Vừa kết thúc vụ thu hoạch dưa hấu, chị Đặng Thị Xuân ở thôn 3 Mai Đào lại cùng chồng tất bật đưa máy cày xuống ruộng. Đất được xới lên tơi xốp, cỏ dại được dọn sạch, từng luống mới dần hiện ra dưới đôi bàn tay đã sạm nắng. Nghỉ tay bên bờ ruộng, chị mỉm cười khi nhìn khoảng đất vừa cải tạo xong. Chỉ ít ngày nữa, những hạt giống mới sẽ tiếp tục được gieo xuống, bắt đầu thêm một mùa hy vọng.
Ít ai biết rằng, vài năm trước, nơi đây chủ yếu trồng ngô và sắn. Thu nhập bấp bênh, được mùa thì mất giá, mất mùa lại càng thêm khó khăn. Khi Hội Phụ nữ xã vận động chuyển sang trồng dưa hấu, chị Xuân cũng băn khoăn, bởi chưa từng có kinh nghiệm nhưng nghĩ nếu cứ mãi giữ cách làm cũ thì cuộc sống khó thay đổi, chị quyết định thử sức.
Những ngày đầu không hề dễ dàng, có vụ, dưa vừa bén rễ đã bị sâu bệnh tấn công, có lần mưa lớn khiến nhiều diện tích ngập úng, cây còi cọc. Không nản chí, chị Xuân chủ động tham gia các lớp tập huấn, tìm hiểu kỹ thuật qua sách báo, internet và học hỏi kinh nghiệm từ những hộ trồng trước. Mỗi lần phát hiện cây có dấu hiệu bất thường, chị đều tìm cách xử lý ngay thay vì bỏ mặc như trước.
Nhờ kiên trì thay đổi cách làm, những ruộng dưa của gia đình chị dần cho năng suất ổn định, quả đều, mẫu mã đẹp, được thương lái đến tận nơi thu mua.
Chị Xuân tâm sự: “Trồng và chăm sóc cây dưa hấu rất dễ, không mất nhiều công như lúa, ngô, sắn. Nhờ trồng dưa hấu mà gia đình tôi có thu nhập ổn định, mang lại cuộc sống no ấm".
Không chỉ gia đình chị Xuân, nhiều hộ ở các thôn trong xã cũng mạnh dạn chuyển đổi cây trồng. Đến nay, Thượng Hà đã phát triển khoảng 6,6 ha dưa hấu tại 7 thôn, sản lượng mỗi vụ đạt khoảng 80 tấn, doanh thu ước gần 800 triệu đồng.
Những con số trên cho thấy hiệu quả rõ rệt từ việc lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu địa phương.
Ông Nguyễn Tiến Luật, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Thượng Hà, cho biết:
Nếu dưa hấu mang đến nguồn thu theo mùa thì đào cảnh lại được nhiều người ví như “của để dành” của nông dân Thượng Hà. Dọc các tuyến đường vào thôn 4 và thôn 5 Mai Đào, những vườn đào xanh mướt nối tiếp nhau. Mỗi gốc đào đều được chăm chút tỉ mỉ, từ việc tạo tán, uốn cành đến cắt tỉa sao cho dáng cây đẹp nhất khi bước vào vụ Tết.
Giữa khu vườn của mình, anh Nguyễn Văn Mười, thôn 5 Mai Đào cẩn thận cắt tỉa thế cho cây đào. Công việc tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và kinh nghiệm bởi chỉ một đường cắt không đúng cũng có thể ảnh hưởng đến dáng cây trong nhiều năm.
Nhìn những cây đào đang lớn lên khỏe mạnh, anh nhớ lại quyết định táo bạo của mình vài năm trước. Khi ấy, không ít người cho rằng đầu tư trồng đào cảnh quá mạo hiểm vì vốn lớn, thời gian chăm sóc dài, thị trường lại chưa ổn định. Nhưng sau khi tìm hiểu kỹ về điều kiện thổ nhưỡng và nhu cầu của thị trường, anh Mười tin rằng đây sẽ là hướng đi phù hợp.
Chính sự mạnh dạn ấy đã mang lại thành quả. Từ vài trăm gốc ban đầu, đến nay diện tích đào cảnh của gia đình anh Mười ngày càng mở rộng. Mỗi dịp cuối năm, thương lái từ nhiều nơi tìm đến đặt mua ngay tại vườn.
Không chỉ bán cây, nhiều hộ dân xã Thượng Hà còn phát triển dịch vụ chăm sóc, tạo dáng và cho thuê đào cảnh, giúp tăng thêm giá trị kinh tế.
Hiện, toàn xã có khoảng 8 ha đào cảnh, tập trung chủ yếu tại thôn 4 và thôn 5 Mai Đào. Với giá trị sản xuất đạt từ 150 đến 300 triệu đồng/ha, nhiều hộ dân có nguồn thu khá mỗi năm.
Cây đào không chỉ làm thay đổi tư duy phát triển kinh tế của người dân Thượng Hà mà còn mở ra cơ hội làm giàu ngay trên quê hương.
Đằng sau sự chuyển mình ấy là quá trình đồng hành của chính quyền địa phương. Thượng Hà xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng phải dựa trên lợi thế tự nhiên, đồng thời gắn với thị trường tiêu thụ và nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh việc hướng dẫn kỹ thuật, địa phương cũng khuyến khích thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã để liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra cho nông sản.
Ông Nguyễn Tiến Luật cho biết thêm: “Thời gian tới,chúng tôi tiếp tục tăng cường chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ người dân nâng cao chất lượng sản xuất, từng bước xây dựng thương hiệu và khẳng định giá trị nông sản của địa phương”.
Những định hướng ấy đang tạo thêm động lực để người dân mạnh dạn đầu tư, áp dụng khoa học kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất. Từ chỗ canh tác nhỏ lẻ, nhiều hộ đã bắt đầu tính đến việc sản xuất theo tiêu chuẩn, xây dựng thương hiệu, hướng đến những thị trường rộng lớn hơn.
Sự đổi thay ở Thượng Hà không đến từ những điều quá lớn lao, mà được tạo nên từ những quyết định dám nghĩ, dám làm của người nông dân, từ sự đồng hành của chính quyền và từ việc lựa chọn đúng cây trồng cho từng vùng đất.
Những mầm xanh hôm nay không chỉ hứa hẹn những mùa quả ngọt, mà còn mở ra tương lai tươi sáng hơn cho vùng quê đang từng ngày khởi sắc. Thượng Hà đang viết nên câu chuyện phát triển bằng chính đôi bàn tay cần cù của người dân trên mảnh đất quê hương.
