Mùa làm cọn nước của người Thái ở miền Tây xứ Nghệ

Ngoài việc tưới tiêu cho đồng ruộng, những chiếc cọn nước của người Thái ở Nghệ An tạo nên nét đẹp truyền thống, thu hút sự chú ý của nhiều người.

Những ngày đầu năm mới 2024, người dân ở huyện vùng cao Quỳ Châu (Nghệ An) tập trung làm cọn nước để phục vụ việc tưới tiêu cho vụ Đông xuân.

Người Thái ở Nghệ An gọi cọn nước là “Pặt nặm” (nghĩa là tưới nước). Ngoài tác dụng thực tiễn phục vụ sản xuất nông nghiệp, những chiếc cọn quay cạnh đồng lúa còn là một nét đẹp thu hút nhiều người ghé thăm bản làng.

w-connuoc1-1-1236-7382.jpg
Người dân ở xã Châu Tiến (Quỳ Châu) đang tập trung làm cọn nước

Với hệ thống tưới ruộng truyền thống này, người nông dân dẫn nước từ những con suối dưới thấp lên những chân ruộng cao, mà nếu dùng bơm nước thì thường rất tốn kém.

Người dân địa phương cho biết, việc làm cọn nước đã có từ lâu đời. Đối với những nhà có chân ruộng cao hơn suối nước, cọn là yếu tố quan trọng làm nên sự thành bại của mỗi vụ lúa.

w-connuoc2-1-1237-9896.jpg
Việc làm cọn nước đòi hỏi sự kỳ công
w-connuoc3-1-1238-3721.jpg
Người dân phải chuẩn bị vật liệu như tre, nứa, gỗ... hàng tháng

Ông Sầm Văn Thanh (bản Hoa Tiến 2, xã Châu Tiến) cho biết, để làm được chiếc cọn nước đòi hỏi phải tốn nhiều công sức. Trước khi dựng cọn nhiều tháng, người dân phải lên rừng chặt tre, nứa, gỗ, tìm dây buộc, gỗ làm máng. Khi đã đủ nguyên vật liệu mới bắt tay vào làm cọn.

Sau khoảng 2 tuần làm việc liên tục, một chiếc cọn mới được hoàn thành.

“Nan chống là những thanh nứa nhỏ được đan cài cầu kỳ. Trục cũng làm từ gỗ dẻo, dây buộc phải lựa chọn thứ có thể chịu được nước và có độ bền cao. Dựng và lắp đặt cọn nước là công việc khá nặng nhọc vì mỗi chiếc nặng khoảng 2 tạ, cần 4 đến 5 người khiêng...”, ông Thanh chia sẻ.

Những ngày thời tiết giá lạnh, việc lắp cọn nước của bà con vô cùng vất vả khi phải dầm mình dưới sông suối. Một số gia đình có diện tích trồng lúa lớn lại ở những khu vực khác nhau phải cần đến 2 chiếc cọn mới đảm bảo được nguồn nước.

Hệ thống cọn nước hoàn chỉnh bao gồm bánh xe quay quanh một trục gỗ có gắn hàng trăm chiếc ống. Khi bánh xe quay, những chiếc ống tự động múc nước đổ vào máng chứa. Từ đó, nước chảy theo máng hoặc ống dẫn vào ruộng lúa.

w-connuoc5-1-1240-4009.jpg
Khoảng 2 tuần, việc lắp đặt những cọn nước mới xong xuôi.
w-connuoc6-1-1241-1007.jpg
Dùng những tấm chắn để đảm bảo bánh xe quay lấy đủ nước.

Chủ tịch UBND xã Châu Tiến, ông Sầm Thanh Hoài cho biết: “Đến nay bà con trên địa bàn đã làm được gần 200 cọn nước, chi phí mỗi chiếc khoảng 2 triệu đồng, chủ yếu ở các bản Hoa Tiến 1, Hoa Tiến 2, bản Ban.

Số lượng cọn nước này hàng năm phục vụ tưới tiêu cho trên 50ha lúa, vừa kết hợp du lịch cộng đồng tạo nên nét đặc sắc ở địa phương. Tuy nhiên, cứ đến mùa lũ, đa phần cọn nước bị cuốn trôi nên bà con phải làm lại rất tốn kém”.

Ông Lương Trí Dũng, Trưởng phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Quỳ Châu thông tin thêm, thời điểm này, người dân ở các xã Châu Tiến, Châu Bính, Châu Phong... đang tập trung làm các cọn nước để phục vụ nguồn nước tưới cho đồng ruộng.

w-connuoc7-1-1242-2764.jpg
Việc làm cọn nước tốn kém hàng triệu đồng
w-connuoc8-1-1243-2935.jpg
Những chiếc ống tự động múc nước đổ vào máng chứa

“Trước đây, nhiều hộ dân được hỗ trợ mỗi cọn nước khoảng 200.000 đồng nhưng hiện không có chính sách gì cả. Địa phương đang khuyến khích người dân vừa làm cọn nước phục vụ tưới tiêu, vừa kết hợp với du lịch”, ông Dũng nói.

Thời điểm này, người Thái ở các huyện Con Cuông, Tương Dương, Quế Phong... (Nghệ An) cũng đang tất bật bước vào thời điểm làm cọn nước. Không những phục vụ cho việc tưới tiêu, những chiếc “Pặt nặm” trở thành nét đẹp truyền thống, tạo nên điểm nhấn đặc sắc nơi miền biên viễn xứ Nghệ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai khảo sát mô hình phát triển dược liệu tại xã Púng Luông

Đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai khảo sát mô hình phát triển dược liệu tại xã Púng Luông

Sáng 17/6, đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai trực tiếp đến khảo sát một số mô hình trồng dược liệu trên địa bàn xã Púng Luông, nhằm đánh giá thực trạng, hiệu quả phát triển vùng dược liệu, qua đó phục vụ công tác nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách của HĐND tỉnh về phát triển dược liệu trên địa bàn.

Bàn giao 1.200 tấn gạo do Việt Nam sản xuất cho Cuba

Bàn giao 1.200 tấn gạo do Việt Nam sản xuất cho Cuba

Hoạt động bàn giao gạo do Việt Nam sản xuất cho Cuba tiếp tục khẳng định hợp tác nông nghiệp là một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Cuba; thể hiện cam kết đồng hành lâu dài của doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp tại Cuba.

Chính phủ chốt lộ trình xăng E10:

Chính phủ chốt lộ trình xăng E10:

Chính phủ vừa ban hành loạt chỉ đạo mới nhằm đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc. Không chỉ đưa E10 vào diện Nhà nước điều hành giá, cơ quan quản lý còn yêu cầu xử lý dứt điểm lượng xăng khoáng RON95 tồn dư, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng và bảo đảm nguồn cung trong giai đoạn chuyển đổi.

Cần sớm hướng dẫn giải phóng mặt bằng các ga đường sắt

Cần sớm hướng dẫn giải phóng mặt bằng các ga đường sắt

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang bước vào giai đoạn đồng bộ các thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, trong đó, công tác giải phóng mặt bằng các ga trên địa bàn tỉnh được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở để tiếp tục triển khai các hạng mục khác trên tuyến.

Thanh toán thông minh - Thúc đẩy tài chính số

Thanh toán thông minh - Thúc đẩy tài chính số

Với chủ đề “Thanh toán thông minh - Thúc đẩy tài chính số”, chương trình “Ngày không tiền mặt” 16/6 chính thức chuyển thành “Ngày tài chính số” từ năm 2026. Những kết quả đạt được trong các lĩnh vực an sinh xã hội, y tế, giáo dục và dịch vụ công thời gian qua đang tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện tại Lào Cai.

Đề xuất gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất năm 2026 quy mô 125.000 tỷ đồng, tiếp sức doanh nghiệp phục hồi tăng trưởng

Đề xuất gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất năm 2026 quy mô 125.000 tỷ đồng, tiếp sức doanh nghiệp phục hồi tăng trưởng

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định về gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất trong năm 2026 với tổng quy mô hỗ trợ dự kiến khoảng 125.000 tỷ đồng. Đây được xem là một trong những giải pháp tài khóa quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh duy trì dòng tiền, mở rộng sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều ngành nghề vẫn đối mặt với không ít khó khăn.

Bắc Hà mở hướng giảm nghèo từ những giống cây trồng mới

Bắc Hà mở hướng giảm nghèo từ những giống cây trồng mới

Năm 2026, xã Bắc Hà đặt mục tiêu giảm 3,5% hộ nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn xã xuống dưới 10%. Để thực hiện mục tiêu này, địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các giống cây có giá trị kinh tế như chanh leo và chuối thương phẩm vào sản xuất, thay thế cây trồng truyền thống kém hiệu quả. 

Đề xuất trao thêm thẩm quyền xử phạt cho công an trong hoạt động kinh doanh xổ số

Đề xuất trao thêm thẩm quyền xử phạt cho công an trong hoạt động kinh doanh xổ số

Bộ Tài chính đề xuất bổ sung thẩm quyền kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính của lực lượng Công an nhân dân đối với các hành vi vi phạm của công ty xổ số kiến thiết và Công ty TNHH MTV Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott). Đề xuất được đưa ra trong dự thảo nghị định thay thế Nghị định 98/2013 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm và kinh doanh xổ số.

Sinh kế và câu chuyện bảo tồn ruộng bậc thang Púng Luông

Sinh kế và câu chuyện bảo tồn ruộng bậc thang Púng Luông

Phía sau vẻ đẹp của những thửa ruộng bậc thang ở Púng Luông là hành trình lao động bền bỉ của nhiều thế hệ đồng bào Mông. Trong bối cảnh thiên tai diễn biến phức tạp, nguồn nước ngày càng biến động và yêu cầu phát triển du lịch bền vững đặt ra ngày càng cao, việc bảo tồn danh thắng không chỉ là gìn giữ cảnh quan mà còn là bảo vệ sinh kế, bản sắc văn hóa và những tri thức canh tác được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Đẩy nhanh thi công các hạng mục cầu trong Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Đẩy nhanh thi công các hạng mục cầu trong Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Trong bối cảnh mùa mưa lũ đang cận kề, trên tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, các nhà thầu đã tập trung tối đa nhân lực, thiết bị, chạy đua với thời gian để hoàn thành các hạng mục cầu trọng điểm trước khi nước lũ ảnh hưởng đến công tác thi công. Trong Dự án mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai, các công trình cầu được ví như những "mắt xích" quyết định khả năng thông tuyến. Chỉ cần một cây cầu chưa hoàn thành, toàn bộ tuyến đường dù đã hoàn thiện nền đường, mặt đường vẫn chưa thể đưa vào khai thác.

fb yt zl tw