Thông tin trên được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết nhằm làm rõ các vấn đề dư luận hiểu chưa đúng về các quy định mới tại dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng đang được cơ quan này đưa ra lấy ý kiến rộng rãi.
Theo NHNN, hiện nay, việc chuyển đổi từ phương thức giám sát tuân thủ sang kết hợp giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro là yêu cầu và xu thế tất yếu, phù hợp với các chuẩn mực và khuyến nghị của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF), đồng thời là đòi hỏi khách quan từ thực tiễn khi các nguy cơ và rủi ro rửa tiền trên thế giới ngày càng có xu hướng phức tạp và tinh vi.
Các quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền mà NHNN đang xây dựng là bước đi cụ thể hóa định hướng tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, hiện đại và nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền, từ đó bảo vệ sự an toàn, lành mạnh của hệ thống tài chính – ngân hàng và củng cố vị thế và uy tín của Việt Nam trong tiến trình hội nhập tài chính quốc tế.
Tuy nhiên, thời gian qua, một số dư luận đã hiểu chưa chính xác về các quy định tại Dự thảo thông tư này.
NHNN cho biết căn cứ khoản 2 Điều 1 và khoản 2 Điều 2 Dự thảo Thông tư, đối tượng giám sát của Thông tư này là các đối tượng báo cáo, tức các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức trung gian thanh toán... Đây là các pháp nhân, hoàn toàn không phải là các cá nhân khách hàng hay cá nhân lãnh đạo ngân hàng.
Về thu thập thông tin về cơ cấu tổ chức, mô hình quản trị, điều hành, kiểm soát tại đối tượng giám sát (bao gồm thông tin về Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, tỷ lệ sở hữu, Ban kiểm soát, cổ đông lớn, quy mô vốn…), NHNN cho biết đây là các thông tin mà các ngân hàng đang có trách nhiệm báo cáo tại Báo cáo giám sát an toàn vi mô theo quy định tại Thông tư 08/2022/TT-NHNN, Luật Tổ chức tín dụng và pháp luật về chứng khoán). Đây là các thông tin cơ bản, tổng quan phục vụ việc giám sát và đánh giá về TCTD nhìn từ góc độ cơ cấu lãnh đạo quản lý, quy mô, cấu trúc của đơn vị.
Đặc biệt, theo dự thảo Thông tư, các TCTD có trách nhiệm báo cáo về tổng số lượng khách hàng, được phân tách thành các nhóm theo các đặc điểm khác nhau (như các nhóm khách hàng cá nhân, khách hàng tổ chức, khách VIP, khách hàng là doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực được phân loại phục vụ mục đích giám sát PCRT như tổ chức cung cấp dịch vụ chuyển tiền, kinh doanh ngoại tệ, sòng bạc, kinh doanh bất động sản, kinh doanh kim loại quý, đá quý và trang sức…).
“Các thông tin cần báo cáo và cách phân loại thông tin được quy định trên cơ sở phương pháp luận và khuyến nghị của FATF và IMF, nhằm phục vụ việc đánh giá mức độ rủi ro của TCTD xuất phát từ đặc điểm hoạt động kinh doanh và khách hàng của các TCTD.
Các thông tin về khách hàng, cổ đông, người quản lý và các chủ thể liên quan được thu thập làm dữ liệu đầu vào để phân tích, đánh giá bức tranh rủi ro tổng thể của đối tượng báo cáo, không có nghĩa các chủ thể này trở thành đối tượng giám sát riêng hoặc được mặc định là có rủi ro, vi phạm quy định về phòng chống rửa tiền”- NHNN cho biết.
Cơ quan quản lý cũng khẳng định, Dự thảo Thông tư không mở rộng thêm bất kỳ "đối tượng báo cáo" hay "đối tượng giám sát" nào so với Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022. Thông tư này chỉ quy định về trình tự, thủ tục nghiệp vụ giám sát của NHNN đối với các tổ chức thuộc phạm vi quản lý.
