Ngày ông Công ông Táo - nét đẹp tín ngưỡng mở đầu mùa Tết của người Việt

Ngày 23 tháng Chạp hằng năm từ lâu đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong đời sống văn hóa - tâm linh của người Việt. Đây là dịp người dân làm lễ tiễn ông Công - ông Táo về chầu trời, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc đã diễn ra trong suốt một năm, đồng thời cũng là thời điểm chính thức khởi động không khí Tết Nguyên đán.

Theo tín ngưỡng dân gian, Táo quân gồm ba vị thần (hai ông, một bà), có nhiệm vụ cai quản bếp núc, giữ gìn nề nếp gia đình và ghi nhận công - tội của gia chủ. Bếp lửa vì thế không chỉ là nơi nấu nướng mà còn là biểu tượng của sự ấm no, gắn kết và hạnh phúc trong mỗi gia đình Việt.

Thông điệp nhân văn

Lễ cúng ông Công - ông Táo không đơn thuần là một nghi thức tâm linh, mà còn hàm chứa nhiều giá trị nhân văn sâu sắc. Qua nghi lễ này, người Việt gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, thuận hòa, làm ăn hanh thông; đồng thời tự nhìn lại một năm đã qua để điều chỉnh hành vi, giữ gìn đạo đức và nếp sống gia đình.

Một mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo.
Một mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo.

Trong quan niệm dân gian, cá chép là phương tiện để Táo quân vượt vũ môn về trời. Bởi vậy, tục thả cá chép trong ngày 23 tháng Chạp mang ý nghĩa tiễn đưa, cầu chúc sự hanh thông, thăng tiến và may mắn. Ở nhiều địa phương, hoạt động này còn góp phần tạo nên không khí rộn ràng, báo hiệu mùa Tết đang đến rất gần.

Theo thông lệ, lễ cúng ông Công - ông Táo được tiến hành vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch. Trong trường hợp gia đình bận rộn, có thể cúng sớm hơn từ ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp.

Về khung giờ, theo tín ngưỡng dân gian và phong tục Việt Nam, người dân thường lựa chọn các giờ như giờ Mão (5-7 giờ), giờ Thìn (7-9 giờ), giờ Tỵ (9-11 giờ) hoặc giờ Ngọ (11-13 giờ). Trong đó, giờ Tỵ và giờ Ngọ được xem là thời điểm thuận lợi, linh thiêng, phù hợp với quan niệm Táo quân lên đường chầu trời.

Gìn giữ phong tục gắn với ý thức bảo vệ môi trường

Lễ vật cúng ông Công - ông Táo tùy theo phong tục từng vùng miền, song thường bao gồm hương, hoa, nước, trầu cau, mâm cơm mặn hoặc chay, cá chép sống cùng vàng mã, mũ áo Táo quân. Tuy nhiên, các chuyên gia văn hóa đều nhấn mạnh, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, không đặt nặng hình thức hay mâm cao cỗ đầy.

Trước khi làm lễ, gia đình thường dọn dẹp bếp núc sạch sẽ, gọn gàng, thể hiện sự trân trọng đối với vị thần cai quản bếp lửa. Đây cũng là dịp để các gia đình bắt đầu tổng vệ sinh nhà cửa, chuẩn bị cho Tết Nguyên đán.

Những năm gần đây, cùng với việc duy trì phong tục truyền thống, nhiều địa phương và người dân đã chú trọng hơn đến yếu tố văn minh, bảo vệ môi trường trong lễ tiễn Táo quân. Cá chép được thả đúng nơi quy định, nhẹ nhàng, tránh xả rác, túi nilon xuống sông hồ, góp phần giữ gìn cảnh quan và môi trường sinh thái.

Trong dòng chảy hiện đại, lễ cúng ông Công - ông Táo vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi, vừa là nét đẹp tín ngưỡng, vừa là dịp để mỗi gia đình lắng lại, hướng về những giá trị bền vững của văn hóa truyền thống, mở đầu cho một mùa Tết đoàn viên, ấm áp.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Bên dòng Nậm Lùng

Bên dòng Nậm Lùng

Từ đỉnh núi mây phủ, dòng Nậm Lùng trong veo len qua xã Tú Lệ như mạch nguồn nuôi dưỡng cả vùng thung lũng trù phú dưới chân đèo Khau Phạ. Dòng nước ấy không chỉ tưới mát cho cánh đồng nếp nổi tiếng bao đời mà còn âm thầm lưu giữ ký ức, nếp sinh hoạt và văn hóa canh tác của người Thái nơi đây.

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều ca sĩ và nghệ sĩ nổi tiếng như Chi Dân, Miu Lê và mới đây nhất là ca sĩ Đinh Long Nhật và Sơn Ngọc Minh liên tiếp vướng vào các vụ việc liên quan đến ma túy. Những vụ việc này cho thấy ma túy không còn là hiện tượng cá biệt mà đang trở thành hồi chuông cảnh báo về sự len lỏi ngày càng sâu vào môi trường giải trí.

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nhiều năm gắn bó với công tác giảng dạy tại Khoa Văn hóa - Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, giảng viên Trương Thị Hảo luôn dành nhiều tâm huyết để truyền cảm hứng cho các thế hệ học sinh, sinh viên theo đuổi nghệ thuật múa. Và hôm nay, trên chính giảng đường thân thuộc ấy, con gái chị đang tiếp tục hành trình nối dài niềm đam mê được vun đắp từ cái nôi gia đình.

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Có những người cầm bút dành cả cuộc đời để đi tìm những đề tài mới lạ, nhưng cũng có những người như nhà văn Hoàng Việt Quân, chọn cách “đứng yên” trên mảnh đất tâm hồn để đào sâu vào những giá trị vĩnh cửu. Hơn 50 năm qua, ông đã dành trọn bút lực để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - chủ đề mà ông coi là lẽ sống.

“Theo Người vững bước đi lên”

“Theo Người vững bước đi lên”

Trong mạch nguồn cảm xúc vô tận về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi tác phẩm ra đời đều là lời khẳng định giá trị vĩnh hằng về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/1890 - 19/5/2026), tác giả Nguyễn Thế Quynh đã ra mắt bạn đọc tập bút ký “Theo Người vững bước đi lên”.

Lắng đọng không gian về Người

Lắng đọng không gian về Người

Tháng 5 - dòng người từ khắp nơi lại tìm về Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Nghĩa Lộ để dâng hương, tưởng nhớ Người. Nơi đây là công trình lưu niệm, cũng là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, lưu giữ những tình cảm thiêng liêng của đồng bào các dân tộc dành cho Bác Hồ kính yêu.

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, xã Lâm Thượng hôm nay đã đổi thay rõ nét với hạ tầng khang trang, đời sống người dân từng bước nâng cao và bản sắc văn hóa dân tộc được gìn giữ. Thành quả ấy có dấu ấn quan trọng từ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 2026 với chủ đề “Bảo tàng kết nối một thế giới bị chia rẽ”, Bảo tàng Lào Cai phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tổ chức chuỗi hoạt động “Gieo xanh nơi đỉnh mây”. Chương trình không chỉ giới thiệu giá trị di sản và tri thức bản địa, mà còn tạo không gian kết nối cộng đồng, lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát triển tỉnh Lào Cai “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”.

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang đến gần, cùng với việc ôn tập các môn văn hóa, nhiều thí sinh có nguyện vọng theo học khối ngành nghệ thuật cũng đang tăng tốc luyện thi năng khiếu. Đáng chú ý, một số trường đại học năm nay điều chỉnh lịch thi năng khiếu diễn ra sớm hơn so với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Sự thay đổi này buộc thí sinh phải chủ động sắp xếp thời gian, cân đối giữa học văn hóa và rèn luyện kỹ năng chuyên môn để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh.

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam trở thành quốc gia đăng cai cuộc thi "Miss World 2026" – một trong những đấu trường sắc đẹp lâu đời và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Không chỉ mang ý nghĩa cột mốc với ngành công nghiệp sắc đẹp trong nước, mùa giải năm nay còn được giới thiệu với nhiều thay đổi về format, trải nghiệm văn hóa và cách tiếp cận khán giả quốc tế.

fb yt zl tw