Lần đầu đón Tết xa nhà, lại ở nơi cách Tổ quốc hàng vạn dặm, những người lính Mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Cộng hòa Trung Phi đón xuân trong những cảm xúc rất đặc biệt. Đó là niềm tự hào của sự dấn thân, của trách nhiệm quốc tế, xen lẫn những khoảng lặng trùng lòng vì nỗi nhớ quê hương. Giữa nắng gió châu Phi, Tết Việt vẫn hiện hữu vẹn nguyên trong từng lá cờ, nén hương, mâm cơm giản dị và tình đồng chí ấm áp.
“Chợ Tết” Việt giữa lòng Bangui
Những ngày cuối năm, giữa Thủ đô Bangui của Cộng hòa Trung Phi, không khí Tết Việt Nam hiện lên theo cách rất riêng tại Tổ công tác Việt Nam tại Phái bộ MINUSCA (Phái bộ gìn giữ hòa bình đa chiều tích hợp của Liên hợp quốc).
Cuối tuần, các thành viên trong tổ công tác vẫn thường rủ nhau đi chợ để mua thực phẩm cho cả tuần. Nhưng phiên chợ cuối năm ấy lại mang một ý nghĩa khác. Mọi người gọi vui đó là “đi chợ Tết”. Ngoài những loại rau củ quen thuộc, danh sách mua sắm lần này có thêm “mâm ngũ quả” và thịt lợn để chuẩn bị cỗ Tết.
“Việc sắm sửa cho một cái Tết Việt không hề đơn giản. Để đủ nguyên liệu, cả tổ công tác phải đi qua hai, thậm chí ba khu chợ khác nhau”, Trung tá Đặng Thu Hà, Sĩ quan thông tin công chúng quân sự tại Phái bộ MINUSCA chia sẻ.
Những người lính Mũ nồi xanh Việt Nam tại Cộng hòa Trung Phi đón Tết cùng nhau.
Giữa vùng đất châu Phi đầy nắng gió, không có bưởi, không có phật thủ như ở Việt Nam, nhưng mâm ngũ quả lại có sự kết hợp độc đáo của chuối vàng, đu đủ, dứa xanh, cam vàng và táo đỏ - những loại quả bản địa mang sắc màu rực rỡ, gửi gắm ước vọng đủ đầy theo cách rất Việt Nam.
Khó tìm nhất vẫn là thịt lợn - nguyên liệu quen thuộc trong mâm cỗ Tết quê nhà. Mặt hàng “đặc biệt” này chỉ có thể mua ở khu vực của người Trung Quốc. Miếng thịt còn nhiều mỡ, nhiều da, lọc đi lọc lại chỉ giữ được khoảng một phần ba, nhưng với những người lính xa quê, chừng đó đã là niềm vui trọn vẹn.
Ở nơi đất khách này, nhịp sống dường như thong thả hơn khi phải đến tận 10 giờ sáng các cửa hàng mới bắt đầu mở cửa. Khi mọi người khệ nệ xách đồ trở về doanh trại, cũng là lúc kim đồng hồ đã chỉ quá 14 giờ. Không ai nghỉ ngơi, người trang trí bàn thờ Bác Hồ, người dựng góc sinh hoạt chung, người treo cờ, dán câu đối. Chỉ trong chốc lát, căn phòng nhỏ giữa lòng thủ đô châu Phi đã hóa thành một góc Tết Việt thân thương.
Lá cờ Tổ quốc đỏ thắm với ngôi sao vàng thêu chỉ óng ánh được đặt trang trọng ở vị trí trung tâm. Bên cạnh là ảnh Bác Hồ, hai câu đối đỏ rực sắc xuân và mâm ngũ quả mang hơi thở của hai nền văn hóa giao thoa.
Trong khoảnh khắc đứng nghiêm trang trước cờ Tổ quốc và ảnh Bác, nén hương trầm được thắp lên, làn khói mỏng như xóa nhòa mọi khoảng cách địa lý. Không gian như được kéo gần lại, vượt qua đại dương và nỗi nhớ, đưa những người lính trở về mái nhà thân thương nơi quê hương Việt Nam.
Ngồi bên bàn trà sen, nhâm nhi vài miếng ô mai được mang từ Việt Nam sang, Thượng úy Nguyễn Thị Ngọc Trâm, Sĩ quan tham mưu huấn luyện tại Phái bộ MINUSCA - thành viên trẻ tuổi nhất của tổ công tác - thường ngày năng động, sôi nổi, nay cũng trầm ngâm hơn thường lệ. Với chị, đây là lần đầu tiên đón Tết xa Tổ quốc đến vậy.
“Tết đã rất gần, nhưng mọi thứ xung quanh lại yên tĩnh và khác biệt. Nhìn những món đồ Tết Việt Nam, tôi bất giác thấy nhớ nhà”, Thượng úy Ngọc Trâm bày tỏ.
Lực lượng gìn giữ hòa bình trang trí bàn thờ Bác Hồ
Không phải là lần đầu đón Tết xa gia đình, bởi trước đó chị từng trực sẵn sàng chiến đấu trong những mùa xuân ở đơn vị, nhưng cái Tết nơi châu Phi vẫn mang đến cảm xúc hoàn toàn khác.
“Tôi nhớ không chỉ là gia đình, mà còn nhớ cả nhịp sống rất riêng của những ngày cuối năm ở Việt Nam. Khoác lên mình bộ quân phục gìn giữ hòa bình, tôi nhận ra mình đang mang theo Tết của quê hương trong màu cờ, trong nhiệm vụ quốc tế. Nỗi nhớ vì thế trở thành động lực để tôi vững vàng hơn trong những ngày đầu xuân nơi xa Tổ quốc”, Thượng úy Ngọc Trâm xúc động nói.
Cùng chung cảm xúc ấy, Đại úy Nguyễn Thanh Hải, Sĩ quan Cố vấn và Điều phối huấn luyện tại Phái bộ EUTM RCA, cho biết dù rất tự hào khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế, nhưng nỗi nhớ gia đình, nhớ không khí rộn ràng cuối năm nơi quê nhà vẫn hiện hữu.
“Nơi đây không có pháo hoa, không có mâm cỗ sum vầy nhưng lại đậm tình đồng chí, đồng đội. Chỉ cần cùng nhau treo lá cờ Tổ quốc, bày mâm ngũ quả giản dị, bật một bản nhạc xuân quen thuộc, là đã thấy hơi thở mùa xuân từ quê nhà lan tỏa”, Đại úy Hải chia sẻ.
Hương vị quê hương Việt Nam giữa châu Phi
Mặc dù đang ở Thủ đô Bangui của Cộng hòa Trung Phi, nhưng điện không ổn định, thực phẩm tươi không thể bảo quản lâu. Bởi thế, bữa cơm tất niên là sự sáng tạo đầy linh hoạt của những người lính Việt Nam, như những “cuộc thi nấu ăn” của các “siêu đầu bếp”.
Thiếu tá Sử Tấn Phi Long mang hương vị miền Nam vào món cánh gà chiên mắm, mùi tỏi phi lan tỏa khiến căn phòng như ấm lại. Thiếu tá Lê Văn Chiến, quê Đà Nẵng, cẩn thận nấu nồi canh cá. Không có măng chua, anh thay bằng củ cải thái lát - một biến tấu tinh tế để tìm lại vị quê nhà giữa châu Phi.
Ngoài hành lang, Thượng úy Nguyễn Thị Ngọc Trâm và Đại úy Nguyễn Thanh Hải say sưa trộn gỏi xoài, đu đủ. Trung tá Nguyễn Huy Tuấn cùng Đại úy Phùng Minh Cường miệt mài cuốn nem. Nước mắm, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong đều là những “tài sản quý”, được gói ghém cẩn thận từ quê nhà mang sang.
Dù mất điện, mất nước nhưng Tết nhất định phải có đĩa nem rán vàng ruộm, ăn kèm rau sống và mắm tỏi. Những gia vị quen thuộc hòa quyện cùng nguyên liệu bản địa đã làm nên một cái Tết sớm, giản dị mà ấm áp của những người lính Bộ đội Cụ Hồ.
Còn đối với Thiếu tá Phạm Minh Đạt, Cảnh sát Liên hợp quốc tại Phái bộ MINUSCA, mùi hương trầm, vài câu chúc đầu xuân và nụ cười của đồng đội chính là liều thuốc xoa dịu nỗi nhớ nhà. Trong bộ quân phục gìn giữ hòa bình, tình đồng chí nơi phái bộ đã trở thành mái nhà thứ hai - nơi mọi người cùng chia sẻ niềm vui, hướng về một năm mới với nhiều hy vọng.
Bữa cơm Tết còn là lời chia tay dành cho những cán bộ sắp hoàn thành nhiệm vụ. Chỉ ít ngày nữa, hành trình gần 300 ngày đêm tại Cộng hòa Trung Phi của Thiếu tá Sử Tấn Phi Long sẽ khép lại để anh trở về thăm gia đình.
“Giữa cái nắng gió của lục địa đen, lòng tôi hướng về Tổ quốc với những nhịp đập rộn ràng nhất của ngày đoàn tụ”, Thiếu tá Long chia sẻ.
Mười tháng làm nhiệm vụ không chỉ là quãng thời gian, mà là một phần ký ức của thanh xuân và cống hiến. Với nhiệm vụ là một Quan sát viên quân sự, Thiếu tá Long sẽ mang về kể cho gia đình nghe những con đường đất đỏ lầy lội mùa mưa, những ngày bụi cuốn mù trời mùa nắng rát. Về những chuyến tuần tra xuyên rừng đến những bản làng hẻo lánh, nơi ánh mắt người dân ánh lên niềm tin và hy vọng khi thấy bóng dáng lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Thiếu tá Sử Tấn Phi Long cùng đồng nghiệp trong Teamsite 202 đi tuần tra ở Batangafo, Cộng hòa Trung Phi.
Dẫu có chút chạnh lòng “ganh tỵ” với không khí náo nhiệt tại quê nhà, nhưng khi cùng đồng đội chuẩn bị mâm cơm ngày Tết tươm tất, ấm cúng, ai cũng hiểu rằng bữa cơm ấy không chỉ là chuyện ăn uống, mà là sự gắn kết, sẻ chia và tiếp thêm sức mạnh tinh thần.
Đứng giữa sân Ucatex - Phái bộ MINUSCA, nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nền trời xanh ngắt của châu Phi, mỗi người lính đều cảm nhận rõ niềm ấm áp. Một cái Tết xa gia đình nhưng gần hơn bao giờ hết với nhiệm vụ Tổ quốc giao phó. Dù ở đâu, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” vẫn luôn tỏa sáng, mang mùa xuân Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.
