiệm và tình yêu nghề của những giáo viên dành cho học sinh vùng khó.
Cô giáo Hoàng Thị Thanh Chỉ, quê ở xã Quy Mông là 1 trong 2 giáo viên nữ gắn bó với sự nghiệp giáo dục ở Chế Tạo nhiều năm. Chứng kiến những khó khăn, nhất là về giao thông đi lại, cơ sở vật chất thiếu thốn, cô Chỉ đã quyết tâm giúp các em học sinh nơi đây tìm tương lai qua con chữ. Đây chính là động lực để cô gắn bó 14 năm với nhà trường.
Cô Chỉ tâm sự: Khi nhận công tác tại Chế Tạo, tôi chứng kiến các em ở đây còn nhiều thiệt thòi nên đã quyết tâm ở lại. Tôi mong đóng góp 1 phần công sức để phát triển sự nghiệp giáo dục của xã.
Những năm gần đây, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, của tỉnh, những tuyến đường ở Chế Tạo đã được mở, cải tạo, khắc phục phần nào khó khăn về giao thông; cơ sở vật chất được đầu tư, trang bị.
Nhờ đó, đến năm học 2023 - 2024 những lớp học tại 2 điểm trường lẻ đã được chuyển về học tại điểm trường chính.
Về học học tại điểm trường chính, các học sinh có điều kiện học tập, ăn ở tốt hơn và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục.
Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế, điều kiện vẫn còn nhiều khó khăn, vì vậy, sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên càng trở nên đáng trân trọng.
Đồng chí Giàng A Trừ - Phó Chủ tịch UBND xã Chế Tạo cho biết: Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Chế Tạo có 18 giáo viên thì hơn 10 người đã gắn bó với nhà trường từ 10 - 30 năm. Chính quyền địa phương đánh giá rất cao tinh thần khắc phục khó khăn của các thầy, cô giáo. Sự gắn bó đó đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công tác giáo dục, huy động tỉ lệ học sinh ra lớp, nâng cao chất lượng giáo dục nơi đây.
Giáo dục vùng cao chưa bao giờ là con đường dễ dàng nhưng ở Chế Tạo, những bước chân bền bỉ của thầy, cô giáo đang từng ngày rút ngắn khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi. Trong gian khó, họ vẫn chọn ở lại, chọn bám trường, bởi phía sau cánh cửa lớp học là tương lai của những đứa trẻ vùng cao đang chờ được thắp sáng bằng tri thức.
Sự hy sinh thầm lặng của những thầy, cô giáo không chỉ góp phần nâng cao dân trí, mà còn tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở địa phương. Trên hành trình ấy, mỗi trang giáo án, mỗi buổi lên lớp giữa mây núi Chế Tạo đều chứa đựng tâm huyết và niềm tin vào một ngày mai tươi sáng hơn cho địa phương.
