Đến xã Lục Yên những ngày này, dễ dàng bắt gặp những triền đồi cam nối tiếp nhau vào vụ thu hoạch. Những vườn cam trĩu quả, ánh lên sắc vàng tươi mới dưới nắng đông khiến nhịp sống nơi đây trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết. Ngày mới bắt đầu cũng là lúc những tuyến đường vào vườn đồi trở nên rộn ràng với tiếng xe tải chở quả, tiếng người gọi nhau bước vào mùa thu hoạch.
Tại thôn Nà Tạng, vườn cam của gia đình bà Hà Thị Nghiên đang bước vào chính vụ. Gần 10 năm gắn bó với cây cam, từ những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ, đến nay, hơn 2 ha cam của gia đình bà Nghiên đã cho nguồn thu ổn định mỗi năm. Năm nay thời tiết thuận lợi, cam sai quả, vỏ mỏng, căng mọng, ước tính sản lượng được gần 40 tấn quả, mang về nguồn thu khoảng 500 triệu đồng.
Thành quả ấy đến từ sự kiên trì, chăm sóc theo hướng hữu cơ. Sử dụng phân chuồng, cá ủ lấy nước tưới, làm cỏ sạch quanh gốc, quét vôi phòng sâu bệnh sau thu hoạch - tất cả được thực hiện đều đặn theo mùa.
“Chăm sóc cây cam không vội được. Phải biết chờ, biết giữ cây khỏe. Mỗi năm nhìn quả sai, chúng tôi rất phấn khởi!” - bà Nghiên chia sẻ.
Không chỉ ở “thủ phủ” cam Lục Yên, sắc vàng của mùa cam chín tiếp tục trải dài về xã Nghĩa Tâm - vùng đất đã gắn bó với cây cam từ nhiều năm nay. Trên các triền đồi nối tiếp nhau, cam vào vụ, cành níu cành trĩu quả, không khí lao động rộn ràng từ sáng sớm đến chiều muộn. Nhờ khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp, cam Nghĩa Tâm có vị ngọt đậm, hương thơm dịu, mẫu mã đẹp, được thị trường ưa chuộng, đặc biệt vào dịp Tết Nguyên đán.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm trồng cam, anh Đỗ Quang Trọng ở thôn Kiến Rịa được biết đến là một trong những người gắn bó bền bỉ, đi đầu trong phát triển vùng cam Nghĩa Tâm theo hướng bài bản, bền vững. Đến nay, mô hình trồng cam trên đất đồi của anh Trọng có khoảng 50 ha, chủ yếu là các giống cam chất lượng cao như cam đường canh, cam sen, cam V2. Mỗi năm, vườn cam cho thu hoạch từ 300 - 500 tấn quả, mang về thu nhập hàng tỷ đồng.
Anh Đỗ Quang Trọng chia sẻ: “Chăm sóc vườn cam là công việc theo mùa, vất vả nhất là giai đoạn sau thu hoạch và khi cây ra hoa, đậu quả. Ngay khi kết thúc vụ, chúng tôi tiến hành cắt tỉa cành, tạo tán, bón phân phục hồi. Phân hữu cơ và các yếu tố trung, vi lượng được sử dụng thường xuyên để nuôi bộ rễ khỏe, giúp quả ngọt và chắc. Những trái cam chín là thành quả của cả một năm vun trồng, mở ra hy vọng mới với người nông dân”.
Vào chính vụ, không khí lao động tại Nghĩa Tâm trở nên sôi động. Mỗi ngày, hàng chục lao động địa phương tham gia thu hái, phân loại, đóng gói cam. Công việc thời vụ mang lại thêm thu nhập, giúp nhiều gia đình có điều kiện trang trải cuộc sống, nhất là dịp cuối năm.
Chị Nguyễn Thị Minh ở thôn Kiến Rịa, cho biết: “Cam được thu hái trong ngày, đóng gói ngay tại vườn và vận chuyển đi tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Công việc của chúng tôi bắt đầu từ sáng sớm, có khi đến chiều tối mới xong. Mỗi ngày, có thể kiếm từ 300 - 700 nghìn đồng, tùy khối lượng công việc. Vất vả nhưng vui, nhất là cuối năm có thêm thu nhập để sắm Tết.
Xã Nghĩa Tâm hiện có trên 696 ha cây ăn quả có múi, trong đó hơn 510 ha đang cho thu hoạch ổn định, với sản lượng ước đạt khoảng 6.000 tấn mỗi năm.
Ông Vũ Hùng Anh - Chủ tịch UBND xã cho biết: “Cây cam đã trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Nhờ áp dụng quy trình sản xuất an toàn theo hướng VietGAP, năng suất và chất lượng cam ngày càng được nâng cao, bình quân đạt khoảng 12 tấn/ha, mang lại thu nhập khoảng 100 tỷ đồng/năm”.
Vùng trồng cam được mùa, được giá, không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn cho thấy diện mạo nông thôn đang ngày một khởi sắc. Đó là hành trình chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, an toàn và bền vững. Những triền đồi từng khô cằn nay phủ sắc xanh của cây cam, những bàn tay cần mẫn đã biến vùng đất khô cằn thành những mùa cam chín ngọt, đó là minh chứng sống động góp phần đưa Lào Cai phát triển bền vững.
