Xã Mường Hum (Lào Cai) hiện có gần 80% hộ dân được sử dụng nước sạch, nước hợp vệ sinh. Tuy nhiên, một số công trình cấp nước tập trung đã xuống cấp, hư hỏng, ảnh hưởng đến việc cung cấp nước sinh hoạt. Địa phương đang tập trung duy tu, sửa chữa các công trình hiện có, đồng thời đề xuất đầu tư thêm công trình cấp nước, từng bước nâng tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch.
Tại thôn Mường Hum, công trình cấp nước tập trung được đầu tư với 3 nguồn dẫn nước về bể chứa và hệ thống lọc trước khi cấp cho các hộ dân. Để duy trì nguồn nước ổn định, thôn thành lập Tổ quản lý nước sạch, thường xuyên kiểm tra đường ống, vệ sinh bể chứa, bảo dưỡng hệ thống và kịp thời sửa chữa những vị trí hư hỏng.
Ông Đặng Văn Lực - Tổ quản lý nước sạch thôn Mường Hum, cho biết: “Chúng tôi thường xuyên phát dọn khu vực đầu nguồn, vệ sinh bể chứa, kiểm tra hệ thống lọc và thay vật liệu lọc khi cần thiết. Việc điều tiết nguồn nước được thực hiện phù hợp với lưu lượng thực tế, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn nước và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân”.
Nhờ chủ động quản lý, vận hành, nguồn nước cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gần 200 hộ dân trong thôn.
Chị Phàn Mùi Sểnh, thôn Mường Hum chia sẻ: “Nguồn nước hiện khá ổn định, trong và sạch, đáp ứng nhu cầu sử dụng hằng ngày của gia đình. Vào những ngày mưa lớn, nước có thể đục hơn nhưng không ảnh hưởng nhiều đến việc sử dụng”.
Tuy nhiên, tại một số thôn vùng cao, việc bảo đảm nguồn nước sinh hoạt vẫn còn khó khăn. Thôn San Hồ là một ví dụ.
Công trình cấp nước tại thôn San Hồ được đầu tư từ hơn 10 năm trước, nay đã hư hỏng do ảnh hưởng của mưa lũ, không còn khả năng cung cấp nước cho người dân. Không có nước từ công trình tập trung, một số hộ dân phải tự kéo đường ống từ các mạch nước, khe suối về nhà. Đường ống kéo dài hàng cây số, trong khi nguồn nước không ổn định, nhất là vào mùa khô.
Anh Lý A De, thôn San Hồ cho biết: “Gia đình tôi và một số hộ dân phải tự kéo đường ống hơn 3 km từ suối về nhà để có nước sử dụng. Người dân mong muốn Nhà nước sớm quan tâm sửa chữa, khắc phục công trình, bảo đảm nguồn nước sạch, ổn định phục vụ sinh hoạt”.
Theo thống kê, xã Mường Hum hiện có 10 công trình cấp nước tập trung, trong đó 3 công trình đã hư hỏng hoàn toàn, không thể khai thác. Các công trình còn lại đang được duy tu, bảo dưỡng, vận hành để cung cấp nước cho người dân.
Tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch, nước hợp vệ sinh trên địa bàn xã Mường Hum hiện đạt gần 80%. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ này lên 95%, trong đó khoảng 30% số hộ được sử dụng nước đạt tiêu chuẩn.
Để nâng tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch, xã tiến hành rà soát nhu cầu tại các thôn, nhất là những khu vực còn khó khăn về nguồn nước, làm cơ sở đề xuất phương án đầu tư phù hợp.
Xã sẽ ưu tiên khắc phục các công trình bị hư hỏng, đồng thời duy trì hiệu quả những công trình đang hoạt động. Địa phương cũng huy động các nguồn lực, đề xuất đầu tư, mở rộng hệ thống cấp nước tại những khu vực còn khó khăn, từng bước đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt của người dân.
Trước mắt, xã sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực để khắc phục những công trình hư hỏng nặng, trong đó tranh thủ nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia và huy động nguồn lực xã hội hóa. Đồng thời, địa phương chủ động bố trí quỹ đất, rà soát, tìm kiếm nguồn nước và lựa chọn vị trí phù hợp để nâng cấp hoặc đầu tư xây dựng mới các công trình cấp nước, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân.
Từng bước nâng tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch đang là yêu cầu thiết thực đối với Mường Hum, nhất là tại các thôn vùng cao còn khó khăn về nguồn nước. Khi những công trình cấp nước được khôi phục, quản lý, vận hành hiệu quả, người dân sẽ có thêm điều kiện tiếp cận nguồn nước ổn định, an toàn, góp phần cải thiện đời sống và tạo nền tảng để phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
