Sau khi giảm mạnh trong tháng 4 do ảnh hưởng từ chính sách thuế quan của Mỹ, ngành sản xuất Việt Nam đã có sự phục hồi trở lại trong tháng 5. Dù số lượng đơn đặt hàng mới vẫn tiếp tục suy giảm, song sản lượng đã tăng trưởng trở lại và các điều kiện kinh doanh tổng thể hầu như không thay đổi khi một số công ty ghi nhận chính sách thuế quan ổn định hơn so với tháng 4.
Chỉ số Nhà Quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global công bố ngày 2/6 có kết quả dưới ngưỡng 50 điểm tháng thứ hai liên tiếp trong tháng 5, nhưng đã tăng lên mức 49,8 điểm so với 45,6 điểm của tháng 4. Điều này cho thấy các điều kiện kinh doanh của ngành sản xuất Việt Nam đã gần như ổn định.
Theo khảo sát của S&P Global, giống như trong tháng 4, số lượng đơn đặt hàng mới đã giảm trong tháng 5. Nguyên nhân của sự giảm sút gần đây là do vấn đề thuế quan và nhu cầu thị trường giảm. Tác động đến nhu cầu được cảm nhận rõ nhất ở các thị trường xuất khẩu, khi số lượng đơn đặt hàng mới từ nước ngoài giảm với tốc độ nhanh hơn nhiều so với tổng số đơn đặt hàng mới.
Sự suy giảm số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới gần giống như những gì được ghi nhận vào tháng 4, trong khi mức giảm tổng số lượng đơn đặt hàng mới lại nhẹ hơn so với tháng trước.
Ngược lại với sự suy giảm trên, sản xuất đã tăng trưởng trở lại trong tháng 5 sau khi giảm trong tháng 4. Sự ổn định hơn về chính sách thuế quan được cho là đã giúp hỗ trợ tăng sản lượng trở lại, trong khi việc cải thiện công suất cũng được đề cập đến.
Đáng chú ý, niềm tin kinh doanh đã cải thiện vào tháng 5 khi chính sách thuế ổn định hơn. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp vẫn lo ngại về tác động tiềm tàng của thuế quan, từ đó tâm lý kinh doanh vẫn nằm hẳn dưới mức trung bình của lịch sử chỉ số.
Những nỗ lực tăng sản lượng khiến các nhà sản xuất phải tăng nhẹ hoạt động mua hàng vào tháng 5. Tình trạng tăng hoạt động mua hàng hóa đầu vào đã kết thúc thời kỳ giảm kéo dài hai tháng.
Mặc dù hoạt động mua hàng tăng, tồn kho hàng hóa đầu vào tồn kho hàng thành phẩm lại ghi nhận giảm, khi các công ty báo cáo về sự ngần ngại trong việc lưu trữ hàng tồn và việc giao hàng nhanh chóng cho khách hàng.
Một môi trường nhu cầu yếu đã khiến một số nhà cung cấp giảm giá sản phẩm của họ trong tháng 5, từ đó khiến chi phí đầu vào giảm trong tháng. Đây là lần giảm giá đầu vào đầu tiên kể từ tháng 7/2023.
Với chi phí đầu vào giảm, các nhà sản xuất tiếp tục hạ giá bán hàng vào giữa quý 2/2025. Giá bán hàng đến nay đã giảm trong suốt 5 tháng qua, khi giá đầu ra tiếp tục giảm nhẹ trong tháng 5.
Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, tin tức về thuế quan tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc xác định xu hướng của ngành sản xuất Việt Nam.
Tháng 5 đã chứng kiến một bức tranh ổn định hơn về các chính sách thuế quan của Mỹ so với tháng 4, từ đó khiến sản lượng tăng trở lại và niềm tin kinh doanh cải thiện.
Tuy nhiên, nhà phân tích này cũng nhận định, các nhà sản xuất vẫn thận trọng về tác động của thuế quan và lại chứng kiến sự giảm mạnh của số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới, mà điều này đã góp phần làm tổng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục giảm.
Một khía cạnh đáng chú ý khác của khảo sát chỉ số PMI kỳ này là chi phí đầu vào đã giảm lần đầu tiên trong gần 2 năm khi các nhà cung cấp đã phải giảm giá trong bối cảnh nhu cầu giảm.
Hiện thị trường vẫn đang đổ dồn vào chính sách thuế quan của Mỹ sau kết quả đàm phán giữa hai bên. Đây sẽ là nhân tố quan trọng tác động đến xu hướng của ngành sản xuất Việt Nam trong thời gian tới.
