Ngày thống nhất qua ký ức của nhân chứng lịch sử

50 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về những ngày đầu đất nước thống nhất vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim của những người từng sống và chứng kiến thời khắc lịch sử ấy.

Năm 1972, nhà báo Đậu Ngọc Đản là một trong 53 người được tuyển chọn vào lớp phóng viên chiến trường của Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị. Vào thời điểm ác liệt nhất của cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, ông đã lăn lộn tại đây hơn 20 ngày đêm.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, ông cùng với các đồng nghiệp chứng kiến thời khắc giải phóng thành phố Huế ngày 26/3. Đi xe máy vượt đèo Hải Vân, ngày 29/3 ông có mặt ở Đà Nẵng. Ngày 29/4 có mặt ở Xuân Lộc, ngoại vi Sài Gòn, nhà báo Ngọc Đản gặp đồng chí Hồng Cư, Cục trưởng Cục Văn hóa của Tổng cục Chính trị và Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 2 lúc đó là đồng chí Lê Khả Phiêu, được các ông trực tiếp giao nhiệm vụ đi ngay vào Sài Gòn.

Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2 Phạm Xuân Thệ (bên phải) tham gia đưa Tổng thống Dương Văn Minh và Nội các ra Đài phát thanh Sài Gòn đọc tuyên bố đầu hàng.

Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2 Phạm Xuân Thệ (bên phải) tham gia đưa Tổng thống Dương Văn Minh và Nội các ra Đài phát thanh Sài Gòn đọc tuyên bố đầu hàng.

Nhà báo Ngọc Đản nhớ lại: Lúc đó tôi đi theo đội hình hành quân của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304. Sau đó gặp và bám xe tăng thứ tư của Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203. Đơn vị đã chiến đấu trận cuối cùng ác liệt ở cầu Sài Gòn và chọc thủng được phòng tuyến của địch ở phía bắc cầu, đoàn xe tăng tiến thẳng vào Dinh Độc Lập.

11 giờ 24 phút ngày 30/4, tôi và đồng nghiệp Hoàng Thiểm có mặt trước Dinh Độc Lập. Chọn đúng thời cơ, trong những giây phút đầu tiên đó, tôi đã nhanh chóng ghi lại được những tấm hình lịch sử: Ông Dương Văn Minh đầu hàng đang bước xuống bậc tam cấp theo sự quản lý của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 304, Lữ đoàn 203; hình ảnh Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 Phạm Xuân Thệ; chân dung Đại đội trưởng Bùi Quang Thận từ xe tăng 843 chạy lên tầng thượng của Dinh Độc Lập cắm lá cờ Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Tôi cũng đã ghi được lại cả những nhân chứng sự kiện xe tăng 390 với sự có mặt của nữ nhà báo Pháp; nữ biệt động Nguyễn Trung Kiên (tức cô Nhíp) dẫn đầu chiếc xe tăng đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất…

Chụp được những bức ảnh lịch sử quý báu, nhưng chuyển ra Hà Nội ngay lúc đó mới là công việc cực kỳ khó khăn và đầy thử thách. Tình thế gấp gáp, nhà báo Ngọc Đản nghĩ ngay đến việc nhờ những người lính của chính quyền Sài Gòn có mặt trong Dinh Độc Lập. “Lúc đó là anh Võ Cự Long (sĩ quan lái xe dẫn đường của chính quyền Sài Gòn) xung phong đưa tôi và nhà báo Hoàng Thiểm về Đà Nẵng. Xe đi suốt không nghỉ, tới ngày 2/5/1975 về đến sân bay Đà Nẵng. Ngay buổi trưa hôm đó, nhà báo Hoàng Thiểm theo máy bay quân sự đưa tài liệu ra Hà Nội. Có được những thước phim vô cùng quý giá ấy, Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân ngày 3/5/1975 đã đăng những hình ảnh về giờ phút lịch sử ngày 30/4/1975 tại Dinh Độc Lập”, Nhà báo Ngọc Đản chia sẻ.

Ngày 30/4/1975, dấu mốc chói lọi trong lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam - Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước. Chiến thắng ấy là kết quả của biết bao hy sinh, không chỉ của những người trực tiếp cầm súng nơi chiến trường ác liệt, mà còn của những lực lượng âm thầm đóng góp phía sau, từ chiến sĩ văn công, nhà báo chiến trường, dân công hỏa tuyến cho đến những người mẹ, người chị nơi hậu phương. 50 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về những ngày đầu đất nước thống nhất vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim của những người từng sống và chứng kiến thời khắc lịch sử ấy.

50 năm đã trôi qua, mỗi khi nhớ lại, nhà báo Ngọc Đản cho rằng số phận quá ưu ái ông khi được là một trong hai nhà báo miền bắc đầu tiên có mặt trong giây phút lịch sử năm ấy. Để giờ đây, những bức ảnh đó của ông đã trở thành tư liệu lịch sử vô giá của cách mạng Việt Nam.

Ngoài các phóng viên chiến trường, những người chiến sĩ văn công cũng là lực lượng đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng vang dội ngày 30/4/1975. Không trực tiếp chiến đấu, nhưng bằng lời ca, tiếng hát, họ đã tiếp thêm tinh thần, cổ vũ ý chí và lan tỏa niềm tin chiến thắng tới hàng triệu người dân và chiến sĩ khắp mọi miền Tổ quốc.

Ông Nguyễn Văn Vạn, nguyên là chiến sĩ văn công của Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị, đi biểu diễn phục vụ bộ đội trên hầu khắp các chiến trường. Trong ký ức không thể phai mờ của ông, được biểu diễn trong những ngày đầu đất nước thống nhất là một dấu mốc thiêng liêng, đầy xúc động.

Ông Vạn cho biết : Trưa 30/4/1975, đoàn chúng tôi đang ở tại Mai Dịch. Đồng chí trưởng đoàn họp trên Tổng cục về báo tin Sài Gòn giải phóng rồi. Lúc đó mọi người đổ xô xuống dưới sân reo hò. Có người vác nồi chảo ra gõ. Tất cả đều hân hoan vỡ òa sau bao năm tháng chờ đợi. Sau đó, tất cả mọi người quên cả ăn, cùng chạy ra đường phố hòa vào không khí tưng bừng cờ hoa. Hầu như người Hà Nội chẳng ai ở trong nhà, mọi người kéo nhau đổ dồn về Bờ Hồ, Quảng trường Ba Đình. Ai nấy đều vui mừng vì bắc nam đã thống nhất.

Ngay sau đó, Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị nhận được lệnh vào Nam để biểu diễn chào mừng giải phóng và phục vụ nhân dân. “Có mặt ở Sài Gòn những ngày đầu thống nhất, chúng tôi chọn những bộ trang phục đẹp nhất để mặc. Nhân dân đổ ra đường xem rất đông, ai cũng khen văn công cách mạng đẹp. Chúng tôi biểu diễn ở Quân khu 7, diễn nhiều đêm ở rạp Quốc Thanh, rạp Trần Hưng Ðạo và nhiều địa điểm khác trong thành phố phục vụ nhân dân. Những bài hát ca ngợi quê hương, đất nước, Bác Hồ như: Giải phóng miền Nam, Chào anh giải phóng quân, Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người… được cất lên vang dội giữa khung cảnh hòa bình vừa mới được tái lập. Đến tận bây giờ, tôi vẫn không thể quên được sự chào đón nồng nhiệt, ấm áp mà người dân Sài Gòn dành cho các nghệ sĩ miền bắc, như gặp lại những người thân ruột thịt sau bao năm xa cách”, ông Nguyễn Văn Vạn nhớ lại.

Một trong những kỷ niệm xúc động nhất với ông là buổi biểu diễn tại rạp Quốc Thanh, phục vụ các cựu tù Côn Đảo mới trở về. “Tôi nhớ lúc đó trong đoàn có anh Lê Quang Vịnh, người được mệnh danh là 'huyền thoại Côn Đảo'. Chúng tôi biểu diễn tiết mục cuối là bài hát Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng. Khi những câu hát vang lên, cả khán phòng cùng vỗ tay theo rất khí thế. Nhưng khi kết thúc, các anh đã không kìm được sự xúc động, tràn lên sân khấu ôm chúng tôi, những giọt nước mắt hạnh phúc, cùng những tiếng hát hòa quyện vào nhau như lời khẳng định về một dân tộc bất khuất, về một chiến thắng không gì sánh bằng”.

Sau khi biểu diễn ở Sài Gòn, ông Nguyễn Văn Vạn cùng đoàn đi biểu diễn phục vụ nhân dân ở các tỉnh phía nam.

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thượng Hà: Hơn 80 hộ dân vùng thiên tai vẫn chờ nơi ở an toàn

Thượng Hà: Hơn 80 hộ dân vùng thiên tai vẫn chờ nơi ở an toàn

Trước mùa mưa lũ năm 2026, xã Thượng Hà, tỉnh Lào Cai đã rà soát các khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, ngập lụt để chủ động phương án bảo vệ người dân. Tuy nhiên, bài toán khó hiện nay là nhiều hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm vẫn chưa thể di dời đến nơi ở an toàn do thiếu quỹ đất và kinh phí xây dựng khu tái định cư.

Trấn Yên chủ động ứng phó mưa lớn, khẩn trương khắc phục thiệt hại

Trấn Yên chủ động ứng phó mưa lớn, khẩn trương khắc phục thiệt hại

Đêm 8/7 đến rạng sáng 9/7, trên địa bàn xã Trấn Yên xảy ra mưa lớn kèm dông lốc, ảnh hưởng đến 4/28 thôn. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã đã kích hoạt phương án ứng phó, chỉ đạo các lực lượng bám sát địa bàn, kiểm tra hiện trường, thống kê thiệt hại và triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho Nhân dân.

Bộ Y tế yêu cầu chấn chỉnh việc cơ sở y tế tự kết nối, điều phối mô, tạng không đúng quy định

Bộ Y tế yêu cầu chấn chỉnh việc cơ sở y tế tự kết nối, điều phối mô, tạng không đúng quy định

Các cơ sở y tế được công nhận đủ điều kiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người phải tuân thủ quy định của pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người có nhiệm vụ điều phối việc lấy, ghép, bảo quản, lưu giữ, vận chuyển mô, bộ phận cơ thể.

105 hộ dân xã Bản Xèo được tập huấn nông nghiệp thông minh và kỹ năng ứng phó thiên tai

105 hộ dân xã Bản Xèo được tập huấn nông nghiệp thông minh và kỹ năng ứng phó thiên tai

Chiều 8/7, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai phối hợp với UBND xã Bản Xèo tổ chức 3 lớp tập huấn về thực hành nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu (CSA) và quản lý rủi ro thiên tai (DRM) cho 105 hộ dân tại các thôn Tả Pa Cheo, Tả Lèng và Kin Sáng Hồ. Đây là các hộ hưởng lợi từ dự án do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tài trợ.

Gỡ “nút thắt” chuyển đổi số ở địa phương

Gỡ “nút thắt” chuyển đổi số ở địa phương

Trước yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số ngày càng cao thì hạ tầng công nghệ thông tin ở nhiều địa phương lại bộc lộ những hạn chế. Tuy nhiên, nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã chủ động tìm cách tháo gỡ những “nút thắt” từ cơ sở; góp phần từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Nâng chỉ số hài lòng của người dân

Nâng chỉ số hài lòng của người dân

Không còn cảnh đi lại nhiều lần hay chờ đợi kéo dài, ngày càng nhiều người dân đến Trung tâm Phục vụ hành chính công tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh cảm nhận rõ những thay đổi trong chất lượng phục vụ. Sự hài lòng của người dân đang trở thành thước đo quan trọng để các cơ quan hành chính đổi mới phương thức hoạt động, hướng tới nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân làm trung tâm.

"Điểm tựa" cho trẻ em hoàn cảnh đặc biệt

"Điểm tựa" cho trẻ em hoàn cảnh đặc biệt

Toàn tỉnh hiện có khoảng 476.000 trẻ em, chiếm gần 28% dân số. Trong đó, hơn 9.100 trẻ em hoàn cảnh đặc biệt. Thời gian qua, từ những chính sách an sinh đến sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm, tạo nên những “điểm tựa” vững chắc để không một trẻ em nào bị bỏ lại phía sau.

Lào Cai cảnh báo dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ trong vài giờ tới

Lào Cai cảnh báo dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ trong vài giờ tới

Thông tin từ Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai cho biết, qua theo dõi ảnh vệ tinh, số liệu định vị sét và ra đa thời tiết, nhiều vùng mây đối lưu đang phát triển, gây mưa rào, cục bộ có mưa to đến rất to kèm dông tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, các vùng mây đối lưu từ các tỉnh Tuyên Quang, Phú Thọ và Sơn La đang tiếp tục di chuyển về phía tỉnh Lào Cai.

Những ánh đèn "gieo" chữ

Những ánh đèn "gieo" chữ

"Khi ông mặt trời đi ngủ, mẹ đến lớp bên ánh đèn..." Câu hát ấy đang hiện hữu trong các lớp học xóa mù chữ ở xã Bảo Hà. Sau một ngày lao động, những học viên lớn tuổi lại cắp sách đến lớp, kiên trì học từng con chữ dưới ánh đèn với mong muốn biết đọc, biết viết và mở ra cơ hội thay đổi cuộc sống.

Phía sau mỗi cung đường thông suốt

Phía sau mỗi cung đường thông suốt

Giữa nắng gắt hay mưa lớn, trên những tuyến cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên thôn, liên xã… luôn có những người lặng lẽ phát quang cây cỏ, khơi thông cống rãnh, vá đường, dọn đất đá. Công việc ít được chú ý ấy lại là mắt xích trực tiếp góp phần giữ cho giao thông an toàn, thông suốt mỗi ngày.

Liên đoàn Lao động tỉnh trao tặng bút học tiếng Anh cho con đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn

Liên đoàn Lao động tỉnh trao tặng bút học tiếng Anh cho con đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn

Hưởng ứng Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026, sáng 8/7, tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung, Liên đoàn Lao động tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình trao tặng 35 bộ bút chấm đọc học tiếng Anh và bộ sách công nghệ số cho con đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với UBND tỉnh Lào Cai về phát triển giáo dục

Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với UBND tỉnh Lào Cai về phát triển giáo dục

Sáng 8/7, Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội do đồng chí Triệu Thế Hùng - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm Trưởng đoàn, làm việc với UBND tỉnh Lào Cai về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 248 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Nghĩa Lộ khẩn trương kiện toàn 9 tổ dân phố sau sắp xếp

Nghĩa Lộ khẩn trương kiện toàn 9 tổ dân phố sau sắp xếp

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp từ 35 tổ dân phố xuống còn 9 tổ dân phố theo chủ trương của Trung ương và của tỉnh, phường Nghĩa Lộ đang tập trung kiện toàn tổ chức Đảng, chính quyền và các đoàn thể ở cơ sở. Đến nay, các tổ dân phố mới cơ bản hoàn thành việc kiện toàn tổ chức, xây dựng quy chế hoạt động và triển khai nhiệm vụ theo kế hoạch, bảo đảm hoạt động quản lý, phục vụ Nhân dân diễn ra thông suốt.

Nghĩa tình người lính Vị Xuyên

Nghĩa tình người lính Vị Xuyên

Tháng Bảy về, những cơn mưa mùa hạ lại gợi nhắc ký ức về những năm tháng chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Với những cựu chiến binh từng chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang (nay là tỉnh Tuyên Quang), đây cũng là dịp để họ trở về chiến trường xưa, thắp nén hương tri ân đồng đội đã anh dũng hy sinh và nhắc nhau gìn giữ nghĩa tình được hun đúc giữa khói lửa chiến tranh.

fb yt zl tw