Ngã ba Đồng Lộc - “tọa độ lửa” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

“10 bông hoa Đồng Lộc” mãi mãi là bản anh hùng ca trong lòng dân tộc Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Ngã ba Đồng Lộc - địa danh lịch sử đã khắc họa hình ảnh một thế hệ thanh niên Việt Nam sống có lý tưởng, có trách nhiệm, chiến đấu dũng cảm, ngoan cường vì sự nghiệp giải phóng dân tộc; một hậu phương miền Bắc hừng hực khí thế, sẵn sàng hy sinh, dồn sức chi viện cho miền Nam ruột thịt...

Ngã ba chiến lược và thủ đoạn đánh phá của đế quốc Mỹ

Ngã ba Đồng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) có vị trí rất quan trọng trong mạng lưới giao thông chiến lược Bắc-Nam qua địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Đây là vùng đất hẹp, diện tích khoảng 0,6km2, nằm lọt giữa 3 ngọn núi thấp (Mòi, Mác và Trọ Voi), rất khó để mở đường tránh khi tuyến chính bị đánh phá; khó bố trí các trận địa pháo do một bên là đồi núi trọc, một bên là đồng trũng. Đây là nơi hiểm yếu nhất trên toàn tuyến Quốc lộ 15 qua địa bàn Hà Tĩnh. Hơn nữa, do nằm ở vùng bán sơn địa nên có nhiều ngầm và cầu cống nhỏ, khi bom đạn đánh phá dễ bị chia cắt...

Lực lượng dân công hỏa tuyến lấp hố bom, mở đường cho xe ra chiến trường tại khu vực Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh).

Lực lượng dân công hỏa tuyến lấp hố bom, mở đường cho xe ra chiến trường tại khu vực Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh).

Xuất phát từ vị trí chiến lược và hiểm yếu của Ngã ba Đồng Lộc, không quân Mỹ đánh phá với cường độ hủy diệt, biến nơi đây thành “tọa độ chết”, hòng chặn đứng sự chi viện của quân ta cho các chiến trường. Đầu tháng 4-1968, đế quốc Mỹ tập trung đánh phá tuyến Đường số 1 từ cầu Thượng Gia đến Cổ Ngựa (xã Tiến Lộc, huyện Can Lộc). Ngày 20-4-1968, Đường số 1 bị cắt đứt tại đây, ta chuyển hướng vận tải sang tuyến Đường số 15 trên vùng rừng núi phía Tây của Hà Tĩnh. Nhận ra hành động của quân ta, địch cho máy bay điên cuồng đánh phá khu vực Ngã ba Đồng Lộc. Trong tháng 7-1968, chúng đã đánh Ngã ba Đồng Lộc gần 1.900 lần, ném gần 50.000 quả bom các loại, chưa kể các loại đạn rocket. Suốt ngày đêm Đồng Lộc không ngớt tiếng bom đạn, đất đá bị đào đi xới lại nhiều lần, hố bom chồng chất hố bom.

Tất cả vì “mạch máu” giao thông

Nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù và vị trí chiến lược của Ngã ba Đồng Lộc, quân dân Hà Tĩnh dồn sức cho Đồng Lộc, giải tỏa điểm chốt, giữ vững "mạch máu" giao thông. Các tổ quan sát, đếm bom, cắm tiêu, tổ rà phá bom, bộ phận ứng cứu đường cùng với mạng lưới thông tin liên lạc, lực lượng điều hành phương tiện giao thông, giữ gìn trật tự, an ninh khu vực Ngã ba Đồng Lộc được hình thành. 7/8 đại đội thuộc Tổng đội Thanh niên xung phong P18 do Tỉnh đoàn Hà Tĩnh điều động với hơn 1.000 người rải từ cầu Cơn Bạng đến Khe Giao.

Quá trình bảo đảm giao thông vận tải ở Ngã ba Đồng Lộc có sự đóng góp rất lớn của nhân dân và dân quân du kích Đồng Lộc và các xã lân cận. Hàng vạn người được huy động làm nhiệm vụ giải tỏa giao thông, tiếp tế lương thực, thực phẩm, đạn dược, chăm sóc thương binh. Trong tháng 7-1968, ta đã phá 1.780 quả bom, góp gần 975.000 ngày công thông tuyến, làm đường mới từ Khiêm Ích, Truông Kén, Bãi Dịa dài 6km. Quân và dân các xã đã góp 185.400 ngày công với 42.620 người phục vụ chiến đấu, đào đắp hơn 95.200m3 đất đá, vận chuyển 45m3 gỗ, cung cấp 22.448 cọc tre, 24.000 gánh bổi chống lầy.

Với quyết tâm “sống bám cầu, bám đường; chết kiên cường, dũng cảm”, các lực lượng bảo đảm giao thông vận tải tại Ngã ba Đồng Lộc đã anh dũng chiến đấu, ngày đêm túc trực để "mạch máu" giao thông thông suốt. Các tổ quan sát, rà phá bom kiên trì bám trụ trọng điểm, phát hiện kịp thời, đánh dấu, nhanh chóng phá gỡ để thông đường. Lực lượng ứng cứu, giải tỏa luôn có mặt ở những nơi địch đánh phá ác liệt nhất để san lấp hố bom, làm đường, chống lầy, bốc dỡ, vận chuyển hàng hóa. Nhằm phá thế “độc tuyến”, hạn chế thiệt hại do địch gây ra, nhanh chóng giải tỏa giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc, Ban chỉ huy giải tỏa Đồng Lộc quyết định mở các đường tránh. Sau một thời gian ngắn, đường tránh Truông Kén-Đồng Liên dài 3km và Đường 70A, 70B dài hơn 12km vòng tránh qua Ngã ba Đồng Lộc được hoàn thành.

Để mở những con đường này, hơn 3.000 hộ dân các xã Đồng Lộc, Thượng Lộc, Nhân Lộc với tinh thần “xe chưa qua, nhà không tiếc” đã tự nguyện rời bỏ nhà cửa, ruộng vườn để lấy đất làm đường. Các tuyến đường tránh đã phát huy tác dụng, bảo đảm các phương tiện vận tải qua đây không bị ùn tắc. Từ các xã quanh khu vực đã có hàng nghìn người được huy động làm nhiệm vụ giải tỏa giao thông, tiếp tế lương thực, thực phẩm, đạn dược, chăm sóc thương binh. Nhiều gia đình đã nhường nhà, nhường vườn làm kho, làm nơi cứu thương; nhiều gia đình sẵn sàng dỡ nhà, đưa vật liệu lát đường, chống lầy cho xe... để giao thông thông suốt, giữ vững "mạch máu" chi viện cho chiến trường. Chỉ riêng xã Đồng Lộc đã đóng góp 5.000 ngày công vào công tác xây dựng 21 trận địa pháo cho Trung đoàn 210; tiểu đội rà phá bom mìn của xã Mỹ Lộc đã phá 405 quả bom nổ chậm và bom từ trường... góp phần cùng các lực lượng phá 1.780 quả bom các loại, huy động 974.440 ngày công san lấp hố bom, sửa chữa cầu đường và làm các đường tránh, đường mới.

Bom đạn địch đã không ngăn được ý chí kiên cường và lòng quả cảm của lực lượng trụ bám nơi “ngã ba lửa”. Trong thời gian đọ sức quyết liệt với không quân Mỹ đã xuất hiện nhiều tấm gương chiến đấu anh dũng, sáng tạo, trở thành biểu tượng sức mạnh trí tuệ và ý chí người Việt Nam. Tinh thần kiên cường và lòng quả cảm của lực lượng bảo đảm giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc đã vượt lên sự ác liệt của đạn bom quân thù. Chỉ riêng tháng 10-1968, quân và dân nơi đây đã bảo đảm gần 76.500 tấn hàng vượt qua trọng điểm, chi viện cho các chiến trường...

Chiến thắng Đồng Lộc góp phần làm thất bại âm mưu của Mỹ hòng cắt đứt đường vận chuyển Bắc-Nam, ngăn chặn chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. Chiến thắng Đồng Lộc là điển hình của chiến tranh nhân dân, biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đây là hiện thân của lòng yêu nước, lý tưởng sống, tinh thần chiến đấu dũng cảm; khát vọng, ý chí quyết tâm giành độc lập, tự do của nhân dân và thanh niên Việt Nam trong cuộc kháng chiến. Tiêu biểu cho tinh thần bất diệt ấy là lòng quả cảm, sự hy sinh cao đẹp của 10 nữ thanh niên xung phong. “10 bông hoa Đồng Lộc” mãi mãi là bản anh hùng ca trong lòng dân tộc Việt Nam.

Báo Quân đội nhân dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đổi mới hoạt động để tạo sự đồng thuận ở Hạnh Phúc

Đổi mới hoạt động để tạo sự đồng thuận ở Hạnh Phúc

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hạnh Phúc đang từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và triển khai các phong trào thi đua thiết thực. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết, tạo sự đồng thuận, huy động sức dân chung tay xây dựng xã Hạnh Phúc phát triển.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại xã Quy Mông

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại xã Quy Mông

Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), chiều 15/11, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại liên thôn Kiên Thành, Đồng Cát, Kiên Lao, xã Quy Mông.

Đảng bộ xã Tân Lĩnh: “Xây đi liền với chống”

Đảng bộ xã Tân Lĩnh: “Xây đi liền với chống”

Tại Đảng bộ xã Tân Lĩnh, phương châm “xây đi liền với chống” được cụ thể hóa từ việc phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên ở cơ sở đến tăng cường kiểm tra, giám sát, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Thế Phước thăm, chúc mừng thầy và trò Trường Tiểu học và THCS Hồng Ca

Phó Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Thế Phước thăm, chúc mừng thầy và trò Trường Tiểu học và THCS Hồng Ca

Chiều 15/11, đồng chí Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đến thăm, chúc mừng cán bộ, giáo viên và học sinh Trường Tiểu học và THCS Hồng Ca, xã Hưng Khánh, nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026).

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang chúc mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam tại Trường Mầm non Quy Mông

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang chúc mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam tại Trường Mầm non Quy Mông

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), chiều 15/11, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, cùng đoàn công tác của tỉnh đã đến thăm, chúc mừng các cô giáo tại Trường Mầm non Quy Mông.

Lào Cai nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh

Lào Cai nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh

Năm 2026, công tác giáo dục quốc phòng và an ninh trên địa bàn tỉnh Lào Cai được triển khai đồng bộ, đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn tỉnh đã tổ chức bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho 600 cán bộ đối tượng 3 và 10.473 cán bộ đối tượng 4; thực hiện chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh cho 55.692 học sinh, sinh viên.

Ngày hội đại đoàn kết tại các địa phương

Ngày hội đại đoàn kết tại các địa phương

Hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, nhiều địa phương trong tỉnh Lào Cai tổ chức các hoạt động thiết thực tại khu dân cư. Ngày hội là dịp để cán bộ và Nhân dân các dân tộc ôn lại truyền thống, biểu dương những mô hình hay, cách làm sáng tạo, tăng cường gắn kết cộng đồng và chung sức xây dựng quê hương ngày càng văn minh, hạnh phúc.

Lào Cai tìm kiếm, quy tập 110 hài cốt liệt sĩ

Lào Cai tìm kiếm, quy tập 110 hài cốt liệt sĩ

Với tinh thần trách nhiệm cao nhất, tỉnh Lào Cai đang tập trung nhân lực, phương tiện, tích cực thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Kết quả đạt được không chỉ thể hiện nỗ lực của các lực lượng tham gia mà còn là sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

fb yt zl tw