Những kỹ năng cần trang bị cho con trước khi vào lớp 1

Cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Mai - Trường Tiểu học Tam Khương (Hà Nội) gợi ý những kỹ năng cần thiết cho trẻ vào lớp 1 mà cha mẹ cần lưu ý, chuẩn bị và đồng hành cùng con.

Kỹ năng học tập

Học tập là một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà cha mẹ nên chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Trang bị tốt những kỹ năng này, cha mẹ không còn phải lo sợ rằng con sẽ không thể theo kịp chương trình học tại lớp.

Ngoài ra, cha mẹ cũng không nên thúc ép trẻ quá nhiều nếu trẻ không nhanh nhạy trong việc tiếp thu những kỹ năng học tập cần thiết trước khi bước vào lớp 1. Lý do là vì mỗi bạn nhỏ sẽ có điểm mạnh và điểm yếu khác nhau, nên cha mẹ có thể khám phá điểm mạnh trong học tập của con để tìm ra phương án phù hợp.

Tại nhà, cha mẹ cũng nên tạo thêm không gian để con được cọ xát nhiều hơn với bảng chữ cái. Cha mẹ có thể sử dụng một tấm poster hoặc các flashcard với những hình ảnh sinh động và đọc cùng con. Hoặc ba mẹ cũng có thể cho con xem các video, bài hát hướng dẫn cách đọc bảng chữ cái vui nhộn. Luyện tập càng nhiều, con càng dễ dàng trong việc nhận diện các chữ cái.

Để tạo hứng thú cho trẻ trong việc tập đọc và tập viết, cha mẹ cũng có thể dạy trẻ viết họ tên đầy đủ của mình. Nếu có thể tự tay viết được tên của mình, bé cũng sẽ muốn biết thêm nhiều chữ cái khác để có thể viết tên của ba, mẹ hoặc một điều gì đó trẻ thích.

Song song với bảng chữ cái, các con số cũng sẽ là một trong những điều mà trẻ sẽ được học tại lớp. Cha mẹ hãy dạy con cách đếm số lượng các đồ vật. Để con dễ nhớ hơn, hãy sử dụng các đồ vật quen thuộc trong nhà để làm ví dụ. Một lời khuyên khá hữu ích là ba mẹ hãy tập đếm cùng con và đừng để con có suy nghĩ rằng bản thân đang phải học một cái gì đó rất nhàm chán.

Kỹ năng tập trung

Thông thường, trẻ đã quen với các hoạt động vui chơi từ bé nên khi phải ngồi học hàng giờ liền, trẻ sẽ khó có khả năng tập trung cao độ như người lớn. Hơn nữa, với tính tò mò thế giới xung quanh của mình, trẻ sẽ rất dễ xao nhãng chỉ vì những thứ nhỏ nhặt.

Để hạn chế điều này khi con bước vào lớp 1, cha mẹ hãy rèn luyện kỹ năng tập trung cho con như tạo một không gian học tập yên tĩnh và tối giản nhất có thể để trẻ không tập trung sự chú ý của mình cho những vật thể xung quanh. Không bắt ép trẻ dành quá nhiều thời gian cho việc học và nên có thời gian biểu kết hợp đan xen giữa việc học và chơi.

Bên cạnh đó, cha mẹ hãy luôn đáp lại mọi câu hỏi của trẻ dù câu hỏi đó có phức tạp đến đâu. Nếu câu hỏi đó nằm ngoài tầm hiểu biết, ba mẹ có thể tra cứu thêm thông tin hoặc nhờ sự trợ giúp của người khác để thỏa mãn các câu hỏi đó.

Ngoài ra, ba mẹ cũng nên hướng trẻ đến những câu hỏi có tính trọng tâm và hơn hết là khuyến khích trẻ tự mình tìm ra câu trả lời với sự hướng dẫn của người lớn.

Tự lập, có thể tự chăm sóc

Tuy con vẫn còn nhỏ tuổi và cần sự trợ giúp của ba mẹ, nhưng nếu cứ chỉ sống trong sự đùm bọc của người lớn, trẻ sẽ khó phát triển một cách toàn diện. Ngoài ra, nếu được trang bị những kỹ năng độc lập này từ sớm, cha mẹ cũng sẽ yên tâm được phần nào khi con học tập và ăn ở tại trường.

Trong sinh hoạt hàng ngày, cha mẹ hãy hướng dẫn trẻ một số công việc như:

Tự lập trong việc ăn uống, tự dọn dẹp trong và sau khi ăn, tự biết uống nước khi thấy khát, biết cách tôn trọng người nấu ăn và biết cách vệ sinh sạch sẽ trước, trong và sau khi ăn.

Tự chăm sóc cơ thể, giữ gìn vệ sinh chung và vệ sinh cá nhân, tự vệ sinh cá nhân và tự sử dụng nhà vệ sinh khi cần thiết. Tự biết cách mặc quần áo và đi giày, dép, biết giữ gìn tư trang cá nhân.

Kỹ năng sống

Kỹ năng sống cũng là những kỹ năng cần chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 mà người lớn nên lưu ý. Môi trường học tập khi bước vào lớp 1 đòi hỏi trẻ phải có tính kỷ luật và sự linh hoạt trong việc tiếp xúc với người khác.

Khi đã sở hữu những kỹ năng sống cần thiết, trẻ sẽ có thể mạnh dạn hơn để vượt qua những khó khăn trong đời sống học đường và xã hội.

Bước chân vào môi trường mới, một số bé sẽ có khuynh hướng sợ sệt và tỏ ra rụt rè khi giao tiếp với bạn bè và thầy cô giáo mới. Nếu không có kỹ năng giao tiếp tốt, trẻ sẽ khó hòa nhập và biểu đạt những điều mình muốn nói. Điều này nếu không được giải quyết sớm đôi khi sẽ khiến trẻ trở nên thu mình lại và thầy cô cũng sẽ không hiểu được các vấn đề mà trẻ gặp phải.

Để trẻ có khả năng thích nghi nhanh chóng với môi trường mới và cởi mở hơn với người khác, cha mẹ cần giúp trẻ giao tiếp nhiều hơn trong đời sống thường ngày cũng như trong thời gian trẻ còn học mầm non. Hãy trao cho trẻ cơ hội được nói và thể hiện bản thân nhiều hơn. Đồng thời, hãy khuyến khích trẻ lắng nghe những điều người khác nói.

Ngoài ra, cha mẹ cũng cần tập cho trẻ thói quen chào hỏi lễ phép với người lớn tuổi cũng như cách chào bạn bè chan hòa trong lần đầu gặp mặt. Trong đó, làm quen và kết bạn cũng là kỹ năng cần thiết khi con bước vào lớp 1. Khi được trau dồi kỹ năng này từ sớm, con sẽ không gặp nhiều trở ngại trong việc bắt chuyện với người mới cũng như tự tin hơn để mở rộng mối quan hệ với các bạn ngoài lớp.

Với một số bé sẽ có tính cách hướng nội và không thích việc tiếp xúc với người lạ, cha mẹ cũng không nên ép trẻ quá. Thay vào đó, hãy kiên trì khuyến khích trẻ tự giới thiệu bản thân và hướng dẫn một số cách để làm quen với bạn bè theo cách riêng của trẻ.